III SA/Gd 119/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-04-06

Skład orzekający: Jacek Hyla, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel gruntu, na którym znajduje się budynek stanowiący odrębną własność innych osób, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu zlokalizowanym w tym budynku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że współwłaściciel gruntu, na którym posadowiony jest budynek stanowiący odrębną własność innych osób, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu zlokalizowanym w tym budynku. Interes ten wynika z przepisów prawa cywilnego o charakterze rzeczowym, w szczególności z faktu, że dostęp do lokalu wymaga korzystania z nieruchomości gruntowej, której skarżąca jest współwłaścicielem, co narusza jej uprawnienia właścicielskie. Organy administracji, odmawiając skarżącej statusu strony, błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące własności lokali i budynków, co doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 i art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca A. J.-K. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, twierdząc, że jako współwłaścicielka gruntu, na którym znajduje się lokal, nie została zawiadomiona o postępowaniu. Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest współwłaścicielką lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne uznanie, że nie posiada interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając jednocześnie od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. J.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 grudnia 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej A. J.-K. 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 listopada 2016 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 grudnia 2015 r. (nr [...]) odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 30 kwietnia 2015 r. (nr [...]). W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia 30 kwietnia 2015 r. (nr [...]) udzielono "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia w [...] przy ul. [...] w W. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2015 r. A. J. (dalej jako: "wnioskodawczyni", "strona", skarżąca") wystąpiła o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej zwanej: "k.p.a.") - postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia 30 kwietnia 2015 r., wskazując, że lokal w którym wydano zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych usytuowany jest na działce, której jest współwłaścicielem, a w konsekwencji była stroną postępowania o wydanie zezwolenia, ale nie otrzymała zawiadomienia o wszczęciu postępowania i nie mogła w nim uczestniczyć. Postanowieniem z dnia 7 września 2015 r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia 14 grudnia 2015 r. (nr [...]) – działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 150 § 1 k.p.a. - odmówił uchylenia decyzji z dnia 30 kwietnia 2015 r. (nr [...]). W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 sierpnia 1997 r. w sprawie o sygn. akt [...] o zniesieniu współwłasności została ustanowiona odrębna własność lokalu użytkowego położonego w budynku warsztatowym przy ul. [...] i przyznano ten lokal na współwłasność po 1/3 części uczestnikom postępowania: R. F. J., L. R. J. i A. G. Z. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. sygn. akt [...] z dnia 24 września 2010 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po R. F. J. spadek nabyli: G. M. J.- żona, A. G. Z. - córka, L. R. J. - syn każde z nich po 1/3 części spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Wynika z tego, ze L. R. J. jest jednym z współwłaścicieli i miał prawo w swoim imieniu i innych współwłaścicieli podpisać umowę ze spółką [...]. Organ wskazał, że wnioskodawczyni – A. J. nie jest współwłaścicielką pomieszczenia, w którym znajduje się przedmiotowy lokal, na co dowodem jest postanowienie Sądu Rejonowego w W., który ustanowił odrębną własność tego lokalu. Słusznie zatem nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia 30 kwietnia 2015 r. w sprawie wydania koncesji na sprzedaż napojów alkoholowych. Nie można jej uznać za osobę będącą stroną tego postępowania. Ponadto budynek, w którym usytułowany jest lokal nie ma charakteru budynku mieszkalnego. A. J. złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że został naruszony art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zarzuciła, że nie dokonano analizy księgi wieczystej nieruchomości oraz oględzin miejsca sprzedaży. Twierdziła, że jest stroną postępowania o wydanie zezwolenia. Wprawdzie nie jest współwłaścicielką pomieszczenia baru ale jest współwłaścicielką gruntu, na którym to pomieszczenie znajduje się i z tego tytułu ciążą na niej zarówno prawa jak i obowiązki związane z utrzymaniem nieruchomości. Działalność punktu, w którym spożywany jest alkohol, jest wyjątkowo uciążliwa. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 listopada 2016 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że o tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego przesądza art. 28 k.p.a. zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i literaturze rozumieniem tego przepisu, istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Jeśli zatem żądanie wnioskodawcy nie znajduje potwierdzenia w żadnym przepisie prawa, który pozwalałby na ukształtowanie jego praw lub obowiązków, nie można mówić o interesie prawnym takiej osoby uprawniającym do wszczęcia i udziału w postępowaniu w charakterze strony. Organ wskazał, ze zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 487 – dalej jako: "ustawa"), sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenie wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy. W postępowaniu tym uzyskać należy także zgodę określonych osób na prowadzenie działalności polegającej na handlu alkoholem, a mianowicie właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym (art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy). Cytowane przepisy determinują krąg osób będących stronami postępowania. Interes prawny w takim postępowaniu posiada wnioskodawca oraz właściciel bądź współwłaściciel lokalu, w którym handel ma być prowadzony. Wnioskodawczyni nie jest współwłaścicielką lokalu użytkowego, w którym działalność handlowo-usługową prowadzi adresat decyzji o zezwoleniu na sprzedaż alkoholu. Działalność ta jest prowadzona w odrębnym budynku, nie będącym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. W ocenie Kolegium współwłasność nieruchomości gruntowej, na której posadowiony jest odrębny budynek użytkowy, stanowiący odrębną własność innych niż skarżąca osób fizycznych, nie daje podstawy do ustalenia interesu prawnego do tego, aby brać udział w postępowaniu dotyczącym lokalu, do którego nie posiada żadnych praw. Wprawdzie posiada ona interes faktyczny (związany z bezpośrednim sąsiedztwem lokalu gastronomicznego z miejscem zamieszkania skarżącej), jednak tego typu interes nie jest wystarczającą podstawą do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, nie mogą być źródłem interesu prawnego przepisy o ochronie prawa własności. Przepisy te są źródłem określonych roszczeń, które mają charakter nie administracyjnoprawny, ale cywilnoprawny. Jeżeli działanie określonego lokalu zakłóca poprzez immisje hałasu prawo własności, osoby poszkodowane mają prawo wystąpić do sądu powszechnego z roszczeniem o zakazanie tych immisji. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie ustawy alkoholowej możliwość taka nie występuje. A. J. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia oraz rozważenia uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Wniosła także o zobowiązanie organu odwoławczego do wydania – na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. - w ciągu 30 dni decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 kwietnia 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. wyrażające się niepodjęciem przez organy obu instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wydania decyzji bez zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, w szczególności bez koniecznej analizy księgi wieczystej nieruchomości w zakresie jej współwłaścicieli oraz dokonania oględzin w miejscu sprzedaży napojów alkoholowych; art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu; art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 k.p.a. wyrażające się w błędnym uznaniu, że skarżąca nie jest stroną postępowania i że z tego powodu nie można domagać się uchylenia ostatecznych decyzji; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji w mocy mimo, że w sprawie zachodziły przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że jest współwłaścicielem gruntu, na którym znajduje się ogródek piwny, gdzie również sprzedawany jest alkohol. W okresie letnim wszyscy klienci spożywają alkohol na zewnątrz lokalu, tj. na nieruchomości, której jest współwłaścicielem. Organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że miejsce położenia baru piwnego oddziałuje na sferę prawną odrębnej własności lokalu skarżącej. Działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę [...] jest uciążliwa dla skarżącej i wiąże się z licznymi niedogodnościami takimi jak obcowanie z osobami znajdującymi się pod wpływem alkoholu, hałasem, interwencjami Policji. Została również pozbawiona możliwości korzystania z drzwi wejściowych do lokalu znajdujących się ze strony baru oraz miejsca parkingowego. Prowadzący działalność w tym lokalu sprzedają alkohol nie tylko w miejscu określonym decyzją, ale także na części działki przeznaczonej do użytku wspólnego. Teren ten wcześniej używany był jaki parking samochodowy dla współwłaścicieli. Obecnie został ogrodzony i wykorzystywany jest jako ogródek piwny bez zgody współwłaścicieli. Wszystkie powyższe okoliczności doprowadziły do tego, że obniżył się standard zamieszkania skarżącej, a także znacząco zmalała wartość jej lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2016 r., którą organ utrzymał w mocy – wydaną po wznowieniu postepowania - decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 grudnia 2015 r. odmawiającą, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a., uchylenia dotychczasowej (ostatecznej) decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 kwietnia 2015 r. orzekającej o udzieleniu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia w [...] przy ul. [...] w W. Organy obu instancji po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyny wznowienia wskazywanej przez skarżącą, tj. nie wzięcia bez własnej winy udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), stwierdziły, że w sprawie nie zaistniała wskazana podstawa wznowieniowa, gdyż skarżąca nie była stroną tego postępowania z uwagi na to, że nie legitymowała się interesem prawnym we wskazanym postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Pojęcie "strony" w postępowaniu administracyjnym (odnoszącym się zarówno do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym) zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, że przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". W doktrynie prawa podkreśla się, że przepis art. 28 k.p.a. nie wymaga, aby postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego jednostki w sposób bezpośredni. Związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym przypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Lex, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 267). W orzecznictwie wskazuje się, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, LEX nr 47898). Interes prawny może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale również z przepisów prawa cywilnego i wywodzić go można z przepisów związanych z prawem do nieruchomości o charakterze rzeczowym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 508/11, LEX nr 1140285; por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 419/06, LEX nr 260045). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówiły skarżącej przymiotu strony postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży zlokalizowanym w lokalu przy ul. [...] w W. wskazując, że skarżąca nie jest współwłaścicielką budynku objętego koncesją, zwracając przy tym uwagę na to, że skarżąca jest jedynie współwłaścicielem gruntu nieruchomości, na której posadowiony jest odrębny od tego w którym mieszka - budynek użytkowy, stanowiący odrębną własność innych niż skarżąca osób fizycznych, co nie daje jej podstawy do ustalenia interesu prawnego do tego, aby brać udział w postępowaniu dotyczącym lokalu, do którego skarżąca nie posiada żadnych praw. Swoją konstatację w tym zakresie organy oparły na treści postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z dnia 27 sierpnia 1997 r. (sygn. akt[...]) o zniesieniu współwłasności oraz na postanowieniu Sądu Rejonowego w G. z dnia 24 września 2010 r. (sygn. akt[...]) o stwierdzeniu nabycia spadku po R. F. J. Sąd pragnie zwrócić uwagę, że z postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydziału I Cywilnego z dnia 27 sierpnia 1997 r. wynika, że Sąd postanowił: "znieść współwłasność nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] Sądu Rejonowego w W. stanowiącej działkę nr [...] mapy [...] obszaru 0.06.77 ha położoną w W. przy ul. [...], zabudowaną budynkami: mieszkalnym, warsztatowym i gospodarczym, której współwłaścicielami są K. J. w 3/9 częściach oraz R. F. J., L. R. J. i A. G. Z. w 2/9 częściach każde z nich, (...) w ten sposób, że: (...) ustanowić odrębną własność lokalu użytkowego położonego w budynku warsztatowym, o powierzchni użytkowej 55,3 m², składającego się z warsztatu o powierzchni 29,9 m², zaplecza o powierzchni 18 m², korytarza o powierzchni 2,7 m², ubikacji o powierzchni 2,2 m² i pokoju o powierzchni 2,7 m² o wartości (...) i przyznać ten lokal na współwłasność po 1/3 części uczestnikom postępowania: R. F. J. (...), L. R. J. (...) i A. G. Z." (pkt I ppkt 4 sentencji postanowienia). W punkcie II sentencji wskazano: "ustalić, że na skutek ustanowienia odrębnej własności lokali wszystkie pozostałe części nieruchomości stanowią współwłasność wnioskodawczyni K. J. (...) oraz uczestników postępowania: R. F. J. (...), L. R. J. (...) i A. G. Z. (...)". W aktach sprawy znajduje się także wypis z Księgi Wieczystej nr [...], z którego wynika, że skarżąca (wraz z mężem) jest w części [...] współwłaścicielem nieruchomości gruntowej – działki nr [...], a zatem gruntu, na którym znajduje się punkt sprzedaży alkoholu objęty weryfikowaną decyzją. Analizując opisany materiał dowodowy należy zauważyć, że z treści ww. postanowienia z dnia 27 sierpnia 1997 r. wynika, iż odrębną własnością został ustanowiony lokal użytkowy, który jest położony w budynku warsztatowym, a zatem to jedynie lokal (jako część budynku) został prawnie wyodrębniony i stał się współwłasnością ww. osób, a nie budynek, co jest istotne z uwagi na poniżej wskazane uregulowania zawarte w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 46 § 1 k.c. nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Z powyższego wynika, że prawo polskie wyróżnia trzy rodzaje nieruchomości: gruntowe (czyli części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności), budynkowe (czyli trwale z gruntem związane budynki będące przedmiotem odrębnej od gruntu własności) i lokalowe (czyli części budynków stanowiące odrębny przedmiot własności). Wyodrębnienie nieruchomości budynkowych i lokalowych stanowi odstępstwo od zasady superficies solo cedit. W myśl bowiem art. 48 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Przepis ten wyraża zasadę superficies solo cedit, co oznacza to, że wszystko, co znajduje się na gruncie (np. budynek), jest jego częścią składową. Z kolei nieruchomości lokalowe są to części budynków, o ile na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Przepisy szczególne regulujące ustanawianie odrębnej własności lokali to m.in. ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), która w art. 2 ust. 2 definiuje samodzielny lokal mieszkalny jako wydzieloną trwałymi ścianami izbę lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych, bądź też wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem na inne cele niż mieszkalne. Odrębna własność lokalu powstaje jedynie w razie jej ustanowienia bądź w drodze umowy lub jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości bądź w razie orzeczenia sądu (art. 7 ustawy o własności lokali). Z powyższego wynika, że jakkolwiek skarżąca nie dysponowała prawem własności do wyodrębnionego lokalu użytkowego (znajdującego się w budynku warsztatowym), to jednak w świetle powołanych przepisów sam budynek pozostawał nadal częścią składową gruntu, którego skarżąca była współwłaścicielem. Co więcej, z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że dostęp do budynku, w którym zlokalizowany został punkt sprzedaży napojów alkoholowych, wymaga korzystania z nieruchomości gruntowej, której skarżąca jest współwłaścicielem – usytuowanie budynku wykorzystywanego na bar w głębi podwórka na działce gruntowej nr [...] powoduje konieczność przechodu klientów przez nieruchomość wspólną, co w oczywisty sposób wkracza w sferę uprawnień właścicielskich skarżącej i daje podstawę do odnalezienia jej interesu prawnego w byciu stroną postępowania w sprawie wydania zgody na sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie zlokalizowanym na działce gruntowej, której jest współwłaścicielem, również w art. 140 k.c. Reasumując powyższe rozważania w ocenie Sądu interes prawny skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy należy wywodzić z ww. przepisów prawa cywilnego o charakterze rzeczowym. Za takim rozwiązaniem przemawia dodatkowo argument, iż organ administracji udzielając zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wykonuje działania władcze, a nie występuje jako kontrahent - strona stosunku cywilnoprawnego. Stąd też wykonując zlecone przez ustawę czynności publicznoprawne w imieniu państwa winien mieć na względzie wynikający z art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) obowiązek ochrony własności i w konsekwencji nie podejmować żadnych działań bez udziału, a tym bardziej wbrew woli jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, na której ma być zlokalizowany punkt sprzedaży alkoholu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 371/10, LEX nr 1327213). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są niezgodne z prawem, gdyż organy nie rozpoznały w sposób pełny i nie oceniły w sposób należyty zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (m.in. błędnie utożsamiając odrębną własność lokalu z odrębną własnością budynku), co w konsekwencji doprowadziło do odmowy skarżącej interesu prawnego w byciu stroną postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży zlokalizowanym w lokalu przy ul. [...] w W., a co stanowiło naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 i art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Organy wezmą pod uwagę przedstawioną powyżej przez Sąd ocenę prawną, którą - stosownie do art. 153 p.p.s.a. – będą związane przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło