III SA/Gd 153/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 stycznia 2025 r. nr OPES.906.4.2025.KW.3 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") w związku z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024 poz. 572, dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2024 r., którym uznano za bezzasadne zarzuty wniesione przez A. P. (dalej: "skarżąca") w sprawie egzekucji administracyjnej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku (dalej: "organ I instancji", "Powiatowy Inspektor Sanitarny") w dniach 5 grudnia 2019 r. i 9 czerwca 2022 r. wezwał skarżącą do stawienia się w terminie 21 dni w celu zaszczepienia dziecka – M. O. (urodzonego [...] 2016 r.), przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach do szczepień lub przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o ich wykonaniu. Wezwania zostały skierowane do skarżącej w związku z kontrolami przeprowadzonymi w placówkach: D. w G. oraz NZOZ P. w G., w wyniku których stwierdzono brak wykonania obowiązkowych szczepień u dziecka skarżącej. Dnia 29 września 2022 r. D. poinformował organ I instancji o dalszym uchylaniu się przez skarżącą od wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka. W związku z powyższym w dniu 3 października 2022 r. organ I instancji przesłał skarżącej upomnienie do niezwłocznego rozpoczęcia realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. Skarżąca została pouczona o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w sytuacji niezaszczepienia dziecka. Organ I instancji w dniu 9 września 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którym nałożył na skarżącą obowiązek zaszczepienia dziecka przeciwko gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce w terminie 8 miesięcy oraz wystąpił do Wojewody Pomorskiego z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 19 września 2024 r. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jako ich podstawę wskazała: 1/ brak wymagalności obowiązku szczepień, 2/ niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz 3/ prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.). Argumentując pierwszy z zarzutów wskazała, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych termin na wykonanie poszczególnych szczepień wskazanych w tytule wykonawczym nie upłynął, gdyż jej syn nie ukończył 8 lat. Zaznaczyła, że dla szczepienia przeciwko gruźlicy termin ten upłynie dopiero po ukończeniu przez dziecko 15 lat, a w przypadku pozostałych szczepień – 19 lat. Nadto, w jej ocenie Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie mieści się w katalogu źródeł prawa z art. 87 Konstytucji RP. Informacje w nim zawarte mogą być traktowane wyłącznie jako wskazówki wykonywania szczepień ochronnych. Skarżąca wyjaśniła, że ojciec jej dziecka jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających problemy zdrowotne jego starszych dzieci, które powstały po wykonanych szczepieniach. Wskazała, że jej syn ma ataki padaczkowe w związku z czym nie sposób przewidzieć skutków wykonania u niego szczepień bez przeprowadzenia specjalistycznych badań. Organ I instancji nie przeprowadził zaś postępowania w tym zakresie. Istnienie drugiego z zarzutów skarżąca uzasadniła brakiem przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego u jej dziecka w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, o którym mowa art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Uzasadniając trzeci z wniesionych zarzutów skarżąca wskazała, że przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie przewidują możliwości wydawania decyzji dotyczących szczepień ochronnych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika z przepisów prawa – jest zatem bezpośrednio wykonalny. W konsekwencji, w ocenie skarżącej, organem właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda. Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 3 grudnia 2024 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewódzki Inspektor Sanitarny") postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w całości podzielił stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów prawa i jest bezpośrednio wykonalny. Został on określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 9244 ze zm., dalej: "u.z.z.z.ch.") oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Z załącznika nr 1 do rozporządzenia wynika, że dziecko skarżącej podlega szczepieniom zgodnie ze Schematem Obowiązkowych Szczepień Dzieci i Młodzieży (odpowiednikiem wcześniejszego Programu Szczepień Ochronnych). Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w rozporządzeniu. Obowiązek ten powstaje wraz z ukończeniem przez dziecko określonego etapu życia, z którym wiąże się najwcześniejszy z możliwych termin szczepienia. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że dziecko skarżącej nie miało przeciwwskazań do wykonania szczepień obowiązkowych oraz że od dnia narodzin (6 grudnia 2016 r.) do dnia wniesienia zażalenia nie ma wykonanych żadnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Wyjaśnił przy tym , że problemy zdrowotne rodzeństwa dziecka nie mają przełożenia na hipotetyczne powikłania poszczepienne u dziecka skarżącej . Realizacja obowiązkowych szczepień ochronnych i kwalifikacja do ich podania u dziecka bądź też odroczenia ich wykonania leży w gestii lekarza, który decyduje o tym po przeprowadzeniu badania kwalifikacyjnego. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka lub potwierdzenia rozpoczęcia szczepień wyrównawczych. Skarżąca nie wyrażała zgody na zaszczepienie dziecka, co zostało odnotowane w karcie uodpornienia wydanej w szpitalu oraz na późniejszych etapach rozwoju dziecka w dniach 14 czerwca 2017 r. i 13 lutego 2018 r. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego organ I instancji zebrał materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, który poddał rzetelnej analizie. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącej, że postępowanie egzekucyjne prowadzi niewłaściwy organ. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są uprawnione do egzekwowania obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustala zakres i terminy szczepień ochronnych oraz sprawuje nadzór w tym zakresie. Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.e.a. organem właściwym do prowadzenia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda. W myśl art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia postanowień organów obu instancji i umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1/ art. 87 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; 2/ art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; 3/ art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 4/ art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Argumentacja skargi koncentruje się na wykazaniu, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie działały na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, nakładając na skarżącą obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska powołała się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych. W obszernej części skargi skarżąca podnosiła, że szczepienia ochronne powinny być dobrowolne. Odwołała się do regulacji obowiązujących w innych krajach europejskich oraz orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanych w związku z naruszeniem Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 23 stycznia 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 3 grudnia 2024 r., którym oddalono zarzuty zgłoszone w sprawie egzekucji administracyjnej. Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art. 33 § 2 u.p.e.a.). Przepis art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne; nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty. Skarżąca wniosła zarzuty: braku wymagalności obowiązku oraz niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym i prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Odnosząc się do ostatnich dwóch ww. zarzutów należy wskazać, że art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został zmieniony przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zmiana te weszła w życie w dniu 30 lipca 2020 r. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało zatem wszczęte pod rządami ustawy egzekucyjnej w nowym, zmienionym brzmieniu. W przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a. brak jest obecnie zarówno przesłanki niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (poprzednio art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.) i prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (poprzednio art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarówno zarzut "niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym" jak i "prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny" zobowiązany mógł podnieść w poprzednim stanie prawnym, zarzuty były bowiem rozpoznawane przez organ egzekucyjny (w tym przypadku przez wojewodę – art. 20 ust. 1 u.p.e.a.). W stanie prawnym obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym stanowi obligatoryjną podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości albo w części (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Natomiast okoliczność prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny może zostać podniesiona na każdym etapie postępowania egzekucyjnego, przy czym właściwym do ich oceny jest organ egzekucyjny, a nie wierzyciel. Wierzyciel nie jest zobligowany do ustosunkowania się do treści zarzutów, które nie wypełniają dyspozycji z art. 33 § 2 u.p.e.a. Jak już wskazano zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ. W sytuacji, gdy z normy art. 33 § 2 u.p.e.a. wynika wyraźnie, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, jak i prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny nie może być podstawą prawną wniesienia zarzutu, zarzuty te nie mogły podlegać uwzględnieniu. Organy (wierzyciel) zbędnie dokonały ich oceny, uznając je za bezzasadne. Wadliwość ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, uwzględnienie podniesionych zarzutów nie było bowiem możliwe. Sąd stwierdził, że organy słusznie oceniły jako niezasadne zarzuty skarżącej zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a). W rozpoznawanej sprawie kluczową okolicznością faktyczną było stwierdzenie, że skarżąca nie poddała obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka. Okoliczność ta w istocie nie jest sporna. Dziecko nie zostało poddane szczepieniom przeciw gruźlicy oraz błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II i III dawka), WZW typu B (I, II i III dawka), poliomyelitis (I i II dawka), a także odrze, śwince i różyczce (I dawka). Skarżąca nie zgłosiła się z dzieckiem na szczepienia. Skarżąca od narodzin dziecka konsekwentnie nie wyrażała zgody na wykonanie szczepień, co potwierdzają zapisy w karcie uodpornienia dziecka z dnia 6 grudnia 2016 r., 14 czerwca 2017 r. i 13 lutego 2018 r. Od dnia 13 lutego 2018 r. spółka N. nie miała kontaktu ze skarżącą. W kolejnej placówce NZOZ P. Sp. z o.o. w G. skarżąca również nie wyraziła zgody na szczepienia dziecka. Okoliczności te wynikają z protokołów kontroli przeprowadzonych w ww. placówkach w dniu 19 stycznia i 16 lipca 2024 r. Z akt sprawy nie wynika także, aby skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do wykonania szczepień, czy też o konieczności odroczenia ich wykonania. Wskazać należy, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest, zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z.ch. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.). Realizację obowiązku wyrażonego w przytoczonych przepisach konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). Podkreślić przy tym należy, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK 43/18). Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, m.in.: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a). Jednocześnie w art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. Stwierdzić należy, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów na terytorium RP obowiązywało, jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077). Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej, obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Obowiązek nie został określony, jak podnosiła skarżąca, na podstawie Komunikatu GIS w Sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, a jeżeli chodzi o dzieci – w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym w dniu 9 września 2024 r. tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, na brakujące szczepienia ochronne u dziecka skarżącej. Szczepienia te zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia (na który to akt wykonawczy wierzyciel powołał się w tytule wykonawczym określając treść obowiązku), w którym zawarto schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia – szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia – szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia – szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącej obowiązkowe i wymagalne. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowana ustalona przez organy w toku postępowania okoliczność, że dziecko skarżącej nie zostało zaszczepione wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami, pomimo że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. W tej sytuacji stwierdzić należy, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się wymagalny. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że obowiązek skarżącej poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym istnieje i jest wymagalny. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika z treści skargi i akt sprawy. Skarżąca bowiem uchyla się od realizacji wymagalnego obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Okoliczność ta znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Wobec powyższego brak jest podstaw do kwestionowania istnienia oraz wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w powyższym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Sąd dostrzegł, że w toku postępowania przed organami skarżąca podnosiła, że jej syn miał ataki padaczkowe. Zauważyć jednak należy, że z akt sprawy nie wynika nie tylko, aby dziecko zostało skierowane do konsultacji specjalistycznej w związku ze stwierdzeniem przez lekarza wykonującego badanie kwalifikacyjne podstaw długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.z.), ale brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej potwierdzającej twierdzenie skarżącej o padaczce u dziecka. Sama skarżąca także nie przedstawiła stosownego zaświadczenia lekarskiego, które zwalniałoby dziecko z obowiązku szczepień bądź też stwierdzało konieczność odroczenia ich wykonania ze względu na stan zdrowia dziecka spowodowany atakami padaczki. Kwestia ta nie mogła zostać oceniona przez organy z uwagi na brak kompetencji w tym zakresie. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 124 § 1 i 2 w związku art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżone postanowienie w pełni spełnia wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia. Sąd nie podziela argumentacji skargi, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Chroniona Konstytucją wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń, m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także, że zgodnie z art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch., i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Ustawodawca przewidział także, że wykonanie szczepienia poprzedza badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). W tym miejscu wskazać też trzeba, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa 47621/13 – Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka – czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" – przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prawnymi o treści wskazanej w skardze, jak również do zawieszenia niniejszego postępowania. Prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia nie podważają także rozważania skarżącej dotyczące dobrowolności szczepień w innych państwach, zasadności wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych bez jednoczesnego powołania funduszu odszkodowawczego, czy też rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych. Obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany w Polsce w przepisach prawa i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych. Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń (zob. wyroki NSA z dnia: 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 27/21). Wskazać też trzeba, że w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi unormowano w art. 17a, 17e-17h przesłanki przyznania i wysokość świadczenia kompensacyjnego, wypłacanego z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, w związku z wystąpieniem działań niepożądanych po podaniu szczepionki albo szczepionek. Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.