III SA/Gd 165/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. S. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić przyznania radcy prawnemu M. S. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 15 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 26 maja 2014 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczyła radcę prawnego M. S. Pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. ww. pełnomocnik uzupełniła zarzuty zawarte w skardze oraz wniosła o "zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów zastępstwa procesowego nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu" (vide: pkt 4 na s. 1 pisma z dnia 17 czerwca 2014 r.). Na rozprawie wyznaczonej na dzień 28 sierpnia 2014 r. skarżącego reprezentował aplikant radcowski działający z upoważnienia ww. pełnomocnika z urzędu, który nie wypowiedział się w kwestii kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W tym stanie uznano, co następuje. Przepis art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do radców prawnych zasady powyższe zostały uregulowane w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Stosownie do treści § 16 powołanego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega wątpliwości, iż z treści ww. regulacji wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie w trybie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje zaś skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy mieć również na uwadze, że sformułowanie wniosku "o zasądzenie [...] kosztów zastępstwa procesowego nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu " nie jest jednoznaczne ze złożeniem ww. oświadczenia mimo, iż w samym wniosku użyto sformułowania "nieopłaconej". Taka treść wniosku odpowiada bowiem częściowo jedynie nomenklaturze ustawowej (vide: art. 223 § 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 637 ze zm.). W świetle § 16 ww. rozporządzenia nie powinno zaś budzić wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie pełnomocnika, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Przedmiotowe oświadczenie musi być z kolei zawarte we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej". W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W reasumpcji, skoro wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawierał wymaganego oświadczenia o ich nieuiszczeniu w całości lub w części, należało orzec jak w sentencji postanowienia i odmówić przyznania żądanego wynagrodzenia na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.