III SA/Gd 175/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-06-22
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Alina Dominiak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 100 zł na okres jednego miesiąca, mimo spełnienia kryterium dochodowego, stanowi naruszenie prawa, jeśli wnioskodawca oczekiwał wyższej kwoty?Ratio decidendi
Przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności ma charakter uznaniowy, a organ nie ma obowiązku zaspokojenia wszystkich potrzeb wnioskodawcy ani przyznania świadczenia w oczekiwanej przez niego wysokości. Decyzja organu musi uwzględniać zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe organu oraz interes innych potrzebujących. W tym przypadku organ prawidłowo ocenił sytuację i możliwości finansowe, nie naruszając granic uznania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący B. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta, która przyznała mu zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 100 zł na okres jednego miesiąca. Skarżący kwestionował wysokość przyznanego wsparcia, twierdząc, że środki te nie wystarczyły na zakup wszystkich potrzebnych lekarstw. Organy administracji obu instancji uznały, że przyznana kwota jest adekwatna, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe oraz fakt, że skarżący otrzymuje inne formy wsparcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na zakup żywności oddala skargę.
Decyzją z dnia 26 października 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. - dalej zwanej: "k.p.a."), art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39 ust. 1 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), § 1, § 2, § 3 i § 6 uchwały nr LVIII/1452/14 Rady Miasta z dnia 30 października 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego w zakresie dożywiania na lata 2015-2020, Prezydent Miasta postanowił:
1. przyznać B. G. świadczenie pieniężne na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 100 zł od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r.,
2. świadczenie zostanie wypłacone za pośrednictwem poczty do ostatniego powszedniego dnia miesiąca, w którym zostało przyznane świadczenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż dochód strony nie przekracza 150 % kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, które dla jednoosobowego gospodarstwa domowego wynosi 951 zł. Uwzględniając te ustalenia postanowiono przyznać pomoc we wnioskowanej formie.
Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. MOPR w G. dysponuje obecnie ograniczoną ilością środków finansowych na realizację zasiłków celowych i nie jest w stanie zabezpieczać wszystkich zgłaszanych potrzeb. Kwota przypadająca na jedno środowisko na 2015 r. wynosi średnio 517,10 zł, co miesięcznie daje kwotę 43,09 zł.
Strona złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji kwestionując wysokość przyznanego wsparcia.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 grudnia 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne (art. 39 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej).
Decyzje podejmowane w zakresie przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej mają charakter uznaniowy. Świadczy o tym użyte przez ustawodawcę sformułowanie "może być przyznany". Oznacza to, że organ orzekający w sprawie nie ma obowiązku spełnienia w całości oczekiwań osób ubiegających się o pomoc. Musi kierować się nie tylko sytuacją materialną, rodzinną i zdrowotną wnioskodawcy ale i własnymi możliwościami finansowymi oraz interesem innych osób korzystających ze jego wsparcia. Przy ogromnej i stale zwiększającej się ilości osób wymagających i oczekujących pomocy, wśród których znajdują się często osoby samotne, niepełnosprawne w stopniu znacznym, samotnie wychowujące dzieci, rodziny wielodzietne bez własnych źródeł dochodu lub zarobkowania, rozdysponowywanie środkami pomocowymi musi być bardzo wyważone i podlegać ograniczeniom tak, aby pomoc ta dotarła do osób jej najbardziej potrzebujących oraz aby nie pozostawić takich osób bez jakiegokolwiek wsparcia.
W świetle przepisów ww. ustawy pomoc społeczna ma za zadanie jedynie wspieranie świadczeniobiorców w ich intensywnych, codziennych staraniach o przezwyciężenie trudnej sytuacji w której się znalazły. Ma ona charakter subsydiarny, pomocniczy i w żadnym razie nie może całkowicie wyręczać świadczeniobiorcy w podejmowanych przez niego wysiłkach mających na celu usamodzielnienie się a w konsekwencji brak konieczności wspierania go przez organy pomocy społecznej.
Rozpatrując sprawę przyznania zasiłku celowego organ pomocy społecznej winien dokonywać rozdziału posiadanych środków tak, aby z jego wsparcia skorzystała w ciągu roku budżetowego jak najliczniejsza grupa potrzebujących. Tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej.
W niniejszej sprawie aktualizacja rodzinnego wywiadu środowiskowego została przeprowadzona w dniu 23 października 2015 r. Od ostatniego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 9 września 2015 r. sytuacja strony nie uległa zmianie. B. G. ma 59 lat. Jest bezdzietnym kawalerem, brak jest osób zobowiązanych do alimentacji na jego rzecz. Posiada wyższe wykształcenie teologiczne. Nadal zamieszkuje samotnie i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym, które jest poważnie zadłużone. W toku jest sprawa o jego eksmisję. Wnioskodawca nie jest zainteresowany zamianą lokalu (48 m2, 2 pokoje, kuchnia i łazienka) na mniejszy, z niższymi opłatami czynszowymi. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydane na stałe. Wynika z niego, że może podjąć pracę w warunkach chronionych. Nie pracuje zawodowo ani dorywczo. Od wielu lat utrzymuje się z przyznawanego przez organ pierwszej instancji wsparcia w formie zasiłku stałego oraz zasiłków celowych. Oczekuje ich kontynuacji. Z uwagi na szereg schorzeń jest pod stałą opieką lekarską i stale przyjmuje leki. W zakresie ich zakupu wyjątkowo i sporadycznie może liczyć na wsparcie rodzeństwa. W ocenie organu pierwszej instancji strona mimo stanu zdrowia jest osobą energiczną i zaradną. Od wielu lat prowadzi szereg sporów sądowych z różnymi organami administracji publicznej. Prezentowana od lat postawa roszczeniowa sprawia, że na ogół uzyskuje to czego oczekuje. Podkreślenia wymaga fakt, że nigdy nie marnotrawi otrzymanych świadczeń.
Z nadesłanych przez organ pierwszej instancji wyjaśnień wynika, że organ ten w 2015 r. na finasowanie zasiłków celowych (z wyłączeniem finasowania pogrzebów w kwocie 392.508 zł) w tym środków obejmujących wkład własny oraz dotacje do rządowego programu dożywiania) dysponował kwotą 5.358.236 zł. W ramach tej kwoty wsparcia udzielono 9.651 osobom. Szacunkowa kwota przyznanej jednej osobie w skali roku pomocy wyniosła 555,20 zł co miesięcznie daje kwotę 46,27 zł.
Z materiału dowodowego wynika, że strona w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 września 2015 r. objęta była wsparciem w formie zasiłku stałego w kwocie 529 zł miesięcznie. W okresie od dnia 1 października 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. wsparcie w tej formie wynosiło 604 zł miesięcznie. Stronie przyznano ponadto w 2015 r. 13 zasiłków celowych na łączną kwotę 1.100 zł. Co więcej, w okresie od dnia 1 kwietnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. korzystała ze wsparcia w formie nieodpłatnych usług opiekuńczych świadczonych przez 1 godzinę 2 razy w tygodniu. Według stanu na dzień 4 listopada 2016 r. strona nadal jest objęta wsparciem w formie zasiłku stałego w kwocie 604 zł miesięcznie. Od dnia 1 czerwca 2016 r. do chwili obecnej korzysta z nieodpłatnych usług opiekuńczych świadczonych przez 1 godzinę 2 razy w tygodniu.
Według stanu na dzień 31 października 2016 r. organ pierwszej instancji na finasowanie zasiłków celowych w 2016 r. dysponuje kwotą 2.374.650 zł. W ramach tej kwoty planowane było i jest udzielenie wsparcia 9.926 osobom. Szacunkowa kwota wsparcia przypadająca na jedną osobę to 604,82 zł, co miesięcznie daje kwotę 50,40 zł. Strona w 2015 i 2016 r. uzyskała znacznie wyższe wsparcie w formie pieniężnej od przeciętnego świadczeniobiorcy objętego wsparciem przez MOPR w G.
W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nadto strona nie może oczekiwać, że wsparcie organu pomocy społecznej zawsze i w całości zaspokoi jej wszystkie, nawet najbardziej podstawowe i uzasadnione potrzeby.
B. G. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku twierdząc, że środki te przeznaczył na zakup lekarstw, jednak nie starczyły one na wszystkie wypisane lekarstwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu.
Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Nie rozpatruje również danej sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.
Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 26 października 2015 r., którą przyznano B. G. (dalej jako - "strona" lub "skarżący") świadczenie pieniężne (zasiłek celowy) na zakup żywności w kwocie 100 zł od dnia 1 grudnia do dnia 31 grudnia 2015 r.
Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja nie była decyzją odmowną lecz przyznawała stronie pomoc w ww. wysokości. Jednak kwota udzielonej pomocy była w ocenie skarżącego za niska.
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły między innymi przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej w skrócie jako "ustawa" lub "u.p.s."). Przepis art. 39 ust. 1 ustawy stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Trzeba zaznaczyć, że z treści uchwały Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014-2020" (M.P. z 2015 r., poz. 821; dalej jako "Program") wynika, że jego strategicznym celem jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub osób niepełnosprawnych. Program jest elementem polityki społecznej państwa w zakresie wsparcia finansowego gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym, poprawy poziomu życia rodzin o niskich dochodach, poprawy stanu zdrowia dzieci i młodzieży oraz kształtowania właściwych nawyków żywieniowych. Pkt V.1 Programu wskazuje, że ze środków przekazywanych w ramach jego realizacji gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej.
Poza sporem było w sprawie, że skarżący spełniał wymagane kryterium dochodowe. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, strona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Mieszka w zadłużonym lokalu komunalnym. Skarżący ma na stałe orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, na stałe pozostaje pod opieką lekarza. Otrzymuje zasiłek stały w wysokości 604 zł. Korzysta także z usług opiekuńczych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy - pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wskazanej ustawy, w tym w postaci zasiłków celowych.
Rację mają organy orzekające dowodząc uznaniowości w przyznaniu wspomnianego świadczenia. Wskazany powyżej Program oznacza, że przy przyznawaniu świadczeń na dożywianie mają zastosowanie ogólne przepisy ustawy o pomocy społecznej (m.in. art. 2 i 3), a także przepis art. 39 tej ustawy, regulujący zasady przyznawania zasiłków celowych. Decyzje w sprawie udzielenia pomocy w zakresie dożywiania, wydawane na podstawie powołanych przepisów mają charakter uznaniowy (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 3009/13). Orzekając zatem w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Co istotne, uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi (nawet przy wsparciu ze strony administracji rządowej), a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje przy tym organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrycia wszystkich potrzeb osób wnioskujących. Podkreślenia wymaga, że przyznawane świadczenie nie służy zaspakajaniu wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, ale ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych przy czynnej współpracy osób wnioskujących.
Wobec czego spełnienie ustawowych kryteriów kwalifikujących do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom.
Organ, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia, musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2008r., sygn. akt I OSK 624/07). Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1464/06), iż z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
Ponadto, organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy społecznej w Polsce dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega ponadto wątpliwości, iż organ pomocy społecznej nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń jedynie w wysokości oczekiwanej przez te osoby.
W ocenie Sądu, w omawianej sprawie zostały poddały ocenie okoliczności od jakich uzależnione mogło być udzielenie skarżącemu pomocy w formie świadczenia z przeznaczeniem na zakup żywności, uwzględniając przy tym wskazane wyżej kryteria dotyczące możliwości przyznania pomocy finansowej w tej formie oraz rozmiaru przyznanej pomocy.
Organy rozpoznając żądanie skarżącego i wydając zaskarżone rozstrzygnięcia przedstawiły zarówno możliwości finansowe organu, jak również - w sposób jak najbardziej uzasadniony - zwróciły uwagę na fakt, iż skarżący również należy do beneficjentów pomocy społecznej i korzysta regularnie ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej. Wskazano ponadto, że w analizowanej sprawie skarżący otrzymał łączną pomoc w wysokości przekraczającej średnią wysokość udzielanych świadczeń.
Zdaniem Sądu kontrolowane decyzje - zarówno co do prawa udzielenia wnioskowanej pomocy, jak też rozmiaru przyznanej pomocy - zostały należycie uzasadnione a organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego przyznając skarżącemu świadczenie pieniężne na zakup żywności w orzeczonej wysokości. Organom orzekającym w sprawie nie można postawić zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące regulacje normatywne, a o przyznaniu świadczeń we wnioskowanym zakresie decydowała obiektywna ocena sytuacji życiowej skarżącego, jak również możliwości finansowe konkretnego ośrodka pomocy społecznej.
Odnosząc się z kolei do podnoszonych przez skarżącego zarzutów należy zauważyć, że sam fakt spełnienia kryteriów przez osobę ubiegającą się o pomoc, w tym o zasiłek celowy na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w określonej wysokości (czy też kontynuacja przyznania świadczenia w określonej wysokości). Jak bowiem wskazano, organy rozstrzygając wniosek biorą pod uwagę nie tylko sytuację zdrowotną, dochodową osoby uprawnionej ale także możliwości finansowe konkretnego ośrodka z uwzględnieniem liczby osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej w danym rejonie. Należy pamiętać, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona, a zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są zatem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących wsparcia i zamieszkujących na terenie danej gminy. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych organy pomocy są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1915/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1079/14).
Na zakończenie rozważań trzeba zaznaczyć, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, iż skarżący jest objęty pomocą ośrodka (zasiłek stały, zasiłki celowe, usługi opiekuńcze) i korzysta z tej pomocy systematycznie. Ponadto, w tym samym dniu, tj. 26 października 2015 r. organ I instancji przyznał również skarżącemu zasiłek celowy na pokrycie kosztów przejazdu na kurs rehabilitacyjny w wysokości 200 zł.
Odnosząc się do podniesionego na rozprawie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak należytych ustaleń w przedmiocie ponoszonych przez skarżącego wydatków na leki oraz zabiegi lecznicze, Sąd stwierdza, że nie jest on zasadny.
Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej, z wyjątkami określonymi ustawowo, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 u.p.s.), a w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia po raz kolejny – po sporządzeniu aktualizacji wywiadu (art. 107 ust. 4 u.p.s.). Wywiad środowiskowy stanowi swoiste postępowania dowodowe i ma na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osób i ich rodzin (art. 107 ust. 1 u.p.s.). W rozpatrywanej sprawie warunek powyższy został spełniony, bowiem decyzja organu pomocy społecznej została wydana po przeprowadzeniu w dniu 24 października 2015 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz ustaleniu aktualnej sytuacji faktycznej wnioskodawcy. Z akt sprawy, jak również treści złożonego przez skarżącego odwołania nie wynika, by zgromadzony na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji materiał dowodowy wymagał uzupełnienia na etapie postępowania odwoławczego. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, Sąd stwierdził, że był on wystarczający do wydania kontrolowanych rozstrzygnięć. Nie można tym samym zarzucić organowi odwoławczemu, że naruszył ww. przepisy postępowania administracyjnego.
Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło