III SA/Gd 18/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: NSA Anna Orłowska NSA Marek Gorski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. R. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 2 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie herbu i flagi Gminy oddala skargę. Rada Miejska w C. uchwałą z dnia 2 października 2008 r. nr XXV/221/08, dokonała zmiany uchwały Rady nr XI/94/99 w sprawie herbu i flagi Gminy C., ustanowienia insygniów władzy oraz ochrony i zasad używania. Pismem z dnia 29 października 2008 r. Klub Radnych [...] w C. wniósł do Rady Miejskiej w C. wniosek o uchylenie powyższej uchwały z dnia 2 października 2008 r. W piśmie zarzucił, że treść uchwały wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W odpowiedzi Przewodniczący Rady Miejskiej w C. stwierdził, że przedmiotowa uchwała była badana przez organ nadzoru, który nie dopatrzył się naruszenia prawa. Dodał, że Klubowi Radnych przysługuje inicjatywa uchwałodawcza i może one wnieść pod obrady projekt stosowanej uchwały. K. R. (radny i przewodniczący Klubu Radnych [...]) w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zaskarżył uchwałę z dnia 2 października 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze domagał się stwierdzenia nieważności tej uchwały w części przewidującej obowiązek uzyskania zgody Burmistrza na używanie herbu pod rygorem utraty prawa do jego używania, tj. § 1 i § 2 uchwały. Skarżący twierdził, że te postanowienia rażąco naruszają art. 40 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem skarżącego sporne postanowienia nie są związane z ustrojem samorządu terytorialnego, z organizacją wewnętrzną, ani z trybem prac organów samorządowych. Powołał się także na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w C. wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie. Stwierdziła m.in. że w danej sytuacji skarżący nie dochował obowiązku uprzedniego wezwania Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zauważyła także, iż w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130 ze zm.), zawarte jest uprawnienie dla jednostek samorządu terytorialnego do ustanawiania w trybie uchwały organów stanowiących własnych herbów, flag, emblematów oraz insygniów i innych symboli. Natomiast w art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym ustawodawca wskazał, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazwy ulic i placów publicznych oraz wznoszenia pomników. Pojęcie "sprawa" ujęte w tym przepisie obejmuje także kwestie zasad i warunków używania herbu gminy. Ponadto organ wskazał, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. I CKN 100/01 przyjął, iż znak symbolizujący osobę prawną stanowi jej dobro osobiste, podlegające ochronie prawnej. W ocenie Rady Miejskiej herb gminy jako symbol jest elementem jej ustroju, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawo o samorządzie gminnym. W piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2010 r. skarżący - powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r. II OSA 1453/08 - podtrzymał stanowisko, że zasady używania herbu gminy nie są materią związaną z ustrojem samorządu terytorialnego, ani też z organizacją wewnętrzną samorządu. Ewentualnej ochrony swojego herbu jednostka samorządowa może domagać się na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo autorskie i prawa pokrewne oraz ustawę z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest niezasadna. Na wstępnie zaznaczyć należy, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. I CKN 100/01 (baza Lex nr 83833) wyraził pogląd, że zbiór cech fizycznych stanowi symbol osoby prawnej, co oznacza, że jest nośnikiem jej tożsamości w zewnętrznym odbiorze i podobnie jak nazwa czy firma stanowi osobiste dobro osoby prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie II OSK 1454/08 (baza Lex nr 524019) jednoznacznie stwierdził, że wprawdzie art. 3 ust. 1 ustawy o odznakach i mundurach mówi jedynie o prawie jednostki samorządu terytorialnego do ustanowienie własnego herbu, ale w kontekście postanowień zawartych w art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym, umocowujących radę gminy do podejmowania uchwał w sprawie herbu, należy uznać prawo gminy do podejmowania wszelkich ustaleń w przedmiocie własnego herbu, o ile nie zmieniają one uregulowań prawnych powszechnie obowiązujących w tym zakresie. Osoba prawna, nawet jeżeli jest równocześnie osobą prawa publicznego, jest uprawniona do dysponowania swoim dobrem osobistym, w tym także do podejmowania uchwał w przedmiocie dysponowania tym dobrem i jego ochrony. Pogląd ten Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela. Oznacza to, że Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne. Niezależnie od powyższego zważyć należy, iż skarżący nie wykazał na czym polega naruszenie przez zaskarżoną uchwałę interesu prawnego lub uprawnienia, co stawia w wątpliwość jego uprawnienie do wniesienia skargi. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wyraźnie stanowi, że uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje jedynie tym osobom, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.