III SA/Gd 242/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie NSA Marek Gorski (spr.), WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia 14 lutego 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, w oparciu o art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), nie stwierdził u S. S. choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ podał, że S. S. rozpoczął pracę zawodową w 1975 r. i do 2002 r. pracował jako frezer, frezer - szlifierz, dozorca w różnych zakładach pracy. W okresie od 18.03.2003 r. do 20.01.2009 r. był zatrudniony jako szlifierz -frezer w "A" S.A. w G. W trakcie tego ostatniego zatrudnienia do jego obowiązków należały prace szlifierskie przy obsłudze szlifierki SPC – 20. Wykonywał je ręcznie za pomocą kół przesuwu poprzecznego i wzdłużnego oraz wrzeciona szlifierki. Z przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wynika, że obsługa szlifierki z dużym prawdopodobieństwem mogła powodować obciążenie stawów nadgarstka, a warunki pracy sprzyjały powstaniu wskazanej choroby. Jednakże specjalistyczne badania lekarskie w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie wykazały zawodowej etiologii rozpoznanych u strony schorzeń i wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Odwołując się od tego rozstrzygnięcia S. S. podniósł, że przez 6 lat pracy w "A" S.A. w G. obsługiwał częściowo niesprawną maszynę. Musiał więc wkładać więcej wysiłku w jej obsługę. W konsekwencji spowodowało to nadmierne obciążenie stawu łokciowego i nadgarstka. Także po operacji pracował na niesprawnej maszynie. Obecnie odczuwa ból nadgarstka oraz drętwienie i mrowienie ręki. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia 18 kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że WOMP w G. rozpoznał u strony zespół cieśni w obrębie nadgarstka, jednak nie uznał etiologii zawodowej powyższego schorzenia. Uznał, że nie wykonywała ona w pracy ruchów monotypowych w obrębie kończyn górnych- wręcz przeciwnie, wykonywał oburącz wiele różnorodnych ruchów. Przy czym ruchy te nie stwarzały warunków ucisku na pnie nerwów pośrodkowych. IMPiZŚ w S. całkowicie podtrzymał orzeczenie WOMP w G. Ponadto w orzeczeniu powyższym szczegółowo wyjaśniono, iż pracując nie wykonywał ruchów monotypowych w zakresie stawów nadgarstkowych, czyli czynności zginania i prostowania nadgarstka wykonywane z wysoką powtarzalnością przez większość zmiany roboczej. Czynności zawodowe wykonywane przez badanego były inne dla ręki prawej i ręki lewej. Tymczasem w badaniach specjalistycznych wykazano zaburzenia przewodnictwa nerwów pośrodkowych i łokciowych w obu kończynach. Dodatkowo zaburzenia przewodnictwa wykazują progresję zmian po zaprzestaniu narażenia zawodowego. Co prawda, organ pierwszej instancji w karcie oceny narażenia zawodowego zawarł informację, iż zdaniem osoby przeprowadzającej postępowanie charakter i warunki pracy S. S. stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej narządu ruchu, jednak to lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych, uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych orzekają między innymi na podstawie karty oceny narażenia zawodowego czy uznają związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy warunkami pracy a narażeniem zawodowym. W przedmiotowej sprawie uprawnione jednostki orzecznicze takiego związku nie znalazły. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję S. S. domagał się jej uchylenie w całości oraz powołania biegłego lekarza neurologa. Zdaniem skarżącego z dokumentacji lekarskiej, jak również szeregu przeprowadzonych badań wynika, iż w okresie aktywności zawodowej był narażony na powstanie choroby zawodowej. Praca jaka wykonywał miała charakter monotonny, trwający przez większość zmiany roboczej, co było bezpośrednią przyczyną powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W ocenie skarżącego ustalenia organów są błędne i pomijają istotne fakty. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W trakcie rozprawy skarżący twierdził, że każdy neurolog, z którym rozmawiał stwierdzał, że jego schorzenie ma związek z wykonywaną pracą. Maszyna na której pracował była częściowo niesprawna przez cały czas jego pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sądy administracyjne zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga jest niezasadna. Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwane dalej rozporządzeniem. Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów. Paragraf 2 rozporządzenia przewiduje, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Należy podkreślić, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez uprawniony organ niezbędne jest rozpoznanie choroby wskazanej w wykazie chorób zawodowych, oraz stwierdzenie, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowa występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (por. wyrok. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2010 r. III SA/Lu 542/2009, baza Lex Polonica nr 2242552). Sąd zwraca uwagę, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinia organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998 r., I SA 1200/98, baza Lex nr 45833). Zatem podstawowym - choć nie jedynym - warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywna opinia lekarska wydana w trybie w/w rozporządzenia. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r. I SA 1801/00 (baza Lex nr 77663), iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby. W kontekście powyższych uwag należy rozumieć związanie organu opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają organy administracyjne czy sądy, a zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. Jeżeli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany; nie może orzec o chorobie zawodowej w sytuacji gdy opinie lekarskie mówią o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r. VII SA/Wa 2429/06, baza Lex nr 334113; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r. I SA/Wa 184/05, baza Lex nr 192632). Dwa orzeczenia lekarskie zgodnie stwierdzają brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego. WOMP w G. w obszernie uzasadnionym orzeczeniu lekarskim z dnia 2 lutego 2010 r. nr [...], stwierdził w podsumowaniu, iż analiza narażenia zawodowego pacjenta nie pozwala na stwierdzenie, że sposób wykonywania pracy przez S. S. mógł spowodować nadmierne obciążenie nadgarstków i stworzyć warunki ucisku na pnie nerwów obwodowych – w tym wypadku – na nerw pośrodkowy prawy w obrębie nadgarstka. Z kolei Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia 7 grudnia 2010 r. nr [...] stwierdził, że całokształt obserwacji klinicznej, w tym ocena sposobu wykonywania pracy i aktualne wyniki badań nie dają podstaw do rozpoznania u badanego przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego. W ocenie Sądu obie wyżej wymienione opinie lekarskie zostały sporządzone prawidłowo oraz zawierają przekonywujące uzasadnienie. W tych okolicznościach organ nawet przy spełnieniu przez skarżącego pozostałych przesłanek uzasadniających stwierdzenie choroby zawodowej nie mógł orzec o jej stwierdzeniu. W odniesieniu do wniosku o powołanie biegłego neurologa Sąd stwierdza, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie przewiduje możliwości przeprowadzenia na rozprawie dowodu z opinii biegłego. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.