III SA/Gd 269/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 26 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 17 października 2008 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 czerwca 2008 r., stwierdzającą u K. L. chorobę zawodową - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku - wymienioną w pozycji 19 punkt 5 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W następstwie skargi na w/w decyzję A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r. uchylił wydane w sprawie rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wyroku wskazano, m.in., że organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje w sprawie choroby zawodowej K. L. stosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, wydanego w oparciu o art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Co istotne, wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia), jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W oparciu o powyższe Sąd uznał, że sprawa stwierdzenia, czy K.L. cierpi, bądź że nie cierpi na chorobę zawodową, powinna zostać rozpoznana na podstawie przepisów, które zostaną uchwalone w zgodzie z Konstytucją RP. Decyzją z dnia 22 lutego 2010 r. wydaną po wszczęciu postępowania z urzędu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.), art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ponownie stwierdził u K. L. chorobę zawodową – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie okołostawowe barku – wymienioną w pozycji 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano m.in., że kilkunastoletnia praca zawodowa K. L. w warunkach nadmiernego obciążenia statycznego stawu ramiennego prawego spowodowała u w/w przewlekłe zapalenie w jego obrębie. Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazały zaś związek przyczynowy wystąpienia choroby zawodowej z wykonywaną pracą. Tym samym rozpoznanie choroby zawodowej warunkowało wydanie decyzji pozytywnej dla strony. W odwołaniu od w/w decyzji A Spółka Akcyjna wniosła o jej zmianę poprzez uznanie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Odwołująca zarzuciła brak dostatecznych ustaleń w sprawie, wadliwość dokonanych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, naruszenie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych polegające na oparciu wydanej decyzji na czynnościach dokonanych w toku wcześniej prowadzonego postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądowym, brak wszechstronnego i wnikliwego rozpatrzenia okoliczności sprawy oraz wyciągnięcie wadliwych wniosków z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów skutkujące w istocie bezpodstawnym stwierdzeniem choroby zawodowej. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2010 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 138 § 2 k.p.a. i § 11 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł m.in., że z uwagi na naruszenie art. 11 § 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych zasadnym było uwzględnienie zarzutu zawartego w odwołaniu i przekazanie sprawy organowi I instancji. Nadto organ odwoławczy podniósł, że w sprawie należy wyjaśnić wszelkie okoliczności sprawy wskazane przez odwołującego w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K.L. zakwestionował wydane rozstrzygnięcie wskazując m.in., że prowadzone postępowanie jest bezzasadnie przedłużane a organy uchylają się od zajęcia jednoznacznego stanowiska w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Wskazać należy, iż przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego uchylającego decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 lutego 2010 r. stwierdzającą u skarżącego chorobę zawodową wymienioną w pozycji 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869) jako przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy – przewlekle zapalenie okołostawowe barku. Analiza całokształtu stanu faktycznego sprawy oraz obowiązujący stan normatywny prowadzi do wniosku, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazuje, iż stosownie do postanowień § 11 ust. 1 w/w rozporządzenia z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Rozporządzenie niniejsze weszło w życie 3 lipca 2009 roku. Uczestnik postępowania A SA. w W. zarzucił w odwołaniu naruszenie powyższego przepisu, wskazując, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte po tej dacie, co wynika z zawiadomienia inspektora datowanego w dniu 05.11.2009 roku a zatem jego zdaniem, nie było dopuszczalne oparcie przez organ pierwszej instancji ustaleń na czynnościach dokonanych w toku wcześniej prowadzonego postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. III SA/Gd 458/08. Organ odwoławczy zaś bezkrytycznie opinię tę podzielił. Tymczasem w istocie, w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania - z tej daty - ale jak wynika z obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego jest to błąd organu pierwszej instancji, którego obowiązkiem było prowadzenie w dalszym ciągu postępowania wszczętego w dniu 5 czerwca 2007 roku albowiem prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 19 lutego 2009 roku zapadłe w tym postępowaniu decyzje zostały uchylone i z uzasadnienia wyroku wynika jednoznacznie przyczyna uchylenia i wskazówki do dalszego postępowania w sprawie. Podkreślenia wymaga, że to organ administracyjny zobligowany jest stosować postanowienia kodeksu postępowania administracyjnego ze wszystkimi konsekwencjami, chyba, że powołane wyżej rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. Zwrócić należy bowiem uwagę, iż w świetle § 11 ust. 1 w/w aktu normatywnego właściwy funkcjonalnie organ wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie oceny narażenia zawodowego pracownika oraz materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w stosownym orzeczeniu lekarskim, stosując przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Jak wcześniej wskazano, organ pierwszej instancji wszczynając ponownie postępowanie w niniejszej sprawie naruszył przepisy – art. 6, 7, 8 kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże stwierdzić należy, że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzut uczestnika stwierdzający naruszenie przepisu § 11 ust.1 poprzez oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, wydanym w innym postępowaniu nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem było to orzeczenie wydane w tym postępowaniu na dodatek uaktualnione opinią uzupełniającą z 15 grudnia 2009 roku. Dodatkowo jedynie stwierdzić należy, że w okolicznościach omawianej sprawy mamy do czynienia z zakończonym postępowaniem sądowym a nie administracyjnym albowiem w obrocie prawnym nie istnieją decyzje kończące wszczęte w dniu 5 czerwca 2007 roku postępowanie administracyjne - na skutek ich eliminacji wyrokiem WSA w Gdańsku z 19.02.2009r. Tak więc podzielenie przez organ odwoławczy zarzutu odwołania w tym zakresie stanowi naruszenie tego przepisu postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto aby rozstrzygnięcie organu na podstawie przepisu art.138 § 2 kpa. uznać jako spełniające wymogi art. 107 § 3 kpa., uzasadnienie decyzji musi jednoznacznie wskazywać jakie dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zobowiązany jest przeprowadzić organ pierwszej instancji i właśnie z tego precyzyjnego wskazania wynikać musi, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Ograniczenie uzasadnienia decyzji do stwierdzenia, iż organ II instancji – co wymaga podkreślenia - zobowiązany również do merytorycznego badania sprawy "przychylił się do wniosku o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na nieprawidłowe zastosowanie § 11 ust. [...] " wymogów tych nie spełnia. Orzekając w sprawie ponownie rzeczą organu będzie uwzględnienie powyżej zaprezentowanych rozważań. W reasumpcji należało zaskarżone rozstrzygnięcie wyeliminować z obrotu prawnego. Stąd też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 152 w/w aktu normatywnego orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.