III SA/Gd 280/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-08-21

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, oparty na kwestionowaniu legalności rozporządzenia Ministra Zdrowia wydanego na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest zasadny w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów prawa, a rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. zostało wydane zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i jest legalne. Brak zgody rodzica na szczepienie nie zwalnia z obowiązku, a zarzuty dotyczące przedawnienia lub niezgodności rozporządzenia z Konstytucją są bezzasadne w kontekście postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi matki na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Matka odmówiła poddania nowo narodzonego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Organy egzekucyjne wszczęły postępowanie egzekucyjne, nakładając grzywnę. Matka wniosła zarzut braku wymagalności obowiązku, kwestionując legalność rozporządzenia Ministra Zdrowia i powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Zarzuty zostały oddalone przez organy obu instancji, a następnie przez WSA w Gdańsku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 kwietnia 2025 r. nr OPES.906.60.2025.MR w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. K. Sp. z o.o. w S. pismem z dnia 4 września 2024 r. powiadomiło organ inspekcji sanitarnej, że matka D. K. (ur. [...] 2024 r.) przebywając po porodzie na Oddziale Neonatologii tego szpitala, nie wyraziła zgody na wykonanie wymaganych szczepień ochronnych u dziecka przeciwko gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B w oraz wskazała, że dziecko będzie przynależeć do Przychodni M. w G. przy ul. [...]. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim najpierw pismem z dnia 30 września 2024 r. wezwał matkę dziecka, K. K. (zwaną dalej również "stroną" lub "skarżącą) do dobrowolnego wykonania obowiązku poddania syna szczepieniom. Wezwanie nie spowodowało wykonania szczepień. Pismem z dnia 25 listopada 2024 r. organ inspekcji sanitarnej został poinformowany przez przychodnię M., że D. K. urodzony w dniu 2 września 2024 r. nie otrzymał szczepienia przeciw gruźlicy oraz przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B oraz że powodem braku szczepień, jest brak zgody matki dziecka, która w dalszym ciągu nie chce szczepić syna. Poinformowano, że dziecko zostanie wprowadzone na listę osób uchylających się od szczepień ochronnych w sprawozdaniu kwartalnym. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim wystawił skierowane do K. K. upomnienie z dnia 26 listopada 2024 r. W upomnieniu strona została pouczona, że w razie niewykonania obowiązku, po upływie zakreślonego terminu zastosowane zostaną środki egzekucyjne. Upomnienie zostało doręczone stronie w dniu 2 grudnia 2024 r. W odpowiedzi na upomnienie, strona zakwestionowała obowiązek szczepienia dziecka na obowiązujących w RP zasadach i wystąpiła z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. W dniu 13 grudnia 2024 r. organ wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w którym nałożył na stronę obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom przeciwko gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B w terminie jednego miesiąca oraz wystąpił do Wojewody Pomorskiego z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. nałożył na stronę grzywnę w celu przymuszenia do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Pismem z dnia 8 stycznia 2025 r. strona wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Jako podstawę wskazała brak wymagalności obowiązku szczepień, to jest art. 33 § 2 pkt 6c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.". Strona zaznaczyła w piśmie, że organy nie dysponują żadnym dokumentem, który by potwierdzał, że obowiązek, do którego wzywają może być zrealizowany. W ocenie strony, obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień zostały wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej z uwagi na braku uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych, zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (brak analizy zachorowalności na daną chorobę brak zaleceń światowej organizacji zdrowia w kierunku przymusu jakichkolwiek szczepień z uwagi na możliwość wystąpienia NOP). Ponadto strona podkreśliła jako istotne w tej sprawie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. SK 81/19 zakwestionował komunikat GIS jako źródło obowiązku szczepień w demokratycznym państwie prawa. Zaznaczyła, że akt normatywny uznany za niezgodny z Konstytucją nie powinien być stosowany w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia ww. orzeczenia Trybunału (a więc sprzed maja 2023 r.). Strona szeroko przedstawiła swoje stanowisko, w zakresie w jakim uznaje, że rodzice są przymuszani do szczepień pomimo, że nie są one, w ocenie strony skarżącej, bezpieczne i nie mają wcale na celu ochrony zdrowia noworodków, ale są wyrazem określonej polityki medycznej oraz w zakresie w jakim uznaje, że ustawodawca polski wprowadzając szczepienia ochronne jako obowiązkowe, narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności, skoro są liczne kraje europejskie, gdzie szczepienia są dobrowolne i takie też rozwiązania powinny być stosowane w Polsce. W uzasadnieniu zacytowano pełną treść sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. SK 81/19, gdzie wskazano m.in. zakres, w jakim art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, TK uznał za sprzeczny z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP, to jest w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych określone były w programie szczepień ochronnych na dany rok ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia. Strona stanęła następnie na stanowisku, że wydane już po ww. wyroku, nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. jest w jej ocenie również sprzeczne z 31 ust. 3 Konstytucji, gdzie niezgodność ta dotyczy zakresu, w jakim w ocenie strony skarżącej, nowe rozporządzenie nakłada na obywateli obowiązki określane w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego, bez rozważenia jakie inne rozwiązania bazujące na dobrowolności można byłoby zamiast tego zastosować. Wojewoda Pomorski przekazał zarzut wierzycielowi w celu rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 3 marca 2025 r. nr SE.906.2.340.2024.KW.10 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim, działając na podstawie art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., oddalił zarzuty strony. W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisów, w tym przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 924), które determinują obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz odniósł się do twierdzeń strony. Ocenił przy tym, że wszelkie działania podejmowane przez organ były zgodne z prawem. Wskazał w tym zakresie, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w cytowanej ustawie oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. (Dz.U. 2023 r. poz. 2077, które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r.). Podkreślono, że w załączniku nr 1 do rozporządzenia - schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, określono rodzaj szczepienia, osoby objęte obowiązkiem poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, dawki i wiek, w którym są podawane oraz termin wykonania szczepienia. Wskazane przepisy jasno określają terminy wykonania szczepień ochronnych w zależności od wieku dziecka. Zgodnie z rozporządzeniem wiek dziecka, w którym powstaje obowiązek szczepienia przeciw gruźlicy to pierwsza doba życia, a termin jego wykonania określono na "przed wypisem ze szpitala", natomiast wiek na wykonanie szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu b - pierwsza dawka szczepienia podstawowego to również szczepienie w pierwszej dobie życia, termin wykonania szczepienia to 24 godziny po urodzeniu. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazano, że K. K. nie zrealizowała obowiązku szczepień wobec syna D. K. urodzonego [...] 2024 r. w terminach wskazanych w rozporządzeniu. Nie przedstawiła również zaświadczenia lekarskiego wskazującego na istnienie przeciwwskazań do szczepień u syna. Zaznaczono, że obowiązek nie został zrealizowany pomimo doręczenia stronie w grudniu 2024 r. stosownego upomnienia. W uzasadnieniu omówiono także treść oraz skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. SK 81/19. W tym zakresie podkreślono, że wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją samego obowiązku szczepień ochronnych, lecz wskazał na potrzebę dostosowania stanu prawnego przez określenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, rodzajów liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień w formie zawartej w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw zdrowia, a nie w formie komunikatu. Organ podkreślił, że obecny stan prawny odpowiada wymogom wynikającym z ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ rozporządzenie Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych utraciło moc z dniem 1 października 2023 r., a obecnie obowiązujące jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Podkreślono więc w szczególności, że nowe rozporządzenie obowiązywało już w chwili wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] w dniu 13 grudnia 2024 r. Końcowo wskazano, że w postanowieniu odniesiono się do zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień, wskazując podstawy prawne jego istnienia oraz fakt niedopełnienia obowiązków przez osobę zobowiązaną. Natomiast podnoszone przez stronę kwestie zasadności zapisów zawartych w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., kwestia obowiązku szczepień w innych krajach, czy funkcjonowanie rejestracji zgłoszeń NOP w Polsce oraz zasady przyznawania odszkodowań w związku z wystąpieniem NOP, nie mieszczą się w katalogu dopuszczalnych zarzutów egzekucyjnych, a jedynie wskazują, że strona nie zgadza się z obowiązującym porządkiem prawnym, regulującym obowiązek szczepień ochronnych w Polsce, co nie zwalnia jej z realizacji obowiązku szczepień wobec małoletniego D. K. Podkreślono, że wykonywanie szczepień ochronnych należy do świadczeń na rzecz zachowania zdrowia i zapobiegania chorobom. Jednocześnie zgodnie z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z praw do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego za wyjątkiem przypadków koniecznych m.in. z uwagi na ochronę zdrowia. Strona wniosła zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji twierdząc, że dla dziecka nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, ani nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych. Organ nie wykazał precyzyjnie kiedy obowiązek szczepień przeciwko poszczególnym chorobom stał się wymagalny u D. K. oraz na podstawie jakich dowodów to stwierdził. Nadto naruszono art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego. W ocenie strony nie ma podstaw, aby uznawać, że obowiązek szczepień staje się wymagalny z uwagi na to, że dziecko osiąga określony przedział wiekowy. W ocenie strony doszło także do naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP. Po rozpatrzeniu zażalenia, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r. nr OPES.906.60.2025.MR utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, jako prawidłowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisów prawa i jest bezpośrednio wykonalny. Został on określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i ust. 2 oraz art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., dalej: "u.z.z.z.ch."). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.). Uchybienie przez rodziców temu obowiązkowi powoduje konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Od tego obowiązku uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazanie lekarskie do szczepienia. Z tego względu postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprowadza się do ustalenia, czy obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny oraz czy ze względów zdrowotnych nie został on odroczony. Organ odwoławczy wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego, trwałe lub czasowe przyczyny uniemożliwiające jego wykonanie. Podkreślono, że strona w toku postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych u dziecka D. K., wobec czego obowiązek poddania dziecka wskazanym i obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wykonalny. W ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom zażalenia, postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w celu ustalenia, czy obowiązek zaszczepienia dziecka stał się wymagalny i czy nie został on odroczony nie narusza art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a wcześniej z należytą starannością zgromadził informacje mające istotne znaczenie w sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawy zarzutu w sprawie prowadzenie egzekucji administracyjnej zostały enumeratywnie wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a. Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy uznał zarzuty przedstawione przez stronę w zażaleniu w sprawie prowadzonego postępowanie w kwestii uchylania się od obowiązku wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka D. K. (ur. [...] 2024 r.) za bezzasadne. Na powyższe postanowienie K. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia postanowień organów obu instancji i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 87 Konstytucji RP w związku z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo, że obowiązek wygasł; 2) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; 3) art. 124 § 1 i 2 w związku z art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 4) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia, mimo że wprowadzone ograniczenia nie spełniają przesłanek konieczności, proporcjonalności i wprowadzenia w drodze ustawy. Argumentacja skargi koncentruje się na wykazaniu, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie działały zgodnie z prawem, oddalając wszystkie zgłoszone przez stronę zarzuty, które dotyczyły braku wymagalności obowiązku. W ocenie strony skarżącej rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. jest niezgodne z Konstytucją RP oraz z ustawą u.z.z.z.ch. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska powołała się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych. W obszernej części skargi skarżąca starała się wykazać, że szczepienia ochronne powinny być dobrowolne. Odwołała się do regulacji obowiązujących w innych krajach europejskich oraz orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanych w związku z naruszeniem Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Strona podtrzymała w tym zakresie stanowisko, że w jej ocenie obowiązek szczepień, w tym rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. narusza Konstytucję, w tym zasadę proporcjonalności. Podkreśla, że wprowadzając rozporządzenie nie dokonano analizy przesłanek zawartych w treści art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., zawierającego delegację ustawową do wydania rozporządzenia. W efekcie nie zastosowano rozwiązań dobrowolnościowych w zakresie szczepień, nie uwzględniając jakichkolwiek danych epidemiologicznych, zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Skarżąca wniosła o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z.ch, z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 68 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. oraz w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. NOP, braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe i rehabilitację osób, u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Skarżąca zaznacza, że ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw może mieć miejsce tylko w ustawie i tylko gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa, porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Skarżąca zasygnalizowała Sądowi również możliwość ewentualnego zwrócenia się z zapytaniem do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 tej Konwencji. Niezależnie od tego, końcowo wyrażono też pogląd, że skoro dziecko ukończyło już 6 lat, doszło do przedawnienia obowiązku zaszczepienia dziecka, w stosunku do dawek szczepionek, których podania D. K. (ur. [...] 2024 r.) domaga się wierzyciel w niniejszym postępowaniu. Zdaniem strony, Inspektor Sanitarny nie uwzględnił, że szczepienia, do których wzywa, są przedawnione w świetle schematu Ministra Zdrowia, gdyż należy je wykonać, w ocenie strony, w zakresie dawki podstawowej do 7, 12 i 18 miesiąca życia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, którym oddalono zarzut zgłoszony w sprawie egzekucji administracyjnej. Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art. 33 § 2 u.p.e.a.). Zarzuty można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Postępowanie dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33-35 u.p.e.a. jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego (w realiach sprawy - strony skarżącej), który może zakwestionować prowadzenie egzekucji wskazując m.in. na brak wymagalności obowiązku. Skarżąca wniosła zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień (art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a.), a zatem z innych przyczyn niż odroczenie terminu wykonania obowiązku. Sąd stwierdził, że organy słusznie oceniły jako niezasadne zarzuty skarżącej, zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka. W rozpoznawanej sprawie kluczową okolicznością faktyczną było stwierdzenie, że skarżąca nie poddała obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka. Okoliczność ta w istocie nie jest sporna. Skarżąca stoi bowiem na stanowisku, że nie musi poddawać dziecka szczepieniom ochronnym i nie wyraża na nie zgody. Dziecko niewątpliwie nie zostało poddane szczepieniom przeciw gruźlicy (I dawka) oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I dawka). Skarżąca nie zgłosiła się z dzieckiem na szczepienia – nie ma ono wykonanych szczepień ochronnych. Z akt sprawy nie wynika także, aby skarżąca przedstawiła aktualne zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do wykonania szczepień, czy też o konieczności odroczenia ich wykonania. Przeciwnie, z akt sprawy wynika, że skarżąca urodziła syna w dniu 2 września 2024 r. i przebywając na Oddziale Neonatologii w szpitalu w S., odmówiła zgody na wykonanie u dziecka szczepień przeciw gruźlicy oraz przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, o czym szpital pismem z dnia 4 września 2024 r. poinformował Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Starogardzie Gdańskim. Brak zgody matki na szczepienie dziecka wynika także z informacji z przychodni M., udzielonej organowi 25 listopada 2024 r. Skarżąca nie zgłosiła się do przychodni w celu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego i poddania dziecka szczepieniom pomimo odebrania upomnienia z dnia 26 listopada 2024 r. Nie budzi tym samym wątpliwości Sądu, że skarżąca uchyliła się od obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom już w zakresie tych szczepień, które wykonuje się bezpośrednio po urodzeniu dziecka, to jest I dawce szczepienia przeciw gruźlicy i I dawce szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Z akt sprawy nie wynika, aby w późniejszym czasie matka zgłosiła się z dzieckiem do przychodni w celu wykonania szczepień, poprzedzonych badaniem kwalifikacyjnym. Wskazać należy, że profilaktyka chorób epidemicznych jest, zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z.ch. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.). Realizację obowiązku wyrażonego w przytoczonych przepisach konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). W sytuacji, gdy konsultacja wykaże przeciwskazania do szczepień, można mówić o braku wymagalności obowiązku szczepień. Podkreślić przy tym należy, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK 43/18). Podobnie oświadczenie wobec podmiotu medycznego przez matkę podczas pobytu w szpitalu po urodzeniu dziecka, że nie wyraża ona zgody na wykonanie szczepienia dziecka należy zatem postrzegać w tych samych kategoriach. Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, m.in.: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a) - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: I. Artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. W tym miejscu Sąd uznaje za istotne już na wstępie podkreślić, że określone okoliczności faktyczne, na jakie pełnomocnik strony powołuje się w skardze, nie odnoszą się w ogóle do przedmiotowej sprawy. W szczególności niezrozumiałe jest, z jakich względów pełnomocnik sformułował tezy o przedawnieniu się obowiązku zaszczepienia dziecka, w tym wskazał, że ukończyło ono 6 lat oraz że szczepienia, do wykonania których wzywano w tej sprawie powinny być wykonane w zakresie dawki podstawowej do 7, 12 i 18 miesiącu życia. Z akt sprawy jasno wynika, że D. K. urodził się w dniu [...] 2024 r., a zatem nawet na dzień orzekania w tej sprawie przez Sąd, nie ukończył jeszcze swojego pierwszego roku życia. Strona była przy tym wzywana do poddania dziecka pierwszym dawkom szczepień przeciw gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, które podaje się co do zasady w pierwszej dobie życia dziecka. Przede wszystkim zaś okoliczność, że w pierwszej dobie życia dziecka, pierwsza dawka szczepienia przeciw gruźlicy oraz pierwsza dawka szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B nie zostaną podane na skutek braku zgody rodzica, nie oznacza, że obowiązek wykonania tych szczepień jest "przedawniony". Przeciwnie, oznacza to tylko tyle, że nie zostały wykonane, chociaż są wymagalne, co należy uznać za uchylenie się od realizacji obowiązku poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z akt sprawy jasno też wynika, że upomnienie zostało do skarżącej skierowane w dniu 26 listopada 2024 r. i odebrane przez nią 2 grudnia 2024 r., a więc po wejściu w życie w dniu 1 października 2023 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, którego wydanie miało na celu wykonanie wytycznych zawartych w wyroku TK z dnia sygn. SK 81/19. W tytule wykonawczym z dnia 13 grudnia 2024 r wyraźnie też wskazano, że obowiązek, z jakiego nie wywiązała się skarżąca dotyczy poddania dziecka szczepieniu I dawką szczepionki przeciw gruźlicy oraz I dawki szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Stwierdzić zatem należy, że na dzień doręczenia upomnienia, wystawienia tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów, na terytorium RP obowiązywało, jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077). Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej, obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Obowiązek nie został określony na podstawie Komunikatu GIS w Sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Sąd nie dopatrzył się przy tym, by doszło do zarzucanego w skardze przekroczenia upoważnienia ustawowego przy wydaniu omawianego rozporządzenia. Rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, a jeżeli chodzi o dzieci – w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie staje się wymagalne. W wystawionym w dniu 13 grudnia 2024 r. tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, na brakujące szczepienia ochronne u dziecka skarżącej. Szczepienia te zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w którym zawarto schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia – szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia – szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia – szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Z powyższego wynika, że obowiązek wykonania określonych szczepień ochronnych u syna skarżącej istnieje i w dacie wystawienia tytułu wykonawczego znajdował oparcie w przepisach ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym załącznik nr 1 określa schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. W tytule wykonawczym z dnia 13 grudnia 2024 r. wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, na brakujące szczepienia ochronne u syna skarżącej (urodzonego w dniu września 2024 r.) przeciwko gruźlicy (I dawka) i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I dawka). Zgodnie ze schematem szczepień wskazane dawki szczepień na ww. choroby są wykonywane w pierwszej dobie życia (przed wypisem ze szpitala). Akta sprawy potwierdzają, że przed wypisem ze szpitala syn skarżącej, wobec braku jej zgody na szczepienia, nie został zaszczepiona przeciw gruźlicy oraz przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Tym samym w tytule wykonawczym prawidłowo uwzględniono powyższą okoliczność i wymagalność obowiązku poddania dziecka szczepieniu. Skarżąca nie przedstawiła stosownego zaświadczenia lekarskiego, które zwalniałoby z obowiązku szczepień bądź też stwierdzało konieczność odroczenia ich wykonania ze względu na stan zdrowia dziecka. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że obowiązek skarżącej poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym istnieje i jest wymagalny. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika z treści skargi i akt sprawy. Wobec powyższego brak jest podstaw do kwestionowania istnienia oraz wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w powyższym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Zgłoszony przez stronę w skardze zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu (poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia Ministra Zdrowia) został oceniony przez Sąd jako niezasadny. Rozporządzenie to wprowadzone zostało do systemu prawnego RP już po wydaniu omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (SK 81/19) i stanowi formę dostosowania ustawodawstwa krajowego do wytycznych wynikających z tegoż wyroku. W omawianej sprawie nie ma podstaw do kwestionowania legalności wskazanego rozporządzenia, a sąd administracyjny nie jest powołany do kontrolowania procesu legislacyjnego i ma w przedmiotowej sprawie ocenić tylko to, czy zarzut strony zgłoszony w zakresie braku wymagalności obowiązku poddania dziecku szczepieniom został prawidłowo rozpatrzony przez organ. Jedynie zatem na marginesie dostrzec trzeba, że stanowisko strony skarżącej, jakoby przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia zostały wprowadzone arbitralnie ("z naruszeniem delegacji ustawowej"), bazuje w istocie tylko na subiektywnych przekonaniach strony skarżącej, że system szczepień w Polsce jest w ogóle źle zorganizowany, ponieważ nie jest dobrowolny. Wskazując na naruszenie delegacji ustawowej, strona skarżąca w istocie nie kwestionuje, że Minister Zdrowia określił w drodze rozporządzenia wszystkie przekazane mu do regulacji sprawy, lecz kwestionuje rzetelność i kompetencje Ministra Zdrowia, to jest uznaje, że wydając rozporządzanie - skoro przyjął je w takiej, a nie innej formie – musiał w ocenie strony skarżącej uchylić się rozważenia danych epidemiologicznych i zaleceń WHO. Tego rodzaju argumentacja w żaden sposób nie stanowi o tym, aby obowiązek zaszczepienia syna skarżącej pierwszą dawka szczepionki przeciw gruźlicy oraz przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B nie był wymagalny. W przedmiotowej sprawie, odnosząc się szczegółowo do argumentów strony wskazano, że obowiązek zaszczepienia dziecka wynika wprost z przepisów prawa, które prawidłowo przytoczono, uwzględniając w tym zakresie zmianę stanu prawnego wynikającą z wprowadzenia nowego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. oraz prawidłowo odczytując znaczenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. (SK 81/19). Wskazane przepisy właściwie odniesiono do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, w tym ustalono, że strona uchyla się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom w zakresie podstawowych pierwszych dawek szczepienia przeciw gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, które w świetle obowiązujących przepisów stają się wymagalne zaraz po urodzeniu. Reasumując, w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule wykonawczym szczepienia były więc w stosunku do dziecka skarżącej obowiązkowe i wymagalne. W ocenie Sądu, nie jest więc zasadny zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. w kontekście osiągnięcia przez dziecko strony skarżącej przedziału wiekowego. Powołane przez organ przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane w celu wyjaśnienia powszechnego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Obowiązujące przepisy gwarantują ochronę zdrowia osoby podlegającej szczepieniom i stanowią istotny element ochrony zdrowia społeczeństwa. W obowiązującym stanie prawnym harmonogram szczepień określa nie komunikat GIS, lecz załącznik do aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia, czyli aktu prawnego powszechnie obowiązującego, wykonującego ustawę. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zaskarżone postanowienie w pełni spełnia wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia. Organ odwoławczy w całości podzielił ocenę prawną, dokonaną przez organ I instancji, który szeroko przedstawił przepisy omawianego rozporządzenia. W sprawie nie jest sporne, że dziecko nie zostało poddane szczepieniom obowiązkowym, a strona skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego przeciwwskazania medyczne do wykonania szczepień. Sąd nie podziela argumentacji skargi, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W sprawie wytłumaczono szczegółowo źródło obowiązku skarżącej. Okoliczność, że skarżąca, co do zasady kwestionuje w ogóle dopuszczalność i celowość wprowadzania w ustawodawstwie polskim obowiązku szczepień jako takiego, nie stanowi o naruszeniu przez organy przy rozpatrywaniu zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Chroniona Konstytucją wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń, m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także, że zgodnie z art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z.ch., i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Ustawodawca przewidział także, że wykonanie szczepienia poprzedza badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16). W tym miejscu wskazać dodatkowo można, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa 47621/13 – Vavřička i inni), zapadłym na tle stosowania czeskich przepisów dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Wskazano, iż ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Trybunał podkreślił również, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka – czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" – przed poważnymi chorobami. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 Konwencji (por. K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). Choć wyrok ten zapadł na tle rozważań o możliwości naruszenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wskazanie w jego treści na dobro dziecka przy obowiązku szczepień ochronnych należy odnieść również do przepisów Konwencji o prawach człowieka i biomedycynie oraz przepisu art. 16 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze zakresie. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącej, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. W ocenie Sądu, obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018r. sygn. akt II OSK 934/17). Prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia nie podważają więc rozważania strony na temat dobrowolności szczepień w innych państwach, zasadności wprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych bez jednoczesnego powołania funduszu odszkodowawczego, jak również rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych. Obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany w Polsce w przepisach prawa i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych. Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami kodeksu wykroczeń (zob. wyroki NSA z dnia: 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 32/11, 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 27/21). Wskazać też trzeba, że w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi unormowano w art. 17a, 17e-17h przesłanki przyznania i wysokość świadczenia kompensacyjnego, wypłacanego z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, w związku z wystąpieniem działań niepożądanych po podaniu szczepionki albo szczepionek. Na marginesie jedynie dodać należy – odnosząc się do wniosku skargi o uchylenie kwestionowanych postanowień i umorzenie postępowania egzekucyjnego - że nawet w przypadku uwzględnienia przez Sąd skargi nie byłoby możliwe umorzenie przez Sąd postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne w niniejszym przypadku nie jest prowadzone przez organy inspekcji sanitarnej, a przez Wojewodę. Przepis art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a. stanowi natomiast, że organ egzekucyjny (Wojewoda – dopisek Sądu) po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w: a) art. 33 § 2 pkt 1-5, b) art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej - umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie podzielając zarzutów skargi oraz nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło