III SA/Gd 332/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-09-18

Skład orzekający: Janina Guść, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny, gdy nie przeprowadzono badania kwalifikacyjnego, a dziecko nie osiągnęło jeszcze górnej granicy wieku dla danego szczepienia?
Ratio decidendi
Obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny, gdy dziecko osiągnęło początkowy wiek wskazany w przepisach dla danego szczepienia, nawet jeśli nie przeprowadzono badania kwalifikacyjnego. Badanie kwalifikacyjne jest elementem procedury szczepienia, a jego brak lub odmowa poddania się mu jest równoznaczna z niewykonaniem obowiązku. Wymagalność obowiązku nie zależy od osiągnięcia górnej granicy wieku, lecz od początku przedziału wiekowego umożliwiającego zaszczepienie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku poddania małoletniego syna skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując wymagalność obowiązku, jego wykonalność z uwagi na brak badania lekarskiego, a także wskazując na niewłaściwy organ egzekucyjny i błędny adres. Organy obu instancji uznały zarzuty za bezzasadne, utrzymując w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i dodatkowo kwestionując zgodność przepisów rozporządzenia z ustawą oraz Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi M.L. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2025 r. nr OPES.906.54.2025.MR w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Pismem z dnia 17 grudnia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim skierował do Wojewody Pomorskiego tytuł wykonawczy z dnia 17 grudnia 2024 r. nr [...] wystawiony na M. L. (zwaną dalej również "stroną skarżącą", "stroną" lub "zobowiązaną") wraz z wnioskiem o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania syna G. L. obowiązkowym szczepieniom ochronnym w zakresie określonym w części B punkcie 5 tytułu wykonawczego, tj. szczepieniu przeciwko odrze, śwince, różyczce – pojedyńcza dawka szczepienia podstawowego, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae – trzecia dawka szczepienia podstawowego, błonicy, tężcowi, krztuścowi – czwarta dawka szczepienia podstawowego, poliomyelitis – trzecia dawka szczepienia podstawowego, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B. Termin wykonania szczepień określono na okres 3 miesięcy od daty otrzymania tytułu wykonawczego. W tytule wykonawczym wskazano, że obowiązek poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka nie został wykonany. Powyższą informację PPIS w Starogardzie Gdańskim uzyskał w dniu 17 grudnia 2024 r. z punktu szczepień Gminnego Ośrodka Zdrowia w A. ul. [...], [...]-[...] A. Ponadto wskazano, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.), dalej jako "u.z.z.z.ch.z." do poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią albo opiekun faktyczny. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. Wojewoda Pomorski nałożył na stronę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym w tytule wykonawczym. Pismem z dnia 8 stycznia 2025 r. skarżąca wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym podnosząc zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz naruszenie art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.". Odrębnym pismem z tej samej daty skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów skarżąca wskazała, że na wykonanie poszczególnych szczepień zobowiązany ma wyznaczony konkretny okres ograniczony wiekiem dziecka. W związku z tym, zdaniem skarżącej, moment wymagalności dla szczepień określonych w tytule wykonawczym nie nadszedł ponieważ jej dziecko nie ukończyło jeszcze 3 roku życia. Ponadto skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z uwagi na to, spełnienie obowiązku określonego w tytule wykonawczym jest niemożliwe gdyż przeprowadzenie szczepienia bez wykonania badania byłoby niezgodne z prawem. W związku z tym skarżąca wyjaśniła, że w dniu wystawienia tytułu wykonawczego syn skarżącej nie miał wykonanego badania kwalifikacyjnego. Końcowo skarżąca zaznaczyła, że toczące się przed organami inspekcji sanitarnej postępowanie w przedmiocie przymusowego wykonania obowiązku poddania małoletniego szczepieniu ochronnemu było prowadzone przez niewłaściwy organ a wskazany adres zamieszkania jest adresem zamieszkania jej rodziców i od 2016 r. zobowiązana nie zamieszkuje pod tym adresem. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 r. nr WSO-III.756.167.2025.KS Wojewoda Pomorski, działając na podstawie art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 124 § 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej w skrócie jako "k.p.a." odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odrębnym postanowieniem z tej samej daty i o oznaczonym numerze Wojewoda Pomorski, działając na podstawie art. 35 § 1 w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione i je oddalił. Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że rozpatrzenie zarzutów przez wierzyciela może odnosić się wyłącznie do wskazanych i udokumentowanych zarzutów wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. W związku z powyższym, spośród podniesionych przez zobowiązaną zarzutów rozpatrzeniu przez wierzyciela obowiązku tj. PPIS w Starogardzie Gdańskim podlega jedynie brak wymagalności obowiązku oraz naruszenie art. 27 § 1 u.p.e.a. Organ I instancji wyjaśnił, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284) utraciło moc z dniem 1 października 2023 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2023, poz. 1938). Organ wskazał, że obowiązek szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym określony został w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.z.z.z.ch.z. Natomiast wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ww. ustawy i rozporządzeniu rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U z 2023, poz. 2077),dalej jako "rozporządzenie Ministra Zdrowia" wydane na podstawie art. 17 ust.10 u.z.z.z.ch.z. W załączniku nr 1 ww. rozporządzenia -schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, określono rodzaj szczepienia, osoby objęte obowiązkiem poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, dawki i wiek, w którym są podawane oraz termin wykonania szczepienia. Ww. przepisy określają terminy wykonania szczepień ochronnych, w zależności od wieku dziecka. PPIS w Starogardzie Gdańskim podkreślił, że w tytule wykonawczym nr [...]z dnia 17 grudnia 2024 w treści obowiązku wskazano, że obowiązek zaszczepienia dotyczy szczepień przeciw: odrze, śwince, różyczce, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, błonicy, tężcowi, krztuśćcowi, poliomelids, zakażeniom Haemophilus influenzae typu B. Na podstawie dokumentacji przekazanej przez punkt szczepień u małoletniego G. L., który w dniu [...] 2022 r. ukończył drugi rok życia, nie wykonano szczepienia przeciw odrze, śwince, różyczce, inwazyjnym zakażeniom Slrepfococus pneumoniae, które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - załącznik nr 1, powinno być wykonane w 13- 15 miesiącu życia- a wiek, w którym powstaje obowiązek to ukończenie 12 miesiąca życia, natomiast szczepienie przeciw błonicy, tężcowi, krztuśćcowi, poliomyelitis, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B - powinno być wykonane w 16-18 miesiącu życia, a wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia to ukończenie 15 miesiąca życia. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W art. 17 ust. 5 ww. ustawy dodano, że w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim podkreślił, że wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077). Ponadto zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia, lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Zatem poddanie się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, bowiem procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem, na którą składają się dwie czynności tj. lekarskie badanie kwalifikacyjne mające na celu wykluczenie przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego oraz podanie szczepionki. Nie stawienie się na wizytę szczepienną, na której bezpośrednio przed szczepieniem lekarz przeprowadza badanie kwalifikacyjne, jest równoznaczne z odmową poddania się szczepieniu ochronnemu. W odniesieniu do zarzutu że PPIS w Starogardzie Gdańskim nie jest organem uprawnionym do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie uchylania się od wykonania obowiązku szczepień ochronnych, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 § 1 pkt.2 u.p.e.a. oraz art. 5 pkt.3 ustawy o Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz.U z 2024 r. poz. 416) organy PIS są wierzycielem tego obowiązku tj. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 6 u.p.e.a. wierzyciel ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności w celu doprowadzenia do tego, żeby obowiązek został przez zobowiązanego wykonany. Końcowo, w odniesieniu do zarzutu błędnego wskazania adresu zamieszkania w tytule wykonawczym organ zaznaczył, że adres wskazany w tytule wykonawczym uzyskano z rejestru PESEL. Ponadto organ nadzoru sanitarnego skierował do zobowiązanej wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku szczepień, które zostało skutecznie doręczone. W odpowiedzi na nie zobowiązana skierowała do organu pismo, w którym również wskazała jako adres nadawcy [...] K.. PPIS w Starogardzie Gdańskim skierował do zobowiązanej upomnienie na wskazany wyżej adres, które również zostało skutecznie doręczone. Jednocześnie należy wskazać, że przedmiotowe upomnienie zawierało pouczenie, że w przypadku niewykonania obowiązku w całości, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zobowiązana ma obowiązek zawiadomienia wierzyciela o zmianie adresu zamieszkania lub siedziby. Zobowiązana nie zawiadomiła organu o zmianie adresu zamieszkania w ww. terminie. W związku z tym podniesione przez skarżącą zarzuty są bezzasadne. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji z dnia 12 lutego 2025 r., zarzucając naruszenie: 1. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.z.ch.z., poprzez błędne jego zastosowanie, skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, 2. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanej – kiedy obowiązek zaszczepienia jej syna G. przeciwko poszczególnym chorobom stał się – zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniego jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji, 3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego, 4. art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z.ch.z. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia, poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, 5. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Po rozpatrzeniu zażalenia Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 5 maja 2025 r. nr OPES.906.54.2025.MR utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i wskazał, że w pełni akceptuje i przyjmuje jako własne stanowisko przedstawione przez organ I instancji w postanowieniu z dnia 12 lutego 2025 r., natomiast zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Odnośnie zarzutów wskazanych w punktach 1 i 4 zażalenia organ odwoławczy wskazał, że z art. 5 ust. 1 pkt lit. b u.z.z.z.ch.z. wynika, iż osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym. Jednocześnie art. 5 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wskazuje, iż osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinny stosować się do nakazów i zakazów Państwowej Inspekcji Sanitarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. W myśl art. 5 ust. 2 ww. ustawy odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku szczepień ochronnych w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r., poz. 581). W związku z powyższym, w ocenie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zobowiązana, nie poddając obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniego, naruszyła art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3 u.z.z.z.ch.z. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Uchybienie przez rodziców temu obowiązkowi powoduje konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Następnie organ odwoławczy wskazał na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt V KK 306/15, w którym sąd ten stwierdził, że "obowiązek rodziców poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia. (...) Z art. 5 ust. 1 ustawy z 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika wprost, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w tej ustawie, do poddania się szczepieniom ochronnym. (...) Obowiązek poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych (...) Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego zamierzonym rezultatem ma być poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu". (KZS 2016 Nr 11, poz. 45, Legalis, www.sn.pl, KZS 2017 Nr 2, poz. 63). Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy państwowej inspekcji sanitarnej w istocie rzeczy sprowadza się do ustalenia czy względem danej osoby obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny oraz czy obowiązek szczepień ze względów zdrowotnych nie został odroczony. Te czynności dowodowe Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim wykonał, stwierdzając fakt uchylania się strony od poddawania dziecka szczepieniom ochronnym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim, zgodnie z obowiązującymi przepisami jako wierzyciel obowiązku, podjął ustawowe działania mające na celu realizację zaszczepienia małoletniego dziecka przeciwko wyznaczonym chorobom zakaźnym. W ww. rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych brak jest zapisu o konieczności ustalania indywidulanego kalendarza szczepień ochronnych. Jednocześnie Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że strona w toku postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka – G. L Z tego wynika, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wymagalny. Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że będąc osobą zobowiązaną strona nie wykonała ciążącego na niej obowiązku zaszczepienia dziecka. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa. Art. 68 ust. 4 Konstytucji RP przewiduje, że władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, co wymaga m.in. wprowadzenia regulacji ustawowej. Z uwagi na to, że konstytucyjną zasadą jest nakładanie na obywateli obowiązków poprzez ustawy, a nie normy niższego rzędu, obowiązek poddania się szczepieniom został wyrażony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 17 u.z.z.z.ch.z. oraz w związku z przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r., poz. 581). Organ odwoławczy nie uwzględnił także zarzutu określonego w punktach 2 i 3 2 i 3 zażalenia wskazując, że postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy inspekcji sanitarnej jest ograniczone w swym zakresie, w istocie rzeczy sprowadza się jedynie do ustalenia czy względem danej osoby obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny oraz czy obowiązek szczepień ze względów zdrowotnych nie został odroczony. Te czynności dowodowe organ I instancji wykonał. Ponadto Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce tylko wtedy, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organ nie ustala faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub nakładającej na nią obowiązek (wyrok NSA z 6 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1174/16, LEX nr 2469167). W ocenie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim z należytą starannością zebrał informacje mające istotne znaczenie w sprawie. Końcowo Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że zarzut z pkt 5 wniesiony przez stronę nie wypełnia dyspozycji z art. 33 § 2 u.p.e.a. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, a znajdujące się w aktach postępowania dowody zostały poddane rzetelnej analizie i pozwoliły na wszczęcie procedury zmierzającej do wyegzekwowania obowiązku szczepień. Z tej przyczyny Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał zarzuty wniesione przez stronę skarżącą za bezzasadne. W skardze na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego M. L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie: 1. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch.z. w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo, że obowiązek wygasł, 2. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo, iż rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, 3. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, 4. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Ponadto skarżąca wniosła o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1 i ust. 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z.ch., rozporządzenia Ministra Zdrowia z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1-3, oraz art. 68 ust. 1-3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, gdyż przy jego wydaniu nie uwzględniono aktualnych danych epidemiologicznych. Ponadto skarżąca wniosła o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), powoływana dalej w skrócie jako "u.p.e.a.". Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art.33 § 2 u.p.e.a.). Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. W niniejszej sprawie, strona skarżąca wniosła zarzuty związane z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania dotyczącego egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym – poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Strona skarżąca podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny, wskazując, ze dziecko nie ukończyło jeszcze 3 roku życia a komunikat GIS nie jest źródłem prawa, zarzut niewykonalności obowiązku z uwagi na brak badania lekarskiego oraz zarzuty prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ i błędnego wskazania adresu skarżącej, naruszającego normę art. 27 § 1 u.p.e.a. Wskazać należy, że kwestie dotyczące prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ i błędnego wskazania adresu skarżącej nie mogły stanowić podstawy wniesionych zarzutów, nie zostały bowiem przewidziane w treści art. 33 § 2 u.p.e.a. formułującej podstawy wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ w zaskarżonym postanowieniu dokonał prawidłowej oceny w tym zakresie. Także brak wykonalności obowiązku nie może stanowić podstawy wniesienia zarzutu, nie został bowiem w art. 33 § 2 u.p.e.a. wymieniony. Wskazać także należy, że jego uzasadnienie w postaci braku badań lekarskich jest błędne a brak takich badań nie świadczy o braku wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka, co zostanie wyjaśnione w dalszej części uzasadnienia. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 3 lipca 2025 r. sygn. akt II GSK 2639/24). Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Stanowisko organów administracji, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa jest słuszne. Podkreślenia wymaga, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest, zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z.ch.z.l. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch.z.l. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch.z.l., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.z.l.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch.z.l. minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). W poprzednim stanie prawnym, stosownie do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch.z.l., Główny Inspektor Sanitarny ogłaszał w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Wskazać należy, że w wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł po pierwsze, że art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch.z.l. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; po drugie, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Na dzień doręczenia upomnienia z dnia 19 listopada 2024 r. i wystawienia tytułu wykonawczego z dnia 17 grudnia 2024 r., na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywało jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch.z.l., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch.z.l., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Sąd nie dopatrzył się przy tym, by doszło do zarzucanego w skardze przekroczenia upoważnienia ustawowego przy wydaniu omawianego rozporządzenia, nadto argument ten nie był przez skarżąca w zarzutach podnoszony. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym tytule wykonawczym wskazano na brakujące szczepienia ochronne: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, Poliomyelitis, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz odrze, śwince i różyczce. Szczepienia te zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. Natomiast w § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącego obowiązkowe i wymagalne. Wymagalność wiąże się bowiem z początkiem przedziału wiekowego umożliwiającego zaszczepienie a nie z jego końcem. Odnosząc się do kwestii wykonania badania kwalifikacyjnego i wykluczenia przeciwskazań do szczepienia wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z,ch.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.z.). Z treści art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z.ch.z. wynika, że w każdym przypadku lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Podkreślić należy, że treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań są przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. To w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Natomiast niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3322/17 LEX nr 2774545 i II OSK 43/18, LEX nr 2774685; z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 459/19 LEX nr 3315461). Strona musi zatem stawić się na szczepienie i w czasie badania, na podstawie wiedzy medycznej rozstrzygana jest przez lekarza kwestia ewentualnych przeciwwskazań do szczepień. Organ kwestii tej nie może oceniać z uwagi na brak kompetencji w tym zakresie. Brak jest zatem podstaw do kwestionowania wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w powyższym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że obowiązek strony skarżącej poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istnieje i jest wymagalny. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika z treści skargi i akt sprawy. Zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej zakresie, są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Wbrew zarzutom postawionym w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku podania małoletniemu poszczególnych szczepionek. Sąd nie podzielił również argumentacji, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją RP wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że – jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1606) – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch.z.l., by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska – art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3542/15). Jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II GSK 47/21). Strona skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania zaświadczenia lekarskiego, które zwalniałoby dziecko z obowiązku szczepień bądź też stwierdzało konieczność odroczenia ich wykonania ze względu na stan zdrowia dziecka. W ocenie Sądu, organy administracji słusznie uznały, że wniesione przez stronę skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty jak i zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło