III SA/Gd 336/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr. ) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skarg L. Ż. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2011 r. -nr [...], -nr [...], -nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargi. W dniu 26 czerwca 2009 r. Burmistrz Miasta udzielił L. Ż. następujących zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie spożywczo-monopolowym przy ul. [...] w Ł.: - nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa; - nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 % do 18% alkoholu; - nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu. Po rozpatrzeniu wniosków K. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze trzema decyzjami z dnia 20 stycznia 2010 r. orzekło o stwierdzeniu nieważności powyższych zezwoleń. Organ stwierdził, że wnioskodawca jest właścicielem lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w Ł., jednak - niezgodnie z prawem - został pominięty w postępowaniu o udzielenie tych zezwoleń. Następnie decyzjami z dnia 13 maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o uchyleniu w całości w/w decyzji z dnia 20 stycznia 2010 r. i umorzyło postępowania wszczęte z wniosku K. P. uznając, że nie posiada on przymiotu strony w postępowaniach o stwierdzenie nieważności zezwoleń (decyzji) na sprzedaż napojów alkoholowych. Konieczność uzyskania zgody właściciela mieszkania w budynku, w którym ma być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych, nie powoduje automatycznie, że staje się on stroną takiego postępowania. W dacie wydania tych decyzji organ wszczął z urzędu postępowania w sprawie nieważności wskazanych zezwoleń. K. P. zaskarżył decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o ich uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie czekając na rozstrzygnięcie skarg przez sąd administracyjny wydało, działając z urzędu, kolejne decyzje z dnia 22 czerwca 2010 r. o stwierdzeniu nieważności w/w zezwoleń. Organ wskazał na art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uznając, że wydanie zezwoleń nastąpiło bez wymaganej zgody właściciela lokali mieszkalnych, a więc z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 371/10 uchylił opisane wyżej decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2010 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że K. P. – jako współwłaściciel budynku przy ul. [...] w Ł., ma przymiot strony w postępowaniach o stwierdzenie nieważności zezwoleń. Jednocześnie wytknął organowi, że przedwcześnie wszczął postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności tych zezwoleń. W dalszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności swoich decyzji z dnia 22 czerwca 2010 r. i decyzjami z dnia 7 kwietnia 2011 r. orzekło o stwierdzeniu nieważności tych decyzji. Organ powołał się na art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., który przewiduje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Na skutek wyroku sądu administracyjnego w obrocie prawnym pozostały bowiem wcześniejsze decyzje organu z dnia 20 stycznia 2010 r. Po rozpatrzeniu wniosków L. Ż. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzjami z dnia 20 stycznia 2010 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało trzy decyzje z dnia 9 maja 2011 r. o nr: [...],[...],[...], utrzymujące w mocy decyzje z dnia 20 stycznia 2010 r., które stwierdzały nieważność zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniach organ wskazał, że z ksiąg wieczystych wynika, iż w przedmiotowym budynku znajdują się dwa lokale mieszkalne należące od K. P. oraz lokal użytkowy należący do L. Ż.. Taki budynek, w świetle przepisów prawa budowlanego, należy uznać za budynek mieszkalny wielorodzinny. Brak zgody właściciela lokali mieszkalnych na sprzedaż napojów alkoholowych w tym budynku stanowiło rażące naruszenie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. L. Ż. złożył jednakowe skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2011 r. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonych decyzji jak i poprzedzających ich decyzji z dnia 20 stycznia 2010 r. stwierdzających nieważność poszczególnych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Zarzucił decyzjom, że naruszają art.7, art. 8, art. 9, art. 106, art. 107 k.p.a. W uzasadnieniach skarżący podniósł, że w budynku przy ul. [...] w Ł. nie było możliwości zlokalizowania , szczególnie na parterze , nie więcej jak lokalu użytkowego, a ewentualne pomieszczenia mieszkalne mogły być zlokalizowane na poddaszu i to w niewielkim rozmiarze. Istnienie dwóch lokali mieszkalnych w tym budynku było niemożliwe. Pełnomocnik skarżącego od kwietnia 2011 r. zabiegał u Burmistrza Miasta i w Starostwie w L. o wyjaśnienie stanu prawnego i faktycznego tej nieruchomości. Z dokumentów wynika, że poprzednicy obecnego właściciela dwóch lokali, K. P., mogli nabyć wyłącznie jeden lokal i to "nieodpowiadający zakresowi ich najmu". Nabycie zaś przez nich drugiego lokalu "stanowiło o potrzebie niedopuszczalnej legalizacji stanu bezprawia przez władze Miasta Ł.". Skarżący wezwał do poczynienia ustaleń w zakresie "prawidłowej substancji" byłej nieruchomości komunalnej zbytej skarżącemu i poprzednikom K. P. Dopiero wiosną 2011 r. skarżący zorientował się w rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym rzeczonej nieruchomości. Z uwagi na niechęć urzędników do wyjaśnienia sprawy, nie mógł skorzystać z właściwych środków celem zwalczania danych w księgach wieczystych. Zdaniem skarżącego w nieruchomości nie znajdują się dwa lokale mieszkalne. Do skarg dołączono obszerną dokumentację. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W dalszych pismach skarżący wskazywał na istnienie budynku dostawionego i kwestionował ustalenia organu co do istnienia w budynku lokali mieszkalnych. Utrzymywał, że 90% parteru zajmuje lokal użytkowy, którego jest właścicielem, zaś pozostała część powierzchni parteru i prymitywne poddasze stanowi składnik lokalowo – mieszkalny w istocie nie nadający się do zamieszkania. Uczestnik postępowania K. P. wniósł o oddalenie skarg. W pismach z dnia 15 listopada 2011 r. podnosił, że twierdzenia skarżącego są nieprawdziwe, gdyż przedmiotowy budynek jest budynkiem wielorodzinnym. Dokumentacja oraz zdjęcia wskazują, że powstał przed 1939 r., ma dwa poziomy użytkowania, bez podpiwniczenia. Od 1945 r. nie był rozbudowywany. Z operatu szacunkowego z 2 czerwca 2008 r. wynika, że jest to budynek mieszkalny – 3 lokalowy, parterowy z poddaszem użytkowym. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r. Sąd na mocy art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach III SA/Gd 336/11, III SA/Gd 337/11, III SA/Gd 338/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli pod względem zgodności z prawem były w niniejszej sprawie trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2011 r., utrzymujące w mocy trzy decyzje tegoż Kolegium z dnia 20 stycznia 2010 r. o stwierdzeniu nieważności trzech zezwoleń wydanych na rzecz L. Ż. na sprzedaż napojów alkoholowych. Należy mieć na uwadze , że i organy administracji, i Sąd orzekający w niniejszej sprawie związane są stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrażonym w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r. , sygn. akt III SA/Gd 371/10, w którym Sąd ten przesądził, że K. P. jako właściciel nieruchomości, w której ma być zlokalizowany punkt sprzedaży napojów alkoholowych jest stroną postępowania o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a co za tym idzie także stroną postępowania o stwierdzenie nieważności takiego zezwolenia. Ponadto przed wydaniem zaskarżonych skargami decyzji z dnia 9 maja 2011 r. doszło także do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 22 czerwca 2010 r. wydanych w postępowaniu podjętym z urzędu o stwierdzeniu nieważności udzielonych zezwoleń. Zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz.437 ze zm.), do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych należy dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Skarżący, starający się o wydanie takich zezwoleń, nie dołączył do wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych pisemnej zgody K. P. Skarżący zarzucał, że nie miał takiego obowiązku, bowiem budynek , w którym prowadzi sprzedaż napojów alkoholowych nie jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Jego pełnomocnik w skardze raz twierdził, że K. P. jest właścicielem dwóch lokali mieszkalnych, jednak do ich nabycia doszło z naruszeniem zasad sprzedaży lokali najemcom, a raz , że w tym budynku nie ma miejsca na takie lokale, a znajdują się one w budynku "dostawionym". Także z wypowiedzi pełnomocnika skarżącego na rozprawie można wywnioskować, że stoi on na stanowisku, jakoby lokale mieszkalne znajdowały się w innym, odrębnym budynku "w podwórzu". Wbrew twierdzeniom zaprezentowanym przez stronę skarżącą o niemożliwości istnienia dwóch lokali mieszkalnych i lokalu użytkowego w budynku położonym w Ł. przy ul. [...] o takim właśnie stanie faktycznym – istnieniu w tym budynku dwóch lokali mieszkalnych i jednego użytkowego świadczą choćby dokumenty znajdujące się przy wnioskach skarżącego o wydanie przedmiotowych zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W umowie ustanowienia odrębnej własności lokalu, sprzedaży lokalu i oddania terenu w użytkowanie wieczyste z dnia 18 sierpnia 1997 r. , której stroną był m.in. skarżący wskazano m.in. , że według oświadczenia stron działka położona w Ł. przy ul. [...] zabudowana jest budynkiem wielolokalowym. Przy wnioskach o wydanie zezwoleń znajdują się też rysunki obrazujące nieruchomość położoną przy ul. [...] – na parterze widnieje lokal użytkowy skarżącego oraz lokal mieszkalny K. P., zaś na piętrze- lokal mieszkalny K. P., posiadający klatkę schodową znajdującą się po przeciwnej stronie budynku, niż lokal użytkowy skarżącego. Przy wnioskach o wydanie zezwoleń znajdują się także odpisy ksiąg wieczystych po migracji: - nr [...] dla lokalu mieszkalnego nr 2 położonego w Ł. przy ul. [...], którego udział związany z własnością lokalu wynosi 31/100 – właścicielem tego lokalu jest K. P. ; -nr [...] dla lokalu niemieszkalnego , którego udział związany z własnością lokalu wynosi 39/100 – właścicielem tego lokalu jest m.in. L. Ż.; - nr [...] dla lokalu mieszkalnego nr 2 A, którego udział związany z własnością lokalu wynosi 30/100 – właścicielem tego lokalu jest K. P. Ustanowienie odrębnej własności i sprzedaż lokali mieszkalnych nastąpiło wcześniej, niż ustanowienie odrębnej własności i sprzedaży lokalu niemieszkalnego (użytkowego)- w dniach 16 grudnia 1993 r. i 24 stycznia 1996 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło na podstawie odpisów ksiąg wieczystych, że w przedmiotowej nieruchomości znajdują się dwa lokale mieszkalne i jeden użytkowy. Prawidłowo też przyjęło, że skoro ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego wielorodzinnego, należy posłużyć się przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zm.). Zgodnie z art. 3 pkt 2 a Prawa budowlanego ( w decyzjach nieprawidłowo wskazano art. 3 pkt 2 ) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przedmiotowych zezwoleń budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. Z definicji tej należy wyciągnąć wniosek, że budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym będzie każdy budynek mieszkalny, który nie spełnia powyższych kryteriów odnoszących się do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie ilości lokali. W przedmiotowym budynku znajdują się dwa lokale mieszkalne i jeden użytkowy. Jest to budynek stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość- wynika to chociażby z faktu, że dostęp do lokalu mieszkalnego położonego na poziomie pierwszego piętra możliwy jest jedynie z klatki schodowej usytuowanej w "tylnej" części budynku, czy też z zestawienia wielkości udziałów związanych z własnością lokali, widniejących w księgach wieczystych prowadzonych dla poszczególnych lokali ( suma daje 100/100 ). Wynika z powyższego, że i funkcjonalnie, i prawnie budynek jest całością. W tej sytuacji organy prawidłowo przyjęły, że jest to budynek mieszkalny wielorodzinny. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, że przedmiotowy budynek różni się bryłą od budynków sąsiednich, ani też to, czy – a jeżeli tak, to kiedy – budynek ten został wcześniej przebudowany. Istotne jest tylko, że w dacie złożenia wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych i w dacie wydania tych zezwoleń budynek miał opisane wyżej cechy i był budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Pełnomocnik skarżącego zarzucał również, że niezgodne z prawem było zbycie dwóch lokali na rzecz tego samego najemcy, z uwagi na ówczesne uregulowania prawne. Gdyby nawet – czyniąc pewne założenie - przyznać rację takiemu argumentowi i uznać, że nie mogło dojść do zgodnego z prawem zbycia jednego z lokali mieszkalnych - nie zmieniłoby to jednak faktu, że w budynku nadal znajdowałyby się dwa lokale mieszkalne i jeden użytkowy, a właścicielem jednego z nich byłby K. P. Zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ewentualne wzruszenie zapisów w księgach wieczystych, które potwierdzają stan faktyczny i prawny nieruchomości, może mieć co najwyżej wpływ za zaistnienie w przyszłości podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie było więc podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu wyjaśnienia kwestii podnoszonych przez stronę skarżącą. Nie jest też rzeczą sądu administracyjnego dokonywanie ustaleń tego rodzaju. W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że nie posiadanie i nie przedłożenie przez skarżącego L. Ż. pisemnej zgody właściciela lokalu położonego w budynku , w którym zlokalizowany miał być punkt sprzedaży alkoholu, skutkuje z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważnością wydanych na rzecz skarżącego zezwoleń ( decyzji) na sprzedaż alkoholu, z uwagi na rażące naruszenie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W tej sytuacji Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.