III SA/Gd 336/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-08-21
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za jazdę bez zalogowanej karty kierowcy w tachografie cyfrowym, w sytuacji gdy kierowca twierdził, że był to przejazd do warsztatu naprawczego lub jazda próbna, została nałożona prawidłowo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jazda pojazdem bez zalogowanej karty kierowcy w tachografie cyfrowym, nawet jeśli miała miejsce w związku z przejazdem do warsztatu naprawczego lub jazdą próbną, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej. Wyjątek dotyczący przejazdów próbnych lub naprawczych (art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006) nie obejmuje dojazdu do warsztatu w celu dokonania naprawy, a przedsiębiorca nie wykazał, że jazda miała charakter próby po naprawie lub konserwacji. Ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność spoczywa na przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który utrzymał w mocy decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na jeździe pojazdem bez zalogowanej karty kierowcy w tachografie cyfrowym w dniu 11 października 2024 r. Skarżący twierdził, że był to przejazd do warsztatu naprawczego lub jazda próbna, a brak karty nie oznaczał manipulacji urządzeniem. Organy administracji uznały te wyjaśnienia za niezasadne, a sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 maja 2025 r., nr BP.501.122.2025.2462.OL14 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 23 grudnia 2024 r., nr WITD.DI.0152.XIV0481.73.2024.TD, wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z
2024 r., poz. 1539 ze zm.; dalej jako "u.t.d."), nałożył na M. D. (dalej także jako "strona" lub "skarżący") karę pieniężną w wysokości 5000 zł za naruszenia określone pod lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 25 października 2024 r., na punkcie kontrolnym PK K. droga krajowa nr [...] odcinek O.-O.1, inspektor transportu drogowego dokonał kontroli pojazdu marki SCANIA o nr rej. [...] z naczepą marki LAG o nr rej. [...], którym kierował S. S. Pojazdem tym kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy, przewóz na próżno po rozładunku z E. do S. w imieniu przedsiębiorcy M. D. [...]. Do kontroli drogowej kierowca okazał kartę kierowcy do tachografu cyfrowego oraz udostępnił pojazd w celu sczytania danych za okres od 27 września 2024 r. do 25 października 2024 r.
W trakcie kontroli, oględzin pojazdu oraz danych z tachografu stwierdzono, że w kontrolowanym pojeździe marki SCANIA o nr rej. [...], tachograf zarejestrował jazdę bez prawidłowej karty włożonej do 1 slotu tachografu. Kierowca wyjaśnił, że jazdy bez karty zarejestrowane przez tachograf wykonywał jakiś kierowca pracodawcy. Zgodnie z wyjaśnieniem, S. S. w dniu 11 października 2024 r. po zakończonej pracy o godz. 10:54 wyjął kartę i poszedł do domu, dlatego nie wiedział kto wykonywał jazdy pojazdem, bez zalogowanej karty kierowcy w slocie 1 tachografu zainstalowanego w pojeździe marki SCANIA. Jazdę bez prawidłowej karty kierowcy tachograf zarejestrował między godz. 13:53 a 16:31 dnia 11 października 2024 r. na odległość 33 km, ze średnią prędkością 43 km/h.
W związku z powyższym stwierdzono naruszenie: niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (dowody: protokół przesłuchania oraz kserokopie wypisu z licencji, dowodu rej. pojazdu, prawa jazdy i karty kierowcy, dokumentu przewozowego oraz wydruki z danych cyfrowych, z systemu CEPIK, kopia danych cyfrowych z karty kierowcy i tachografu).
Strona zawiadomiona pisemnie w dnia 13 listopada 2024 r. o prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym w sprawie stwierdzonego naruszenia, przesłała kopię dowodu rejestracyjnego skontrolowanego pojazdu z informacją o wykonanym badaniu technicznym pojazdu w dnia 19 października 2024 r., a także kopię zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu o nr rej. [...] w dniu 19 października 2024 r. Strona wyjaśniła przy tym, że jazda pojazdem bez umieszczenia karty kierowcy w tachografie zainstalowanym w pojeździe o nr rej. [...] w dniu 11 października 2024 r. była wykonywana w ramach dojazdu do warsztatu naprawczego oraz jazda próbna i powrót do siedziby przedsiębiorstwa. Strona powołała się na tryb OUT w tachografie, który wykorzystywany jest do przemieszczania się pojazdu np. w celach naprawy czy po odbiorze z warsztatu.
Organ pierwszej instancji, odnosząc się do wyjaśnień strony, wskazał, że tylko przewóz drogowy w całości wykonywany poza drogami publicznymi, których strona nie udowodniła, mogły być rejestrowane na karcie kierowcy w postaci "OUT" czyli "poza zakresem".
Zdaniem organu pierwszej instancji, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że kierowca kontrolowanego przedsiębiorstwa dopuścił się złamania przepisów dopuszczając do prowadzenia pojazdu nie rejestrując na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi w opisanych powyżej okresach, poprzez wykonywanie jazdy pojazdem marki SCANIA o nr rej. [...] bez umieszczenia karty kierowcy w 1 slocie tachografu. Tym samym doprowadził do manipulowania zapisami tachografu na karcie kierowcy, co jest rażącym naruszeniem przepisów o użytkowaniu tachografów cyfrowych i co mogło w konsekwencji doprowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym innych uczestników ruchu, poprzez pracę kierowcy ponad dozwolony przepisami czas. Przebyte przez pojazd odcinki drogi i prędkości pojazdu, wykluczają używanie pojazdu na terenie placu manewrowego, terenu wyłączonego ze stosowania przepisów o czasie pracy kierowców i użytkowania tachografów.
W stosunku do stwierdzonego podczas kontroli naruszenia organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność strony.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując odwołanie M. D., decyzją z dnia 12 maja 2024 r., nr BP.501.122.2025.2462.OL14, utrzymał w mocy decyzję Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego.
Organ odwoławczy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w tym danych z tachografu pojazdu o nr rej. [...], zważył, że kontrolowany kierowca wykonywał przewozy drogowe nie rejestrując na karcie kierowcy aktywności: jazda bez prawidłowej karty kierowcy od godz. 13:53 11 października 2024 do godz. 16:31 dnia 11 października 2024 r. (33 km, 43 km/h). Kierowca wyjaśnił, że jazdy bez karty zarejestrowane przez tachograf wykonywał jakiś kierowcą pracodawcy. Zgodnie z wyjaśnieniem, kierowca w dniu 11 października 2024 r. po zakończonej pracy o godz. 10:54 wyjął kartę i poszedł do domu, dlatego nie wiedział kto wykonywał jazdy pojazdem bez zalogowanej karty kierowcy w slocie 1 tachografu zainstalowanego w pojeździe marki SCANIA o nr rej. [...].
Organ odwoławczy, powołując się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II SA/Go 564/16, wskazał, że kary za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna w wysokości 5.000 zł tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, stwierdził, iż są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
Organ odwoławczy poinformował, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Wyjaśnił, że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Przedsiębiorca w postępowaniu nie przedstawił żadnych dowodów jakoby jazda bez karty kierowcy miała związek z przejazdem do warsztatu naprawczego, bądź jazdą próbną, bądź z jakichkolwiek przyczyn mających związek z przesłankami opisanymi w art. 3 lub art. 13 rozporządzenia nr 561/2006 WE.
Organ odwoławczy podkreślił, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Potwierdza to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w wyroku z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. III SA/Kr 584/15, stwierdził: "Mając na względzie treść wyżej przytoczonego przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym Sąd w pełni podziela stanowisko, że ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że jest rzeczą oczywistą, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne".
Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt u.t.d., który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...) a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W opinii organu odwoławczego postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. D., domagając się uchylenia decyzji obu instancji oraz zwrotu kosztów postępowania, zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - organ nie zebrał i nie ocenił w sposób wyczerpujący materiału dowodowego; nie wykazano jednoznacznie, że doszło do umyślnego odłączenia tachografu,
b) art. 10 § 1 k.p.a. - nie zapewniono stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu,
c) art. 8 k.p.a. - organ nie dochował zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej;
2) błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - przepisy ustawy o transporcie drogowym nie dają podstaw do automatycznego uznania każdego braku danych na tachografie jako umyślnego naruszenia. Decyzja nie uwzględnia trybu OUT przewidzianego m.in. do celów technicznych, w tym przejazdu do warsztatu, a jego wykorzystanie nie może być automatycznie kwalifikowane jako manipulacja. Natomiast jazda bez karty kierowcy w trybie OUT nie musi oznaczać naruszenia przepisów, jeśli odpowiada celowi dopuszczalnemu przez prawo unijne;
3) brak indywidualizacji i proporcjonalności kary - organ wymierzył karę maksymalną, nie analizując okoliczności łagodzących (brak wcześniejszych naruszeń, dobra reputacja przewoźnika, charakter incydentu), co narusza art. 189d k.p.a., który nakazuje stosować sankcje proporcjonalne;
4) rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organ nie zbadał, czy zachowanie przedsiębiorcy miało charakter incydentalny lub wynikał z usprawiedliwionych przyczyn (np. przejazd serwisowy), nie przeanalizował, czy przedsiębiorca podjął działania zmierzające do zapobieżenia takim sytuacjom w przyszłości (co miałoby wpływ na zastosowanie łagodniejszej sankcji), nie uzasadnił, dlaczego nie zastosowano żadnej z form łagodzenia odpowiedzialności wskazanych w art. 189a § 2 k.p.a., ograniczając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia o jego niezastosowaniu;
5) rażące naruszenie art. 189e i art. 189f k.p.a., poprzez błędne wyłączenie stosowania wskazanych przepisów, albowiem organ odwoławczy błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania, co pozostaje w sprzeczności zarówno z przepisami prawa, jak i z orzecznictwem sądów administracyjnych;
6) rażące naruszenie Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż zgodnie z załącznikiem nr 3 naruszenie 6.2.1 wymaga wykazania faktycznej ingerencji w tachograf lub kartę (np. odłączenie, manipulacja), wykazania, że tachograf był sprawny technicznie, wykazania, że niezarejestrowanie aktywności kierowcy wynikało z działania kierowcy lub przedsiębiorcy, a nie z uzasadnionych wyjątków (np. tryb OUT), wykluczenia winy nieumyślnej lub niezależnych okoliczności, natomiast organ nie przeprowadził żadnej analizy, a jedynie stwierdził brak danych z jazdy.
W uzasadnieniu skargi skarżący, przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych, przedstawił argumentację na poparcie swoich zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, akcentując, że obowiązkiem przewoźnika jest okazanie dokumentów, które jednoznacznie będą wskazywały na to, że dany przejazd był wykonywany w warunkach wyłączających zastosowanie rozporządzenia nr 561/2006. W przypadku wyłączenia określonego w art. 3 lit. g rozporządzenia, z dowodów musi jednoznacznie wynikać, że konkretny pojazd, w ściśle określonym czasie, wykonywał jazdę próbną w ramach naprawy lub konserwacji. Organ podkreślił przy tym, że przejazd do warsztatu i z warsztatu do siedziby przedsiębiorcy, na co wskazywała strona, nie jest objęty wyłączeniem z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006.
W piśmie procesowym, stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę, skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki naruszenia określonego w pozycji 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.: "niewłaściwa obsługa lub odłączenie tachografu skutkujące niezarejestrowaniem aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi". Tachograf cyfrowy w dniu 11 października 2024 r. (w godzinach 13:53 - 16:31) zarejestrował prędkość pojazdu i przebytą drogę. Jedynym brakującym elementem był identyfikator kierowcy (karta), co formalnie jest uchybieniem, ale nie oznacza całkowitego braku danych ani manipulacji urządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 maja 2025 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa. Kara pieniężna została nałożona w związku naruszeniem, które zostało ujawnione podczas kontroli drogowej w dniu 25 października 2024 r., na podstawie protokołu nr [...].
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, w tym przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1412) oraz z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L 2006.102.1 ze zm.); a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014.
Natomiast art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d.
Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d.
Wskazać należy w pierwszej kolejności, mając na uwadze zastrzeżenia skarżącego ujęte w piśmie procesowym, że zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Stosownie do art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (ust. 1). Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy (ust. 2). Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Konsekwencje naruszenia powyższych zasad, jak zasadnie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zostały przewidziane właśnie w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 5.000 zł sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
W niniejszej sprawie skarżącemu przypisano właśnie naruszenie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Jak wynika z prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, jazda bez prawidłowej karty kierowcy miała miejsce 11 października 2024 r.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącego, stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie polegające na wykonywaniu 11 października 2024 r. od godz. 13:53 do 16:31 jazdy pojazdem marki SCANIA o nr rej [...] bez zalogowanej karty kierowcy w slocie 1 tachografu, prawidłowo organy zakwalifikowały jako naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Treść lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wskazuje, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2020 r. o sygn. akt II GSK 3927/17, że nie jest dozwolone ingerowanie w pracę urządzenia rejestrującego (tachografu), które powodować będzie niezarejestrowanie wskazań (danych) w zakresie prędkości, z jaką poruszał się pojazd, przebytej przez pojazd drogi i aktywności kierowcy. Logika parametrów, których nierejestrowanie jest niedozwolone, wskazuje, że należy je odczytywać rozłącznie, nie zaś komplementarnie jak sugeruje skarżący, w ten sposób, że brak odczytu lub zapisu w doniesieniu do któregokolwiek z wymienionych parametrów skutkuje złamaniem obowiązku rejestracji danych związanych z wykonywanym przewozem drogowym.
W swojej istocie wypadkowa suma wymienionych wskazań ma rejestrować, jako całość, fizyczny (faktyczny) proces aktywności kierowcy, jako prowadzącego pojazd z określoną prędkością, przemierzając określoną drogę - odległość. W takim rozumieniu rzeczywiście należałoby bezwarunkowo łączyć konieczność naruszenia nakazu rejestrowania wszystkich trzech wskazań, jako podstawy nałożenia kary. Jednakże mając na uwadze fakt, iż urządzenia, przeznaczeniem, których jest rejestrowanie tychże parametrów, mając naturę mechaniczną lub elektroniczną, umożliwiają ingerowanie w ich działanie, które powodować może zakłócenia w rejestrowaniu wszystkich bądź niektórych z wymienionych parametrów, co miało miejsce w niniejszej sprawie, wykładni takiej przyjąć nie można. Skoro możliwym jest wpływanie na sposób odczytywania lub blokowanie możliwości odczytu któregokolwiek z wymienionych wskazań, to omawianą regulację odczytywać należy w ten sposób, że ingerencja w pracę tachografu (urządzenia rejestrującego) w zakresie któregokolwiek i choćby jednego z wymienionych wskazań, a więc przebytej drogi, aktywności kierowcy czy prędkości pojazdu, jest naruszeniem obowiązku rejestrowania tych danych.
Takie rozumienie omawianej regulacji wynika również z treści art. 4 ust. 2 rozporządzenie 165/2014, w który określono, że tachografy muszą spełniać wymóg rejestrowania dokładnego i wiarygodnego danych dotyczących kierowcy, czynności kierowcy oraz pojazdu, a także z treści ust. 3 i ust. 4, zgodnie z którymi tachografy cyfrowe rejestrują następujące dane: a) przebytą odległość i prędkość pojazdu; b) pomiar czasu; c) punkty położenia, o których mowa w art. 8 ust. 1; d) tożsamość kierowcy; e) aktywność kierowcy; f) dane dotyczące kontroli, kalibracji i naprawy tachografu, w tym dane identyfikujące warsztat; g) zdarzenia i usterki; tachografy analogowe rejestrują co najmniej dane, o których mowa w ust. 3 lit. a), b) i e).
Wskazać należy również, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 28 czerwca 2022 r. o sygn. akt II GSK 335/22, dla nałożenia kary za wskazane naruszenie, (...), nie jest wymagane wykazanie, że nierejestrowanie wskazań na karcie kierowcy było wynikiem czynnego działania kierowcy, tj. nierejestrowania wykonywania przewozu z powodu czynnej ingerencji z działanie urządzenia rejestrującego. Znamiona naruszenia określa wyłącznie norma lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., która przewiduje wyraźnie na czym to naruszenie ma polegać. Treść określona w lp. 6.2, mając na uwadze systematykę załącznika nr 3 do u.t.d., stanowi jedynie tytuł dla wymienionego pod nim naruszenia. Umieszczenie lp. 6.2.1 w podgrupie 6.2 zatytułowanej "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego" oznacza zaś tylko tyle, że każdy przypadek nierejestrowania wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, ustawodawca traktuje jako ingerencję w działanie tego urządzenia. Nie ma zatem znaczenia, czy brak rejestracji wskazań tachografu wynika z czynnego działania kierowcy np. polegającego na wyjęciu kary przed zakończeniem dziennego okresu pracy, niewłaściwej obsługi urządzenia, czy wynika np. tylko z zaniechania rejestrowania jakim jest np. niewłożenie karty lub wykresówki do tachografu w sytuacji, gdy istnieje obowiązek rejestracji aktywności kierowcy. Uwzględniając zatem powyższy sposób rozumienia przytoczonych powyżej przepisów należy uznać, że skoro kierowca jest zobowiązany do rejestrowania aktywności na karcie kierowcy, to zaniechanie polegające na niewłożeniu tej karty do tachografu, także jest "ingerencją w pracę tachografu" w rozumieniu lp. 6.2, bowiem zaniechanie to powoduje, że tachograf nie może spełnić swojej funkcji, tj. zarejestrować rzeczywistej aktywności kierowcy na przeznaczonej do stosowania w nim karcie kierowcy.
Odnosząc się z kolei do podniesionej w skardze, jak również w toku postępowania administracyjnego, argumentacji, że w dniu 11 października 2024 r. dokonano przejazdu do warsztatu naprawczego oraz jazdy próbnej, Sąd miał na względzie, że przepis art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 nakłada obowiązek wczytywania danych z tachografu i karty kierowcy na przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85. Zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 nie ma ono zastosowania do przejazdów pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.
W świetle brzmienia ww. przepisu przejazd w celu wykonania naprawy nie mieści się w ramach wymienionych w przepisie okoliczności. Przejazd w ramach naprawy odbywa się po stwierdzeniu usterki i jej naprawieniu, dopiero wtedy jazda testowa może być uznana za przejazd w ramach naprawy. Dojazd do warsztatu w celu dokonania naprawy, jak określił to skarżący w odniesieniu do przejazdu w dniu 11 października 2024 r., powinien być rejestrowany poprzez prawidłowe zalogowanie karty kierowcy.
Podkreślić należy, że z brzmienia przepisu art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 wynika, że dotyczy on dwóch grup pojazdów, tj. takich, które są poddawane próbom drogowym albo pojazdów, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu (zarówno nowych, jak i przebudowanych). By pojazdy z pierwszej grupy mogły pozostawać poza zakresem przedmiotowym rozporządzenia nr 561/2006, powinny być przeznaczone do testowania do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji. Wskazany przepis nie wyłącza zatem stosowania powyższego rozporządzenia do przewozu drogowego w celu naprawy lub konserwacji. Wyłączenie to odnosi się natomiast do przejazdu drogowego, który ma charakter "przejazdu próbnego" w ramach dokonywanej naprawy lub konserwacji. Analizowany przepis, jako wprowadzający wyjątek od zasady obowiązku stosowania rozporządzenia nr 561/2006, nie może być stosowany rozszerzająco. Z tego względu brak podstaw do uznania, że przedmiotowe wyłączenie dotyczy każdego przejazdu drogowego dowolnym pojazdem w związku z jego naprawą. Należy przyjąć, że przepis art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 dotyczy jazdy próbnej w ramach napraw albo konserwacji pojazdu, dokonywanej już po przeprowadzonych naprawach mających na celu utrzymanie pojazdu w sprawności technicznej, przez kierowcę wraz z mechanikiem albo mechanika, który ma odpowiednie kwalifikacje do kierowania danym pojazdem (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt II GSK 1370/20, z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt II GSK 675/15; wyrok WSA w Krakowie z 15 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1736/16; wyrok WSA w Gdańsku z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 133/17).
Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów mogących potwierdzić fakt wykonywania naprawy, jak chociażby faktury VAT za wykonaną usługę naprawy, zlecenie naprawy, czy wydruk z tachografu z adnotacją serwisu pojazdów. Zdaniem Sądu, samo oświadczenie skarżącego, niepoparte wiarygodnymi dowodami, nie pozwala na dokonanie ustaleń w tym zakresie.
Należy zatem podzielić stanowisko organu odwoławczego co do niewykazania przez skarżącego okoliczności wyłączających obowiązek rejestracji czasu pracy kierowcy za pomocą karty kierowcy w ujawnionym przez organ przypadku, co było wystarczającą przesłanką do przypisania stronie odpowiedzialności za to naruszenie. Wyłączenie objęte zakresem art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 nie znajdowało zastosowania w rozważanym przypadku. To bowiem na przedsiębiorcy spoczywa ciężar wykazania, co działo się z pojazdem w okresach, w których wykonywano nim przejazdy nie znajdujące potwierdzenia w wykresówkach lub na kartach kierowców (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II GSK 711/15).
Sąd wskazuje końcowo, że w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowanie art. 189e i 189f k.p.a. Zgodnie z treścią otwierającego ten dział k.p.a. art. 189a w § 2 pkt 1-6, w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Przepis art. 189d k.p.a. wymienia okoliczności, jakie organ administracji publicznej powinien wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Stosownie do art. 189e k.p.a., w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Natomiast w myśl art. 189f § 1 pkt 1 i 2 organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Ogólna reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Z treści art. 189a § 2 k.p.a. wynika, że samo istnienie przepisów odrębnych (w tym przypadku u.t.d.) regulujących przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i odstąpienia od ich nałożenia wyłącza stosowanie przepisów całego działu IVa k.p.a., bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów. Należy mieć bowiem na uwadze, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania.
Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c ust. 1 pkt 1 - 3 u.t.d. wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 tej ustawy, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Za uzasadniony zatem trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. W związku z tym stosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a - jak podkreślono na wstępie - dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (zob. wyrok NSA z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II GSK 717/21).
Sąd pragnie też zauważyć, że w toku postępowania skarżący składał wyjaśnienia dotyczące okoliczności sprawy, jednak w swych pismach kierowanych do organów nie podejmował próby wykazania, że nie przyczynił się do powstania stwierdzonego naruszenia, nie wskazując wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. Jak słusznie przyjęły zatem organy, w sprawie nie występowały okoliczności określone w art. 92b oraz w art. 92c u.t.d. wyłączające odpowiedzialność skarżącego.
Na marginesie odnotować można, że stwierdzone w protokole kontroli naruszenie nie wypełnia przesłanki "znikomego naruszenia prawa", zgodnie bowiem z rozporządzeniem Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik nr III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE. L 74 z 19 marca 2016 r.): naruszenie przepisu lp. 6.2.1 stanowi "bardzo poważne naruszenie"
Sąd zwraca uwagę, że skarżący był informowany o wszczęciu z urzędu postępowania przez organ pierwszej instancji, jak i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawie składania wyjaśnień i zgłaszania żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w zarzutach skargi. Sprawa została wyjaśniona w sposób właściwy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia, a organ odwoławczy właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy. Ustalenia organu oraz ocena materiału dowodowego znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podsumowując, należy uznać, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki do nałożenia kary pieniężnej za ujawnione naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zaś kara została nałożona w prawidłowej wysokości. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkować mogły uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło