III SA/Gd 339/12

Dnia 27 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody z dnia 29 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku postanawia: przywrócić skarżącej J. H. termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2012 r. Skarżąca J. H. pismem nadanym w urzędzie pocztowym dnia 13 czerwca 2012 r. wniosła o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 22 maja 2012 r., wydanego na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, którym to wyrokiem Sąd oddalił jej skargę na decyzję Wojewody. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że żądania uzasadnienia wyroku nie złożyła w wymaganym terminie, gdyż nie było jej w domu, a odpis wyroku z dnia 22 maja 2012 r., odebrała jej matka T. G. w dniu 28 maja 2012 r., nie będąc do tego upoważniona. Po powrocie do domu tj. w dniu 12 czerwca 2012 r. skarżąca otworzyła korespondencję z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i wówczas przeczytała również pouczenie, że uzasadnienie wyroku jest doręczane na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2012 r. zobowiązano skarżącą do uprawdopodobnienia w terminie 7 dni okoliczności na której oparła swój wniosek o przywrócenie terminu, czyli nieobecności w miejscu zamieszkania w określonym we wniosku terminie. W odpowiedzi na powyższe skarżąca przedłożyła oświadczenie W. K., z którego wynika, iż J. H. przebywała u niej w dniach od 25 maja 2012 r. do dnia 12 czerwca 2012r. Nadto dołączyła oświadczenie matki T. G., która wskazała, iż przed wyjazdem do koleżanki jej córka J. prosiła ją aby nie odbierała za nią listu poleconego z Sądu, gdyby taki przyszedł. Zapominając o prośbie córki odebrała korespondencję z WSA w Gdańsku i przekazała ją dopiero córce w dniu 12 czerwca 2012 r., tj. po jej powrocie do domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie zawierającym wniosek należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nie jest więc dopuszczalne, jeżeli strona nie uprawdopodobni, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Przy ocenie przyczyny uchybienia terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie można w związku z tym mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że złożenie wniosku o uzasadnienie w ustawowym terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia oraz że po ustaniu tej przeszkody strona w ciągu siedmiu dni wniosła prośbę o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że korespondencję zawierającą sentencję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2012 r. adresowaną do skarżącej odebrała w dniu 28 maja 2012 r. jej matka T. G. Doszło zatem do przyjęcia decyzji przez domownika pod wskazanym przez stronę adresem. Nie ulega także wątpliwości, że J. H. odebrała tę przesyłkę, chociaż- jak sama wskazała- nastąpiło to dopiero po jej powrocie do domu w dniu 12 czerwca 2012 r. A zatem przyjąć należy, iż przedmiotowa korespondencja została doręczona stronie w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 72 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takie doręczenie było przy tym skuteczne. Okoliczność, że osoba, której wręczono korespondencję za pokwitowaniem, w stosownym czasie nie oddała jej jego adresatowi nie ma bowiem wpływu na skuteczność doręczenia. Funkcją doręczenia zastępczego jest zapewnienie szybkości postępowania i ochrona interesów stron, zwłaszcza o sprzecznych interesach. Doręczenie zastępcze nie może natomiast być traktowane jako zamknięcie drogi sądowej do ochrony interesów strony. Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, stosownie do treści art. 72 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Zauważyć jednak należy, ze sama prawidłowość doręczenia przesyłki nie wyłącza wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy adresata, w szczególności z przyczyn leżących po stronie osób, do których rąk doręczenie nastąpiło. Dotyczy to także doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi adresata, jeżeli nie doręczył on pisma adresatowi lub uniemożliwił adresatowi zapoznanie się z jego treścią (postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 92/10, postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 799/08 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Do przyczyn, które mogą uzasadniać przywrócenie uchybionego terminu, niezależnych od strony, można zatem zaliczyć także takie zawinione działanie lub zaniechanie osoby, która nie przekazuje adresatowi doręczonego jej pisma, mimo iż do tego się zobowiązała. Strona nie może bowiem ponosić konsekwencji procesowych takiego zachowania się tej osoby, na które nie miała żadnego wpływu i które może być wynikiem jej celowego działania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2002r sygn. akt III KZ 85/01, OSP 2002/20/130, postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2009r sygn. akt I OZ 742/09 niepublik.). Uwzględniając powyższe okoliczności, należało dojść do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy skarżącej w niedokonaniu czynności w wyznaczonym terminie. Skarżąca J. H. wskazała, że korespondencję z sentencją wyroku odebrała jej matka, nie będąc do tego upoważniona i nie przekazała jej żadnej informacji. Ona sama zaś zapoznała się z sentencją wyroku i stosownym pouczeniem, dopiero po powrocie do domu w dniu 12 czerwca 2012 r.. Skarżąca dodatkowo przedłożyła oświadczenie W. K. zamieszkałej w S., z którego jednoznacznie wynika, iż w okresie od 25 maja do 12 czerwca 2012 r. przebywała u niej. Złożyła również oświadczenie matki T. G., która wyjaśniła, że w okresie gdy córki nie było w domu nie miała odbierać żadnej korespondencji skierowanej do niej, a mimo to, z uwagi na wiek zapomniała o tym fakcie i odebrała korespondencję z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adresowaną do córki. W tym stanie sprawy, Sąd na mocy art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.