III SA/Gd 372/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-07-12

Skład orzekający: Jacek Hyla, Paweł Mierzejewski, Alina Dominiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o czasowej rejestracji pojazdu, jeśli decyzja ta utraciła moc prawną w wyniku wydania późniejszej decyzji o rejestracji stałej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta utraciła moc prawną i nie istnieje już w obrocie prawnym. Brak przedmiotu postępowania nieważnościowego stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z 2011 r. o czasowej rejestracji pojazdu, twierdząc, że została wydana z naruszeniem prawa (brak wymaganych dokumentów). Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że decyzja o czasowej rejestracji utraciła moc prawną w wyniku wydania późniejszej decyzji o rejestracji stałej. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o czasowej rejestracji pojazdu oddala skargę. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. art. 157 § 1 i § 2 w zw. z art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej w skrócie jako "k.p.a.") w zw. z art. 74 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U., z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 23 września 2011 r. nr [...] o czasowej rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen [...] 1,9 TDI nr [...] rok produkcji 2009, nr rejestracyjny [...] na S. M.. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 5 października 2017 r. M. K. reprezentowana przez pełnomocnika wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Starosty [...] z dnia W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in., iż rejestracji pojazdu dokonano z naruszeniem art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, bowiem wnioskodawca nie przedłożył karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego w oryginale. Rozpatrując sprawę w związku ze złożonym wnioskiem o stwierdzenie nieważności, Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (określonej w art. 16 § 1 k.p.a.), ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zostały z kolei określone w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Wszczęcie i prowadzenie przez organ postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji musi być każdorazowo poprzedzone czynnościami ustalającymi dopuszczalność wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania. W sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podmiot żądający stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji musi zatem posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza zaś ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, który formułuje publiczne prawa (obowiązki) podmiotowe jednostki, które można realizować w drodze postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych następuje zaś wtedy, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. Badanie podstaw formalnoprawnych dotyczy jednak nie tylko istnienia strony, ale i przedmiotu sprawy. Stąd też "przedmiotowymi" przesłankami odmowy wszczęcia postępowania, jak przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, są m.in. sytuacje, gdy żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności dotyczy nie decyzji administracyjnej, lecz innej formy działania administracji, gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie albo brak jest decyzji, której dotyczy żądanie. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy Kolegium wskazało, że M. K. posiada legitymację procesową do występowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia 23 września 2011 r. nr [...] o czasowej rejestracji samochodu osobowego marki Volkswagen [...] 1,9 TDI nr [...] rok produkcji 2009 nr rejestracyjny [...] na S. M., bowiem jest osobą, która nabyła od S. M. przedmiotowy pojazd, zarejestrowany tą decyzją. Kolegium stwierdziło jednakże, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w celu stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty [...] bowiem decyzja ta już nie istnieje w obrocie prawnym. Odwołując się do treści art. 74 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym Kolegium wskazało, że racją prawną czasowej rejestracji pojazdu w przypadku opisanym w art. 74 ust. 2 pkt 1 tej ustawy było umożliwienie organowi, do którego złożono wniosek sprawdzenie dokumentów załączonych do wniosku o rejestrację, sprawdzenie własności pojazdu i jego cech identyfikacyjnych, a następnie wydanie stosownej decyzji administracyjnej. W prawidłowym toku postępowania, w dalszej kolejności – po spełnieniu określonych wymogów – dokonywana była rejestracja pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1 tej ustawy (tzw. "bezterminowa"), co wiązało się z wydaniem dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych. Decyzja o rejestracji czasowej nie przekształcała się z mocy prawa w decyzję o rejestracji bezterminowej lecz wygasała po upływie okres, na jaki mogła zostać wydana, lub w razie wydania w tym czasie decyzji "bezterminowej". W świetle tych uwag Kolegium uznało, że wydanie przez Starostę [...] decyzji z dnia 4 października 2011 r. nr [...] spowodowało, że decyzja z dnia 23 września 2011 r. nr [...] o czasowej rejestracji pojazdu utraciła moc prawną. Tym samym brak było podstaw do wszczęcia postępowania zgodnie ze złożonym wnioskiem. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. K. reprezentowana przez pełnomocnika wskazała, że we wniosku z dnia 5 października 2017 r. wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji, względnie o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 61a § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 27 listopada 2017 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Kolegium wskazało, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest zasadny. Przepis art. 61 a k.p.a. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, to jest w sytuacji, gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych. Kolegium w składzie rozpoznającym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podzieliło w całości pogląd zawarty w zakwestionowanym postanowieniu, iż brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji, która już wygasła. Odmawiając wszczęcia postępowania Kolegium zasadnie wskazało, że wydanie przez Starostę [...] decyzji z dnia 4 października 2011 r. nr [...] spowodowało, że decyzja z dnia 23 września 2011 r. nr [...] o czasowej rejestracji pojazdu utraciła moc prawną. Nie można zatem stwierdzić nieważności decyzji, która wygasła, a więc której nie ma już w obrocie prawnym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. M. K. wnosząc o uchylenie wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. postanowień podniosła zarzuty naruszenia: - art. 61 § 1 k.p.a. poprzez wadliwą jego wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie; - art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie; - art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z 156 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest natomiast rozpoznanie sprawy ponownie, co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa zobligowany jest zatem do zbadania, czy z materiału dowodowego wynika, że do rażącego naruszenia prawa doszło i na czym ono polegało. Ustalenie, że w odniesieniu do badanej decyzji wystąpiła przesłanka opisana w tym przepisie prowadzi do eliminacji z obrotu prawnego takiej decyzji ze skutkiem od chwili jej wydania (ex tunc) lub też jeżeli zachodzą przyczyny opisane w art. 156 § 2 k.p.a. do stwierdzenia, że decyzja taka wydana została z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. W obu tych przypadkach strony, które na skutek wydania wadliwej prawnie decyzji poniosły szkodę mogą wysuwać roszczenia odszkodowawcze. Już chociażby z tej przyczyny fakt utraty mocy obowiązującej decyzji nie może być potraktowany jako zaistnienie przesłanki z art. 105 § 1 k.p.a. czy też z art. 61a § 1 k.p.a., to jest bezprzedmiotowości postępowania. Uznanie przez organy administracji publicznej, że brak jest przedmiotu sprawy, skoro przestała istnieć decyzja objęta kontrolą co do ewentualnego zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. w postępowaniu nieważnościowym, zamyka stronie możliwość rozstrzygnięcia w tym zakresie, a w konsekwencji otwarcia drogi do dochodzenia odszkodowania. Ponadto, stwierdzenie nieważności decyzji jest aktem deklaratoryjnym działającym z mocą wsteczną (ex tunc), to jest od chwili wydania decyzji źródłowej, dotkniętej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istotne znaczenie ma zatem stan prawny i faktyczny z daty podejmowania decyzji objętej postępowaniem o stwierdzenie jej nieważności. Późniejsze korekty i zmiany takiej decyzji nie stanowią przeszkody, aby orzekać w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Zatem nie jest tak jak twierdzi organ, iż wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego jest dla postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji inną uzasadnioną przyczyną z racji której zaistnienia postępowanie nie może być wszczęte w rozumieniu przepisu art. 61a § 1 k.p.a. Jak wskazano we wniosku inicjującym postępowanie zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie wymienionych w tym przepisie dokumentów. Z treści powołanego przepisu wynika, iż do zarejestrowania pojazdu niezbędne jest dołączenie do wniosku m. in. karty pojazdu, jeśli była wydana (art. 72 ust. 1 pkt 2 tej ustawy) i dowodu rejestracyjnego, jeśli pojazd jest zarejestrowany (art. 72 ust. 1 pkt 5 tej ustawy). Z dokumentacji znajdującej się w aktach rejestrowych wynika, iż Starosta [...] z naruszeniem przepisu art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym dokonał rejestracji pojazdu marki Volkswagen [...]1.9 TDI o numerze [...], pomimo tego iż do wniosku nie przedłożono karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego (o ich istnieniu organ wiedział, bowiem przedłożono kserokopie) i zarejestrował pojazd wyłącznie w oparciu o kserokopię karty pojazdu (Zulassungsbescheinigung Teil II Fahrzeugebrief), kserokopię dowodu rejestracyjnego (Zulassungsbescheinigung Teil I Fahrzeugschein). Na poparcie swojej argumentacji skarżąca wskazała orzeczenia wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżone postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza jego nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy w tym miejscu wskazać, że kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło bowiem do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 157 § 1 i § 2 oraz 61a § 1 utrzymał w mocy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o czasowej rejestracji pojazdu. Należy zauważyć, że art. 61a k.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Sąd orzekający podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd (zob. m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2012 r.; sygn. akt II OSK 1456/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), że inną, uzasadnioną przyczyną uniemożliwiającą wszczęcie postępowania, w tym przypadku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, jest brak w obrocie prawnym decyzji stanowiącej przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności. Również w literaturze przedmiotu wskazuje się, że niedopuszczalność przedmiotowa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zachodzi w szczególności wtedy, gdy strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie decyzji administracyjnej, lecz innej formy działania administracji, gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy co prawda decyzji administracyjnej, ale takiej, która już wcześniej została wyeliminowana z obrotu prawnego lub gdy żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji lub postanowienia, które jeszcze nie zostały wydane (zob.: A. Matan [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2010, s. 376). W rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka przedmiotowa niedopuszczalności postępowania nieważnościowego polegająca na wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności (decyzji o rejestracji czasowej pojazdu). Skoro głównym celem postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji zawierającej kwalifikowane wady prawne (względnie uzyskanie rozstrzygnięcia stwierdzającego wydanie określonej decyzji z naruszeniem prawa – wobec okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a.) to w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nie istnieje już decyzja, której ważność ma być poddana ocenie, brak jest przedmiotu postępowania nieważnościowego. Mając na uwadze powyższe rozważania należy wskazać, że decyzja o czasowej rejestracji traci moc prawną z upływem terminu określonego w decyzji. Z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorem dokumentów w tych sprawach (tekst jednolity Dz. U. z 2016, poz. 1088 ze zm.) który stanowi, że "przy rejestracji i wyrejestrowaniu pojazdów organ rejestrujący stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego", nie można wyprowadzić wniosku, że utrata mocy decyzji o czasowej rejestracji wymaga wydania odrębnej decyzji. Upływ terminu powoduje bowiem utratę mocy decyzji o rejestracji czasowej bez stwierdzania wygaśnięcia decyzji (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2011 r.; sygn. akt I OW 49/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym zarzut naruszenia przez organ orzekający art. 61a § 1 k.p.a. uznać należy za niezasadny. Wydanie przez Starostę [...] decyzji z dnia 4 października 2011 r. nr [...] spowodowało bowiem utratę mocy decyzji o rejestracji czasowej bez konieczności stwierdzania jej wygaśnięcia. Brak w obrocie prawnym decyzji stanowiącej przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności – jak podniesiono powyżej – stanowi inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Należy przy tym zauważyć, że rejestracja stała stanowi zwieńczenie etapu postępowania rejestracyjnego, na którym - na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - pojazd samochodowy podlega rejestracji czasowej. Należy mieć więc świadomość, że uchylenie w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych rejestracji stałej pojazdu samochodowego i odmowa jego rejestracji - co miało miejsce w realiach sprawy z uwagi na wydanie decyzji przez Starostę [...] z dnia 26 marca 2015 r. nr [...]- nie może pozostawać bez wpływu na ocenę wystąpienia skutków rejestracji czasowej takiego samochodu. Skoro bowiem rejestracja pojazdu następuje z datą wydania decyzji o rejestracji czasowej, to należy przyjąć, że uchylenie decyzji o rejestracji stałej i odmowa rejestracji pojazdu, niweczy również tego rodzaju skutki jego rejestracji czasowej (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2014 r.; sygn. akt I GSK 124/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Fakt wydania przez Starostę [...] decyzji z dnia 26 marca 2015 r. nr [...] uchylającej decyzję z dnia 4 października 2011 r. (a pośrednio decyzję o rejestracji czasowej rejestracji) potwierdza wskazanie, że w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji brak było w obrocie prawnym aktu, który mógłby podlegać ocenie w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Jako niezasadne poczytać nadto należy zarzuty naruszenia art. 61 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. Trudno zarzucić organowi naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. skoro przepis ten określa sposoby wszczęcia postępowania. administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. stawiany organowi wydającemu postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest z kolei chybiony z tej przyczyny, że wskazane regulacje określają formę rozstrzygnięcia w sprawie nieważności decyzji (art. 158 § 1 k.p.a.) oraz jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.), która z oczywistych względów nie może podlegać ocenie na etapie badania wniosku o wszczęcie postępowania. Wprawdzie ocena dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale tylko w takim zakresie, który służy ustaleniu zaistnienia okoliczności uprawniających do zastosowania tego przepisu. Na etapie wszczęcia postępowania organ administracji nie może zaś jakichkolwiek podstaw do formułowania ocen i wniosków o charakterze merytorycznym. Odnosząc się do argumentu wskazującego na zamknięcie zaskarżonym postanowieniem dochodzenia odszkodowania przed sadem powszechnym Sąd w tym miejscu wskazuje, że uwzględniając w tym zakresie treść art. 77 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) jak i treść art. 417 § 1 k.c. i art. 4171 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.) należy generalnie skonstatować, że nie ma podstaw by kwestionować istnienie po stronie określonego podmiotu (kolejnego nabywcy pojazdu) interesu o charakterze cywilnoprawnym w uzyskaniu orzeczenia administracyjnego stwierdzającego niezgodność z prawem decyzji administracyjnej o rejestracji pojazdu, jeżeli z powodu wydania i wykonania takiej decyzji podmiot ten poniósł szkodę. Niemniej jednak prawny wymóg uzyskania orzeczenia administracyjnego stwierdzającego niezgodność decyzji administracyjnej z prawem nie może w każdym przypadku samodzielnie determinować konieczności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Należy ponadto zauważyć, że posiadanie przez stronę roszczenia cywilnego (względnie deklarowanie chęci dochodzenia takiego roszczenia przed sądem powszechnym) nie może stanowić wyłącznej przesłanki do wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, która utraciła moc w przewidzianym przez obowiązujące przepisy trybie. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organu, że brak w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] z dnia 23 września 2011 r. o rejestracji czasowej z uwagi na wydanie decyzji Starosty [...] z dnia 4 października 2011 r. o rejestracji stałej stanowił przeszkodę przedmiotową uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 23 września 2011 r. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym albowiem organy administracji publicznej obydwu instancji nie naruszyły prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) ani nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu w granicach rozstrzyganej sprawy, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło