III SA/Gd 459/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P. P. K. na postanowienie Wojewody z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. P. K., pismem z dnia 2 grudnia 2020 r., wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 27 lipca 2001 roku, nr [...], orzekającą o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy J. M. [...] w G. W swoim wniosku wyjaśnił, że został wymeldowany ze spornego lokalu i gdy zwrócił się do prawników w Spółdzielni Mieszkaniowej o przywrócenie zameldowania otrzymał odpowiedź, że spóźnił się 3 dni. Nie wiedział, że został wymeldowany, ponieważ nikt go o tym nie poinformował. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 i art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a.", Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 27 lipca 2001 r. [...] orzekającą o wymeldowaniu P. K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. J. M. [...] w G. Organ pierwszej instancji stwierdził, że pismo, w którym P. K. zwrócił się do Burmistrza Miasta o przywrócenie jego stałego zameldowania w ww. lokalu sporządzone zostało w dniu 2 grudnia 2020 r., a więc nastąpił upływ terminu, w którym na żądanie strony organ może postanowić o wznowieniu postępowania. P. K. wniósł zażalenie na wydane postanowienie, w którym wskazał, że nigdy się z ww. lokalu nie wymeldował, nie brał udziału w postępowaniu o swoje wymeldowanie i jego zdaniem dokonano przestępstwa, a dowody na podstawie których wydano decyzję zostały sfałszowane. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 148 § 2 i art. 149 § 3 k.p.a., Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ II instancji wyjaśnił, że wznowienie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne i możliwe w sprawach zakończonych decyzją ostateczną i ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 148 § 1 i 2 k.p.a., w przypadku powoływania się przez wnioskodawcę na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji, a w pozostałych przypadkach w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak stwierdził organ odwoławczy, skarżący pismem z dnia 2 grudnia 2020 r. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wskazując, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, a zatem powołał się na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z ww. pisma wynika, że już w 2001 r. od prawników Spółdzielni Mieszkaniowej dowiedział o swoim wymeldowaniu. Z wyciągu z rejestrów ewidencji ludności załączonego do akt sprawy wynika, że skarżący w 2011 r. zameldował się na pobyt stały w innym miejscu, tj. w G. przy ulicy P. [...]. Natomiast z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił dopiero pismem z dnia 2 grudnia 2020 r. Z uwagi na powyższe bez wątpienia nie został przez skarżącego dochowany termin jednego miesiąca, w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji, na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie organu II instancji, aby w ogóle rozpatrywać kwestię spełnienia przesłanek wznowieniowych wskazywanych przez skarżącego, podanie o wznowienie postępowania powinno zostać złożone w terminie wskazanym w art. 148 k.p.a. Jeżeli termin jest zachowany organ rozpatrujący sprawę wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania i dopiero wtedy ustala, czy zostały spełnione przesłanki wznowieniowe, a jeżeli dojdzie do uchybienia terminu wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania i na tym etapie postępowania nie rozstrzyga kwestii spełnienia przesłanek wznowieniowych. Z uwagi na powyższe skoro ustalono, że skarżący uchybił terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania, co skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, organ odwoławczy nie ma podstaw do rozstrzygania zaistnienia przesłanek wznowieniowych, bowiem te mogłyby być ustalane jedynie w trakcie prowadzenia postępowania wznowieniowego. W skardze na powyższe postanowienie P. K. opisał okoliczności nabycia lokalu przy ul. M. [...] w G. oraz powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji wskazując, że nie został poinformowany o wymeldowaniu go z pobytu stałego w tym lokalu. Wskazał nadto na swój podeszły wiek, a także na swą trudną sytuację bytową i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 1 grudnia 2021 r., popierając wniesioną przez skarżącego skargę, wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, że liczy się dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie dzień, w którym miała taka możliwość. Przy czym okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia (zob. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1662/97; wyr. z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 607/12). Z pisma skarżącego można wyciągnąć wniosek, że wiedział o tym, że nie jest już zameldowany pod wskazanym adresem, ale nie można wyinterpretować, że wiedział on o tym, w jaki sposób został wymeldowany tj., że wydana została w jego sprawie decyzja administracyjna. Co wynika zresztą z dalszej części pisma skarżącego, gdzie wskazuje "skąd mogłem wiedzieć, że jestem wymeldowany". W dalszej kolejności pełnomocnik podniósł, że wiedzy o toczącym się postępowaniu i wydanej decyzji tym bardziej nie można wywnioskować z okoliczności zameldowania na pobyt stały w innym miejscu. Organ administracji publicznej nie przedstawił dokumentów z ewidencji ludności, z których wynikałaby taka okoliczność, a ponadto do zameldowania na pobyt stały miało dojść w 2011 r., tj. po dziesięciu latach od wydania decyzji , co do której skarżący wnosi o wznowienie. Gdyby nowy meldunek na pobyt stały miał wynikać z wiedzy skarżącego o wymeldowaniu go z poprzedniego adresu, to niewątpliwie nastąpiłby to bezpośrednio po wydaniu tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej jako "p.p.s.a." stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd rozpoznał zatem sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy skarżący zachował termin ustawowy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wadą procesowych, wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Z tego względu pierwszą czynnością, jaką organ powinien podjąć w postępowaniu wznowieniowym jest ustalenie, czy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa oraz czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Ten wstępny etap postępowania ma kluczowe znaczenie, gdyż jego wynik determinuje późniejsze kroki podejmowane przez orzekający w sprawie organ. Uznanie, że wniosek o wznowienie nie został oparty na przesłance wskazanej w ustawie lub jest nieterminowy skutkuje brakiem możliwości ponownego merytorycznego orzekania w danej sprawie. Dopiero zaś uznanie, że przesłanka wznowieniowa istotnie wystąpiła, a termin został zachowany, otwiera drogę do merytorycznych ocen danej sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiącym podstawę złożonego przez skarżącego wniosku, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin na złożenie podania o wznowienie postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o ostateczniej decyzji kończącej postępowanie. Sąd miał na względzie, że przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., faktu doręczenia stronie decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Dla zachowania terminu liczy się data faktycznego dowiedzenia się o treści decyzji, która jest okolicznością obiektywną. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 674/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dowiedzenie się nie oznacza precyzyjnego określenia decyzji. Wystarcza wiedza o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 528/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez znaczenia dla zasadności skargi pozostawała zatem argumentacja przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego , który wywodził, że skarżący wiedział o tym, że nie jest już zameldowany pod wskazanym adresem, jednak nie wiedział, w jaki sposób został wymeldowany, w szczególności, że w tym przedmiocie zapadła decyzja administracyjna. Przeciwnie, stanowisko powyższe - w świetle przytoczonych wyżej poglądów - przemawia za prawidłowością postanowień zapadłych w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Nie ma bowiem znaczenia dla zachowania terminu z art. 148 § 2 k.p.a. data doręczenia stronie postępowania decyzji administracyjnej objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, lecz data, w której strona dowiedziała się o treści decyzji. Przytoczone w piśmie pełnomocnika skarżącego poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przemawiają za zasadnością skargi. Wyrok tego Sądu z dnia z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1662/97 (Lex nr 48730), wskazujący słusznie, że z art. 148 § 2 k.p.a. wynika wprost, iż liczy się dzień, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość, nie oznacza bynajmniej, że dla rozpoczęcia biegu terminu określonego w tym przepisie istotna jest data dowiedzenia się przez stronę postępowania o samej decyzji administracyjnej jako takiej, lecz wystarczające jest powzięcie wiedzy o rozstrzygnięciu w niej zawartym. Podobnie treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 607/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) nie przemawia za zasadnością skargi, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w tym wyroku pogląd, że bieg terminu z art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczyna się nie w dacie doręczenia decyzji administracyjnej, lecz w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o wydaniu danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Jak natomiast wynika z treści pism wnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, niewątpliwie wiedział on o tym, że został wymeldowany z pobytu stałego pod wskazanym wyżej adresem, skoro wskazał, że jego była żona go wymeldowała. Daty, w której skarżący dowiedział się o wymeldowaniu, skarżący w żadnym z pism nie wskazał, jednak z dalszych jego twierdzeń (dotyczących rozmów z pracownikami Spółdzielni Mieszkaniowej) można wywnioskować, że informację o treści decyzji z dnia 27 lipca 2001 r. uzyskał niemal bezpośrednio po jej wydaniu, skoro termin na jej zaskarżenie upłynął 3 dni przed czasem uzyskania odpowiedzi od pracowników Spółdzielni. Choć twierdzenia skarżącego zawarte w jego wniosku z dnia 2 grudnia 2020 r. są mało precyzyjne, należy je odczytywać odmiennie, niż czyni to pełnomocnik skarżącego. Skarżący podaje bowiem, że "po wielu trudnych sytuacjach rodzinnych żona wymeldowała mnie w urzędzie meld. w Gdańsku. Gdy zwróciłem się do prawników spółdzielni ( ...) o przywrócenie zameldowania to mi powiedzieli , że się spóźniłem 3 dni ! Skąd mogłem wiedzieć, że jestem wymeldowany, nikt mnie o tym nie informował". Z podanej przez skarżącego sekwencji wydarzeń wynika, że na krótko po wydaniu decyzji o wymeldowaniu dowiedział się on o fakcie wymeldowania , bowiem w innym przypadku nie zwracałby się o "przywrócenie zameldowania". Spóźnienie trzydniowe musiało dotyczyć możliwości wniesienia odwołania od decyzji, gdyż "spóźnienie" mogło dotyczyć tylko terminu procesowego. Wskazanie, że "nikt go nie poinformował" odnosi się natomiast , w ocenie Sądu, w istocie do tego, że skarżący nie dowiedział się o wymeldowaniu w takim czasie, by decyzję o wymeldowaniu kwestionować. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego w aktach administracyjnych znajduje się wyciąg z rejestrów ewidencji ludności potwierdzający nie tylko fakt wymeldowania skarżącego na mocy decyzji administracyjnej w dniu 27 lipca 2001 r., ale także fakt zameldowania skarżącego na pobyt stały przy ul. P. [...] w G. w okresie od 8 stycznia 2010 r. do 25 stycznia 2011 r. Jak wynika z treści art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 510 ze zm.) – aktualnie obowiązującej, jak również z treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) – obowiązującej w dacie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w lokalu przy ul. M. [...], jak i w dacie posiadania meldunku na pobyt stały przy ul. P. [...] w G., prawo meldunkowe oparte było na zasadzie polegającej na możliwości równoczesnego posiadania tylko jednego miejsca stałego pobytu. Stąd też należy wywnioskować, że skarżący przynajmniej w 2010 r., kiedy to został zameldowany na pobyt stały pod innym adresem (ul. P. [...]), był świadomy tego, że z adresu przy ul. M. [...] został wymeldowany. W konsekwencji należy stwierdzić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zasadnie uznano w zaskarżonym postanowieniu , że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu do jego wniesienia, określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę, jako bezzasadną, oddalił.