III SA/Gd 462/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 11 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 kwietnia 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 17 stycznia 2017 r. (nr [...]) o ustaleniu R. J. (dalej jako "skarżący") kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 2.318,29 zł. Skarżący pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wyżej opisaną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 11 kwietnia 2017 r. W piśmie procesowym z dnia 17 maja 2017 r. skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na trudną sytuację osobistą. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że choruje na dusznicę bolesną i miażdżycę, jest pod stałą opieką poradni kardiologicznej i przyjmuje drogie leki. Trudna sytuacja materialna spowodowana jest również niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi w rolnictwie. Tegoroczne przymrozki i śnieg spowodowały spore straty w uprawach (wymarznięcia). Zimna, mroźna wiosna spowodowała niespodziewane wydatki na materiały siewne, nawozy, środki ochronne i olej napędowy. Do wniosku skarżący dołączył kserokopie: informacji dla lekarza kierującego z dnia 24 października 2016 r. z NZOZ [...], [...] Sp. j. oraz faktury za zakup materiałów siewnych, nawozów oraz oleju napędowego na łączną kwotę 11.854,51 zł (nr [...] z dnia 20 marca 2017 r., nr [...] z dnia 25 kwietnia 2017 r. i nr VAT [...] z dnia 16 maja 2017 r. W piśmie procesowym z dnia 8 czerwca 2017 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, jak i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący podkreślił ponadto, że jego stan zdrowia nie pozwala na prowadzenie gospodarstwa w pełnym zakresie i uzyskiwanie dochodu pozwalającego pokryć koszt zwrotu nienależnie pobranych płatności. Wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego przewyższają uzyskiwany zysk z działalności. Zdaniem skarżącego, wykonanie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ zapłata tak dużej kwoty pieniężnej zagraża bytowi materialnemu jego i jego rodziny, jak i gospodarstwu rolnemu, które prowadzi w ograniczonym zakresie. Z uwagi na konieczność szybkiego uzyskania środków istnieje duże prawdopodobieństwo sprzedaży majątku i to po cenie poniżej jego wartości rynkowej. Na poparcie swych twierdzeń skarżący przedłożył: dokumenty potwierdzające historię choroby, umowę ubezpieczenia gospodarstwa rolnego na rok 2017 z łączną kwotą do zapłaty w wysokości 408 zł, decyzję z dnia 14 lutego w sprawie zobowiązania pieniężnego za 2017 r. (podatek od nieruchomości, podatek leśny) na łączną sumę 838 zł, potwierdzenie uiszczenia składek KRUS za okres 2017.1 i 2017.2 w kwocie odpowiednio 780 zł i 786 zł, rachunki za energię za miesiące styczeń - maj 2017 r. w łącznej wysokości 1.072,83 zł oraz faktury za zakup oleju napędowego, węgla kamiennego, nawozów i środków ochrony roślin na łączną kwotę 14.038,62 zł (w tym wcześniej przedłożone faktury nr [...] z dnia 20 marca 2017 r., nr [...] z dnia 25 kwietnia 2017 r. i nr VAT [...] z dnia 16 maja 2017 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie do powyżej wskazanej regulacji zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek uzasadnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. Co istotne, zaistnienie przesłanek, które uzasadniają udzielenie przez sąd administracyjny tzw. ochrony tymczasowej winno być wykazane przez wnioskodawcę (zob. szerzej w tej materii: I. Makaruk, Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, nr 3/2016, s. 81 i n.). Skoro postępowanie w tym zakresie toczy się na wniosek strony skarżącej, to na tej stronie spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym a dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające jedynie subiektywne oświadczenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Ponadto, do wniosku powinny zostać dołączone dokumenty popierające twierdzenie o spełnieniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę (por. w tej materii: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 35/16, z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 12/16, z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GZ 87/13, z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 763/13; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy ponadto wskazać, że obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w niektórych przypadkach może wywoływać skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata należności pieniężnej ma bowiem charakter odwracalny, a w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji, której konsekwencją jest obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że w sprawie występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II GZ 841/16; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaistnieć może np. w przypadku, gdy zobowiązany do zapłaty należności nie posiada jakichkolwiek dochodów bądź oszczędności umożliwiających zapłatę należności lub jej wyegzekwowanie ze środków pieniężnych, posiada natomiast ruchomości bądź nieruchomości, których zbycie w postępowaniu egzekucyjnym może spowodować utratę rzeczy niemożliwych do zastąpienia innymi lub znaczną utratę wartości rzeczy, z uwagi na tryb ich zbycia w postępowaniu egzekucyjnym. Zweryfikowanie przez Sąd, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się zatem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej wnioskodawcy, takich m.in. jak stan dochodów i wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz informacji dotyczących rodzaju i charakteru majątku, podlegającego przyszłej egzekucji. Przenosząc powyższe zapatrywania w realia rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia istotnych okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój wniosek skarżący ograniczył się m.in. do przedstawienia informacji co do stanu swego zdrowia jak i oświadczenia, że w związku ze złym stanem zdrowia ponosi znaczne koszty leczenia (bez wykazania ponoszonych z tego tytułu wydatków). Ponadto skarżący podniósł, że z uwagi na niesprzyjające warunki atmosferyczne w rolnictwie poniósł szkody w uprawie, jak i wydatki na materiał siewny, środki ochronne roślin, nawozy i olej napędowy przedkładając do wglądu Sądu kserokopie faktur na łączną kwotę 14.038,62 zł. W ocenie Sądu powyższe dane nie dają podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał, że nie posiada jakichkolwiek dochodów bądź oszczędności umożliwiających zapłatę należności lub jej wyegzekwowanie ze środków pieniężnych. Za wystarczających do uwzględnienia złożonego wniosku nie można uznać wyjaśnień złożonych przez skarżącego zarówno co do deklarowanych kwot wydatków, jak i poniesionych szkód przez złe warunki atmosferyczne, przy braku danych odnośnie faktycznie uzyskiwanych dochodów czy całego stanu majątkowego skarżącego. Skarżący podnosi ponadto, że poniósł szkody w uprawach, jednakże nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów obrazujących skalę poniesionych szkód. Skarżący nie przedłożył również wyciągów bankowych potwierdzających wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, nie udokumentował faktycznych dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz nie podał żadnych informacji o dochodzie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, jak również o wartości posiadanych przedmiotów majątkowych, w tym nieruchomości. Powyższe uniemożliwia Sądowi ustalenie rzeczywistego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. Dysponowanie wskazanymi powyżej danymi jest bowiem niezbędne aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że skarżący powołał się w złożonym wniosku na ewentualność wyprzedaży majątku i to po cenie poniżej jego wartości rynkowej. Niewątpliwie taka sytuacja niosłaby ze sobą możliwość zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednakże w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż - póki co - zagrożenie takie nie zachodzi. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.