III SA/Gd 505/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-12-05
Skład orzekający: Jacek Hyla, Bartłomiej Adamczak, Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf inteligentny, jeśli pojazd został zakupiony z już zamontowanym tachografem cyfrowym, a przedsiębiorca nie miał wiedzy o niezgodności tego urządzenia z przepisami?Ratio decidendi
Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy transportowego za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy. Wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Przedsiębiorca, jako profesjonalista, ma obowiązek zweryfikować, czy pojazd, którym wykonuje przewozy, jest wyposażony w wymagane prawem urządzenia, a podobieństwo wizualne tachografów nie zwalnia go z tego obowiązku. Nie wykazano spełnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c u.t.d.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na K. B. kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf inteligentny, mimo że pojazd został zarejestrowany po 15 czerwca 2019 r. Skarżący podnosił, że pojazd został zakupiony z już zamontowanym tachografem cyfrowym, który wyglądał podobnie do tachografu inteligentnego i był sprawny, a on sam nie miał wiedzy o niezgodności urządzenia z przepisami. Zarzucał organom naruszenie przepisów k.p.a. i nieprawidłową ocenę stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Jolanta Górska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr BP.501.700.2024.2250.SZ16.600469 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Decyzją z dnia 4 marca 2024 r. nr WITD.DI.0152.XVI1278/9/24 Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.) – dalej powoływanej jako "u.t.d.", oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 20 stycznia 2024 r., nałożył na K. B. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, to jest za naruszenie określone w lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 20 stycznia 2024 r., na autostradzie A6 w K., zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki MAN/GNIOTPOL o nr rej. [...] oraz przyczepy ciężarowej marki GNIOTPOL o nr rej. [...]. Pojazdem kierował S. S. wraz z M. K. (załoga). Na podstawie okazanych dokumentów oraz oświadczenia kierowców ustalono, iż w chwili kontroli wykonywano międzynarodowy transport drogowy z Luksemburga do Wałcza. Przedmiotowy przewóz drogowy wykonywany był w imieniu i na rzecz K. B. Do kontroli kierowcy okazali wypis z licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, udzielonej przedsiębiorcy oraz inne dokumenty.
W toku kontroli drogowej stwierdzono naruszenie określone pod lp. 6.1.1 zał. 3 do u.t.d. jako "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu". Po analizie danych w tym dowodu rejestracyjnego pojazdu, tabliczek znamionowych stwierdzono, iż zgodnie z pozycją "B" dowodu rejestracyjnego, pojazd o nr rej. [...] został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu 17 czerwca 2019 r.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami pojazdy ciężarowe pow. 3,5 t służące do wykonywania zarobkowego transportu drogowego rzeczy zarejestrowane od dnia 15 czerwca 2019 r. powinny posiadać zainstalowany tachograf inteligentny, tymczasem w kontrolowanym pojeździe zainstalowany był tachograf cyfrowy marki Stoneridge Electronics, numer seryjny 1233618/1118/06/A2. W pojeździe nie stwierdzono innego urządzenia rejestrującego (tachografu).
W związku ze stwierdzonym podczas kontroli drogowej naruszeniem prawa wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne. Pismem z dnia 1 lutego 2024 r. strona poinformowała, że kontrolowany pojazd został zakupiony z firmy leasingowej. Był w nim zainstalowany tachograf marki Stoneridge. Strona wskazała, że nie miała wiedzy, iż zamontowany tachograf nie jest wymaganym tachografem inteligentnym, ponieważ, wszystkie tachografy tej marki wyglądają tak samo. Zainstalowany tachograf cyfrowy posiadał ważną kalibrację, był sprawny oraz w prawidłowy sposób zapisywał aktywność kierowców.
Po przeprowadzeniu wnikliwej analizy całego zebranego materiału dowodowego organ uznał, że naruszenie przepisów było ewidentne. Przedsiębiorca powinien prowadzić działalność gospodarczą zgodnie z przepisami prawa. Organ zaznaczył, że ustawodawca wskazał datę pierwszej rejestracji jako konieczność użytkowania tachografów inteligentnych, a nie datę montażu tachografu w pojeździe. W związku z tym organ nie może zaakceptować wyjaśnień, iż przedsiębiorca nabył tachograf z już zamontowanym tachografem cyfrowym. Strona powinna wymienić dotychczasowy tachograf cyfrowy na tachograf inteligentny. Okoliczności związane z naruszeniem normy zawartej w lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nie były okolicznościami, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu.
W ocenie organu w sprawie nie znalazł zastosowania art. 92c u.t.d. Kary pieniężne nakładane na przedsiębiorstwo w postępowaniu administracyjnym, na podstawie u.t.d. nie są uzależnione od stwierdzenia po jego stronie winy. Wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków oraz ustalenie podmiotu odpowiedzialnego, w tym przypadku przedsiębiorstwa wykonującego przewóz drogowy.
K. B. odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji, wskazując, że nie miał wiedzy, iż tachograf zainstalowany w kontrolowanym pojeździe nie jest tachografem inteligentnym, ponieważ pojazd został zakupiony z takim urządzeniem rejestrującym, które wygląda analogicznie jak tachograf inteligentny. Ponadto urządzenie zainstalowane w pojeździe posiadało ważną kalibrację, było sprawne oraz prawidłowo zapisywało aktywność kierowców. Zdaniem odwołującego się doszło zatem do naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.".
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr BP.501.700.2024.2250.SZ16.600469 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treść art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12 000 złotych.
Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 - załącznika nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające m.in. z przepisów ustawy oraz: b) rozporządzenia WE nr 561/2006 i h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014:
rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania, naprawy tachografów oraz elementów składowych (Dz. Urz. UE L 139 z 26.05.2016, str. 1, z późn. zm.),
rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/548 z dnia 23 marca 2017r. ustanawiający standardowy formularz pisemnego oświadczenia w sprawie usunięcia lub naruszenia plomby tachografu (Dz. Urz. UE L 79 z 24.03.2017, str. 1).
Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż kwestie te zostały uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (zwanego dalej rozporządzeniem nr 165/2014), tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006.
Stosownie do art. 3 ust. 4a rozporządzenia nr 165/2014 nie później niż cztery lata od wejścia wżycie szczegółowych przepisów, o których mowa w art. 11 akapit drugi, pojazdy wyposażone w inteligentny tachograf zgodny z załącznikiem IC do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 (1) użytkowane w państwie członkowskim innym niż ich państwo członkowskie rejestracji muszą zostać wyposażone w inteligentny tachograf zgodnie z art. 8, 9 i 10 niniejszego rozporządzenia.
Zgodnie z art. 11 rozporządzenia nr 165/2014 w celu zapewnienia zgodności inteligentnych tachografów z zasadami i wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, Komisja, w drodze aktów wykonawczych, przyjmuje szczegółowe przepisy konieczne do jednolitego stosowania art. 8, 9 i 10, z wyłączeniem wszelkich przepisów, które przewidywałyby rejestrowanie przez tachograf dodatkowych informacji.
Zgodnie z art. 2 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania i naprawy tachografów oraz ich elementów składowych (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 139 st. 1 ze zm.) – dalej powoływanego jako "rozporządzenie wykonawcze 2016/799", "tachograf inteligentny" lub "tachograf drugiej generacji" oznacza tachograf cyfrowy spełniający wymogi art. 8, 9 i 10 rozporządzenia nr 165/2014 oraz załącznika IC do niniejszego rozporządzenia.
Stosownie do art. 6 rozporządzenia wykonawczego 2016/799 załącznik IC stosuje się od dnia 15 czerwca 2019 r., z wyjątkiem dodatku 16, który stosuje się od dnia 2 marca 2016 r. Powyższe natomiast oznacza, iż począwszy od dnia 15 czerwca 2019 r., wszystkie pojazdy wprowadzone do ruchu po raz pierwszy lub takie, w których tachograf podlega wymianie, musza zostać wyposażone w tachograf zgodny z załącznikiem IC rozporządzenia wykonawczego 2016/799, a zatem - w tachograf inteligentny.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu karą pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W niniejszej sprawie stwierdzono w toku kontroli drogowej, że w pojeździe zainstalowany jest tachograf marki Stoneridge Electronics o nr podzespołu: 900208R7.6/04R08, nr seryjny: 1233618/1118/06/A2, wersja oprogramowania: P8ID, numer homologacji jednostki pojazdowej: e50002, nr fabryczny czujnika ruchu: 16588259/0119/07/A1, nr homologacji czujnika: el-175 (tachograf cyfrowy). Natomiast na podstawie danych z CEPIK, oraz dowodu rejestracyjnego przedmiotowego pojazdu wynika, że po raz pierwszy został dopuszczony do ruchu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 17 czerwca 2019 r. Powyższe oznacza natomiast, iż w zw. art. 6 rozporządzenia wykonawczego 2016/799 w kontrolowanym pojeździe powinien być zainstalowany tachograf zgodny z wymaganiami zawartymi w załączniku IC do rozporządzenia wykonawczego 2016/799, tj. tachograf inteligentny.
Organ odwoławczy podkreślił, że pojazdy samochodowe zarejestrowane po raz pierwszy po dniu 15 czerwca 2019 r. muszą być wyposażone w tachograf inteligentny zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 2016/799. Pojazd, którym strona realizowała przedmiotowy przewóz został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu 17 czerwca 2019 r. a zatem zgodnie z wskazanymi przepisami powinien zostać wyposażony w tachograf inteligentny. Bez znaczenia dla sprawy jest fakt czy pojazd fabrycznie został wyposażony w tachograf cyfrowy. Przewoźnik ma obowiązek realizować przewóz zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot zajmujący się transportem drogowym, powinien zweryfikować jakie urządzenie zostało w pojeździe zainstalowane i czy jest ono zgodne z obowiązującymi przepisami. Podobieństwo wizualne między tachografem cyfrowy i inteligentnym nie ma znaczenia dla wypełniania wskazanego obowiązku. Strona chcąc wykorzystywać pojazd w ramach swojej działalności powinna zadbać o wyposażenie go w wymagane urządzenie rejestrujące. Tym samym w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92c u.t.d., a argumentacja strony nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że do popełnienia stwierdzonego w sprawie naruszenia w rzeczywistości doszło, a odpowiedzialność za to ponosi przedsiębiorca (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt II SA/Go 564/16).
W związku z powyższym kara pieniężna w wysokości 10.000 zł została nałożona zasadnie.
Organ odwoławczy uznał za chybione zarzuty odwołania, bowiem organ pierwszej instancji zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy.
K. B. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub jej uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że zebrany w trakcie postępowania administracyjnego jest niewystarczający i mało przekonywający, aby winę za stwierdzone w trakcie kontroli drogowej naruszenia przypisać przedsiębiorcy. Organy dokonały nieprawidłowej oceny stanu faktycznego, a analiza materiału dowodowego została przeprowadzona w sposób nieprofesjonalny. Tym samym organy naruszyły art. 7 i art. 77 k.p.a.
Nadto skarżący przyznał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami pojazdy ciężarowe powyżej 3,5 t służące do zarobkowego przewozu rzeczy zarejestrowane od 15 czerwca 2019 r. powinny posiadać tachograf inteligentny. Pojazd nr rej. [...] został zarejestrowany po raz pierwszy dnia 17 czerwca 2019 r. z fabrycznie zamontowanym tachografem marki Stoneridge. Nasuwa się zatem pytanie, dlaczego producent pojazdu fabrycznie zamontował w kontrolowanym pojeździe tachograf niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz dlaczego odpowiedzialnością za ujawnione naruszenie obciąża się przedsiębiorcę.
Skarżący nie miał wiedzy, że tachograf zainstalowany w kontrolowanym pojeździe nie jest tachografem inteligentnym. Jego zdaniem to na producencie pojazdów ciąży obowiązek wyposażenia pojazdu w właściwe urządzenie rejestrujące. Z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wskazane przesłanki odnoszą się do sytuacji wyjątkowych, których podmiot wykonujący przewozy drogowe nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, a nie do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Przykładowo chodzi o sytuacje spowodowane siłą wyższą lub działaniem osób trzecich, za których winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne.
W przedmiotowej sprawie działanie osób trzecich przyczyniło się do powstania naruszenia, bowiem na producencie pojazdu ciąży obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf inteligentny.
Karanie skarżącego za powyższe naruszenie jest krzywdzące i bezzasadne, tym bardziej, że wysokość kary za brak tachografu inteligentnego jest taka sama, jak za brak jakiegokolwiek tachografu w pojeździe. W przedmiotowej sprawie pojazd posiadał tachograf sprawny, z ważną kalibracją, który w prawidłowy sposób zapisywał aktywność kierowców.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm. – dalej w skrócie jako: "u.t.d."), na mocy których nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a mianowicie za: "za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu, to jest za naruszenie określone w lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.".
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji orzekające w sprawie należycie zgromadziły istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy, a następnie dokonały jego wszechstronnego rozważenia, działając zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, art. 77 oraz art. 80 i art. 81 k.p.a.
Okolicznością niekwestionowaną w sprawie było to, że powołane w decyzjach organów obu instancji przepisy prawa wymagały, by pojazdy o ładowności powyżej 3,5 t rejestrowane od dnia 15 czerwca 2019 r. były wyposażone w tachografy inteligentne. Samochód, którym przewóz wykonywany był w imieniu skarżącego nie był wyposażony w taki tachograf.
Skarżący w skardze i w postępowaniu administracyjnym przekonywał, że niewyposażenie pojazdu, przy pomocy którego wykonywał on transport drogowy w wymagany prawem tachograf inteligentny nie było przez niego zawinione.
W związku z tymi zarzutami należy wskazać skarżącemu, że kwestia winy przedsiębiorcy transportowego nie ma co do istoty znaczenia z punktu widzenia jego odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy transportowego za naruszenia ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. wyroki NSA z dnia: 23 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3554/16; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 2096/17).
Ustawodawca, wprowadzając kary pieniężne określone w art. 92a u.t.d., przewidział jednak możliwość wyłączenia ich w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 92b i 92c tej ustawy.
Z uwagi na to, że art. 92b u.t.d. dotyczy kar za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, w niniejszej sprawie rozważyć należało jedynie przesłanki określone w art. 92c u.t.d. Są one następujące:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Spośród wymienionych powyżej przesłanek pozwalających na nieobciążanie przedsiębiorcy transportowego karą pieniężną za naruszenie przepisów ustawy rozważenia wymagała jedynie przesłanka zawarta w punkcie 1, gdyż pozostałe w sposób oczywisty nie występowały w sprawie.
Skarżący twierdził, że nabywając samochód był przekonany o jego należytym wyposażeniu w odpowiedni tachograf oraz, że tachograf zamontowany w pojeździe właściwie rejestrował czas pracy kierowców, a zatem kara nie powinna być na skarżącego nałożona. Argumenty te nie mogły być jednak uwzględnione. Należy podkreślić, że skarżący nabył samochód ciężarowy jako profesjonalny przedsiębiorca transportowy i zobowiązany był zapewnić, by pojazd ten przed rozpoczęciem wykonywania przewozów został wyposażony w wymagane prawem urządzenia. Skarżący nie wykazał, by sprzedawca samochodu podał mu fałszywe informacje co do typu tachografu, w który był on wyposażony. Jedynie w tym przypadku można by przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Tymczasem skarżący podnosił jedynie, że zamontowany w samochodzie tachograf wyglądał tak samo jak tachograf inteligentny tej samej firmy. Od profesjonalisty kupującego samochód przy użyciu którego mają być wykonywane przewozy w ściśle określonym reżimie prawnym, należy oczekiwać, że spełnienie określonych prawem wymogów zostanie przez niego zweryfikowane przy pomocy odpowiednich dokumentów. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których miałoby wynikać, że nabyty przez niego pojazd ciężarowy jest wyposażony w tachograf inteligentny.
Rację mają natomiast organy administracji, podnosząc, że przywołane w decyzji przepisy nakładają na przedsiębiorców transportowych obowiązek, by określona kategoria pojazdów używanych przez nich do wykonywania przewozów była wyposażona w tachografy inteligentne. Przepisy te nie nakładały natomiast na producentów samochodów ciężarowych obowiązku seryjnego wyposażania produkowanych pojazdów w takie tachografy. Należy podkreślić, że cezurą czasową wyznaczającą początek obowiązku posiadania tachografów inteligentnych jest data rejestracji samochodu, a nie jego produkcji. Samochód ciężarowy, który nabył skarżący został wyprodukowany przed wejściem w życie obowiązku wykonywania transportu przy pomocy pojazdów wyposażonych w tachografy inteligentne, a dopiero w trakcie procedury rejestracyjnej obowiązek ten wszedł w życie. Tym bardziej nieuzasadnione było domniemywanie przez skarżącego, że zakupiony przez niego pojazd był wyposażony w tachograf inteligentny.
W konsekwencji powyższej oceny prawnej należy przyjąć, że skarżący nie weryfikując tego, czy samochód przy pomocy wykonywał przewozy został wyposażony w wymagany prawem tachograf, nie dopełnił należytej staranności, wymaganej od przedsiębiorcy transportowego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, to przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zarówno określone w art. 92b ust. 1, jak i w art. 92c ust. 1 u.t.d. (por. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1597/14). Należy w tym świetle zaakceptować ocenę wyrażoną przez organy obu instancji, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób uznać, by przesłanki egzoneracyjne określone w wymienionych przepisach zostały spełnione.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło