III SA/Gd 521/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-03-06

Skład orzekający: Janina Guść, Jolanta Sudoł, Adam Osik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów przewożących drewno, należy stosować metodę ważenia pojazdu, czy też metodę obliczeniową opartą na objętości ładunku i normatywnej gęstości drewna, zgodnie z art. 61 ust. 15 Prawa o ruchu drogowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy przewozie drewna, rzeczywistą masę ładunku należy ustalać na podstawie art. 61 ust. 15 Prawa o ruchu drogowym, jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości drewna, a nie poprzez ważenie pojazdu. Organy obu instancji naruszyły ten przepis, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi dotyczącymi masy całkowitej pojazdu i wysokości nałożonej kary pieniężnej. Prawidłowo ustalone przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej wynosiło 11,74%, a nie ponad 20%, co powinno skutkować nałożeniem niższej kary.
Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów przewożącego drewno. Organy Inspekcji Transportu Drogowego ustaliły przekroczenie na podstawie ważenia pojazdu, które wykazało masę 54,45 tony, co stanowiło ponad 20% przekroczenie dopuszczalnej masy 40 ton. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość pomiaru, wskazując na błędne ustalenie objętości i masy drewna oraz na niezgodność wyników ważenia z danymi z kwitów wywozowych. Skarżący wnosił o zmianę decyzji i nałożenie niższej kary.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Diana Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 sierpnia 2024 r., nr BP.501.1227.2024.2065.GD11.602648 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr WITD.DI.0152.XI1364/3/24; 2. zasądza na rzecz H. S. od Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 19 kwietnia 2024 r. nr WITD.DI.0152.Xl1364/3/24, wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.) - dalej jako: "u.t.d.", Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na H. S. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d. pod Ip. 10.2.4 - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20%. W uzasadnieniu organ wskazał, że 5 marca 2024 r., około godziny 10:50, na drodze krajowej nr S7 przed węzłem Dworek (kierunek Gdańsk), zatrzymano pojazd członowy składający się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki Volvo ([...]) oraz 2-osiowej naczepy ciężarowej marki HUTTNER ([...]). Pojazdem tym kierował M. M. L. W asyście nieoznakowanego radiowozu pojazd przejechał na punkt kontrolny OUS Dworek mieszczący się przy drodze krajowej nr S7. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy drewna bukowego wielkogabarytowego w korze oraz sortymentu S2A drewna bukowego w wałkach o długości 2,5 m w 4 stosach z leśnictwa J. do N. Transport realizowany był na podstawie wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr [...], udzielonej przedsiębiorcy H. S. prowadzącemu jednoosobową działalność gospodarcza pod nazwą U. z siedzibą w K. W trakcie kontroli dokonano pomiarów 4 stosów sortymentu S2A drewna bukowego w wałkach o długości 2,5 m opartych pomiędzy kłonicami pojazdu. W wyniku dokonanych pomiarów drewna stwierdzono objętości przestrzenną wynoszącą 12,91 mp (metr przestrzenny) oraz miąższość drewna wynoszącą 8,13 m3. Gęstość w kg/m3 drewna bukowego ustalono zgodnie z tabelą stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r. poz. 536) na 980 kg/m3. Rzeczywistą masę 4 stosów sortymentu S2A drewna bukowego w wałkach o długości 2,5 m ustalono na 7967,4 kg, co obliczono zgodnie z art. 61 ust. 15 i 16 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. 2023 r. poz. 1047 ze zm.) – dalej jako: "p.r.d.", jako iloczyn objętości 18,13 m3 i gęstości dla danego gatunku drewna (980 kg), czyli 8,13 m3 * 980 kg/m3 = 7967,4 kg. Masę rzeczywistą drewna bukowego wielkogabarytowego ustalono na 18198,60 kg, jako zgodną z kwitem wywozowym nr [...] z 5 marca 2024 r., wystawionym przez leśnictwo J., po uprzednim sprawdzeniu ocechowania każdej z 29 sztuk przewożonych kłód. Organ wskazał, że sumaryczna rzeczywista masa przewożonego drewna bukowego - wałków o długości 2,5 i drewna bukowego wielkogabarytowego w ilości 29 sztuk wynosiła 26166 kg (7967,4 kg + 18198,6 kg). Organ wyjaśnił, że obliczenia rzeczywistej masy drewna przeprowadzono, aby ustalić, czy przewoźnik dochował należytej staranności podczas szacowania maksymalnej ilości drewna do załadunku względem dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, określonej w kontrolowanym przypadku na 40.000 kg. Biorąc pod uwagę masę własną pojazdu ciągnącego określoną na 14100 kg i masę własną przyczepy określoną na 6900 kg oraz obliczoną rzeczywistą masę przewożonego drewna 26166 kg, organ ustalił, że masa zespołu pojazdów z ładunkiem drewna wynosi 47166 kg i powoduje przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej przewidzianej na 40000 kg dla takiego zespołu pojazdów. W związku z uzasadnionym podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych zespół pojazdów poddano kontroli w punkcie wagowym mieszczącym się przy drodze krajowej nr S7 w m. Dworek. W wyniku czynności pomiarowych przeprowadzonych przy pomocy przenośnych wag dynamicznych (do pojazdów w ruchu) o nr fabrycznym EWP-WWSE-032, na punkcie wagowym wyposażonym we wnęki o głębokości dostosowanej do ich wysokości, tj. 58 mm +/- 6 mm (+/- 10% wysokości platformy pomiarowej), po uprzednim zapoznaniu kierowcy z zasadami dynamicznej kontroli nacisków osi i masy pojazdu wynikającymi z instrukcji obsługi wag, możliwości złożenia wniosku o powtórne ważenie, aktualnymi świadectwami legalizacji przyrządów pomiarowych, protokołem z pomiarów na stanowisku do ważenia pojazdów w ruchu, możliwością udostępnienia instrukcji obsługi wag do osobistego zapoznania się, stwierdzono, że: rzeczywista masa całkowita wynosiła 54,45 t, co stanowiło przekroczenie o 14,45 t normatywnej dopuszczalnej masy całkowitej dla takiego zespołu pojazdów, określonej na 40 t, a to stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 36,12%. Strona potwierdziła, że miała świadomość przeciążenia pojazdu, ale również fakt wielokrotnego łamania przepisów ruchu drogowego. Organy inspekcji transportu drogowego nie mogą dawać przyzwolenia na łamanie przepisów i robić od tej zasady wyjątku dla przewoźników drewna. Zdaniem organu wyjaśnienia strony przeczą sobie. Z jednej strony sama bowiem przyznaje, że miała świadomość, iż masa drewna będzie powodować przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, z drugiej zaś nie przedstawia żadnych logicznych i materialnych dowodów mających podważyć wyniki przeprowadzonej kontroli. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r, poz. 1481), która weszła w życie 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej mas całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. Taka sytuacja została wprowadzona przez ustawodawcę z uwagi na konieczność dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE. L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma ona związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku 1 do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego. Organ podkreślił, że kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Celem tych kar, zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. Z kolei kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Wynika z tego, że na podstawie przytoczonych regulacji chronione są różne interesy prawne. Kara z u.t.d. wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do u.t.d., prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji. W konsekwencji nie ma podstaw do przyjęcia naruszenia zakazu podwójnego karania i zasady proporcjonalności. Organ zauważył także, że dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Zatem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie wystarczy jedynie zakwestionować odpowiedzialności, lecz należy wskazać nadzwyczajne okoliczności i je udokumentować. Taka sytuacja w sprawie nie została przez stronę wykazana, a to ona winna udowodnić okoliczności objęte hipotezą art. 92c u.t.d. w sytuacji, gdy chciałaby ona wywodzić skutki prawne wynikające z przedmiotowych przepisów, tym bardziej, iż organ pouczył przedsiębiorcę o treści ww. przepisów. Strona postępowania winna posiadać odpowiednią wiedzę specjalistyczną pozwalającą jej na prawidłową organizację wykonywanych przez nią przewozów oraz właściwy nadzór nad osobami wykonującymi przewozy drogowe pa rzecz przedsiębiorcy. Strona postępowania nie dopełniła ciążących na niej obowiązków wskazanych w ustawie o transporcie drogowym z własnej winy poprzez niedołożenie należytej staranności przy wykonywaniu działalności gospodarczej, zatem trudno rozpatrywać fakt powstania naruszenia wskutek zdarzeń o okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W wyniku rozpoznania wniesionego przez H. S. odwołania, zaskarżoną decyzją z 8 sierpnia 2024 r., nr BP.501.1227.2024.2065.-GD11.602648, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej: "k.p.a.", art. 4 pkt 1 oraz pkt 3-4, art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 2, art. 92c u.t.d., lp. 10.2.4. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2 p.r.d., § 3 ust. 1 pkt 2 i § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 502), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, a następnie wyjaśnił, że podczas kontroli stwierdzono, iż 5 - osiowy pojazd członowy - przekraczał dopuszczalną masę całkowitą oraz nacisk podwójnej osi napędowej ciągnika samochodowego i nacisk podwójnej osi nienapędowej naczepy ciężarowej. W trakcie kontroli wykonano bowiem pomiar rzeczywisty masy całkowitej kontrolowanego pojazdu oraz nacisków osi, do którego wykorzystano wagę samochodową do ważenia pojazdów w ruchu znak fabryczny WWS, numer fabryczny: EWP-WWSE-032, rok produkcji 2017, które w dniu kontroli drogowej legitymowały się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku 28 grudnia 2022 r., z datą legalizacji do 28 stycznia 2025 r. Wagi zostały umieszczone na stanowisku pomiarowym (protokół z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu), dla którego uprawniony geodeta 12 kwietnia 2022 r. wykonał pomiary pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Pomierzone spadki (podłużny i poprzeczny) na ww. punkcie kontrolnym mieszczą się w normie. Organ powołując się na orzecznictwo stwierdził więc, że skoro użyta do ważenia waga posiadała ważne świadectwo legalizacyjne i używana była zgodnie z instrukcją obsługi, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia. Odnosząc się do zarzutu strony w zakresie braku ważenia kontrolowanego pojazdu w punkcie kontroli organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się uwierzytelniona kopia wydruku z terminala wagowego potwierdzający przeprowadzony proces ważenia. Jednocześnie w protokole z przesłuchania świadka, na pytanie: "Czy był Pan obecny przy kontroli normatywności pojazdu oraz czy widział Pan wyniki wskazane przez urządzenia pomiarowe?" kierowca udzielił odpowiedzi: "Tak byłem, widziałem wszystkie wyniki." .Następnie na pytanie: "Czy ma Pan coś do dodania lub jakieś uwagi do przeprowadzonej kontroli?" kierowca odpowiedział: "Nie, nie mam.". Kierowca podpisał jego treść bez uwag. Tym samym zarzut strony okazał się niezasadny. Organ odwoławczy podkreślił, że protokół kontroli stanowi istotny dowód w sprawie. Protokół podpisuje bowiem kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. W zakresie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania prowadzących kontrolę drogową inspektorów ITD oraz włączenie do akt sprawy artykułu Roberta Wardęgi pt.: "Analiza nacisków osi pojazdów ciężarowych na nawierzchnie drogowe" organ odwoławczy wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jasno wskazuje, iż zaistniały stan faktyczny nie wymaga dalszego badania. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 14,45 t, co stanowi przekroczenie o 36,12%. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. Strona nie udowodniła bowiem okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. W tym zakresie organ odwoławczy zwrócił uwagę na zeznanie świadka, tj. kierowcy kontrolowanego pojazdu, który w odpowiedzi na pytanie: "Czy wie Pan jak doszło do przeładowania pojazdu, proszę opisać?" wskazał: "Tak, naszemu klientowi kończy się umowa z lasem państwowym i musimy szybciej odebrać ładunek i załadować więcej drewna niż powinniśmy. Takie sytuacje są bardzo rzadkie. Załadowałem tylko trochę więcej sortymentu ze względu na bardzo trudny dojazd do miejsca załadunku. W dniu jutrzejszym prawdopodobnie ten sam załadunek byłby już niemożliwy ze względu na opady deszczu." oraz w odpowiedzi na pytanie: "Czy pojazd był ważony po załadunku?" odpowiedział: "Nie, bo nie ma takiej możliwości.". Ponadto kierowca wskazał, że miał świadomość, iż prowadzony przez niego pojazd członowy był pojazdem nienormatywnym jeszcze przed otrzymaniem wyników kontroli. W ocenie organu odwoławczego, strona nie uczyniła wszystkiego czego by można od niej wymagać jako profesjonalnego podmiotu, by nie dopuścić do powstania naruszenia, a do naruszenia doszło na skutek zaniedbań ze strony skarżącej. Skarżący jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu drogowego, ustawy o drogach publicznych, prawa o ruchu drogowym. Sprawą przedsiębiorcy jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, aby przestrzegać przepisów w tym zakresie. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto organ pierwszej instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Co istotne, strona niesłusznie zarzuca organowi wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, gdyż sama nie przedstawiła, ani nie zgłosiła żadnych dowodów, na okoliczność uwolnienia się od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary wyższej niż należna tj. w kwocie 5000 zł i zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.: a) art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie, jak również niepoinformowanie strony o nowym terminie załatwienia sprawy, a w szczególności zaniechanie przeprowadzenia czynności wnioskowanych przez stronę w postępowaniu odwoławczym, b) art. 76 § 3 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, a w szczególności brak przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów przeciwko treści dokumentów urzędowych, 2. błędne ustalenia faktyczne, tj. niezasadne ustalenie, że: a) masa zestawu wynosiła 54,45 t, b) przewożono na zestawie 8,13 m3 drewna bukowego, c) przewoźnik i kierowca przyznali, iż mieli świadomość przekroczenia masy ładunku o ponad 14 t, 3. naruszenie prawa materialnego, tj.: a) załącznika nr 3 Ip. 10.2.4 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowane w sprawie, co skutkowało błędnym określeniem wysokości kary nałożonej w wyniku kontroli, d) art. 61 ust. 15 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, co skutkowało ustaleniem wagi drewna niezgodnie z przepisami ustawy. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i nałożenie kary w kwocie 5000 zł, ewentualnie uchylenie decyzji. W ocenie skarżącego, stosownie do treści art. 61 p.r.d., rzeczywistą masę drewna ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Do masy zestawu powinno doliczyć się normatywna masę drewna i w ten sposób ustalić masę całkowitą zestawu z ładunkiem. Prawidłowo ustalona masa zestawu z ładunkiem wynosi 44695 t i ta masa powinna być podstawą do ustalenia wysokości kary. Prawidłowa objętość drewna bukowego to 5,61 m3, a nie 8,13 m3. Objętość drewna powinna być ustalona na podstawie kwitów wywozowych przygotowanych przez leśników, a nie mierzenia przez inspektorów w dacie kontroli. Nadto zdaniem skarżącej wydruk z wagi 1293 nie dotyczy ważenia jej pojazdu. Strona liczyła się z przeważeniem na poziomie 2-3 ton ze względu na przywołane w wyjaśnieniach ustalenia dotyczące wywozu ostatnich partii drewna w ramach kontraktów. Ponadto niewłaściwa jest ocena zeznań kierowcy w trakcie kontroli. Zeznania te nie są szczere i spontaniczne, a w rzeczywistości są składane w warunkach dużego stresu, zwłaszcza gdy kontrolujący na zwrócenie im uwagi reagują agresją słowną i wywierają na kierowcę niedopuszczalną presję. Strona skarżąca wskazała, że sporny wynik ważenia jest zbędny dla ustalania stanu faktycznego sprawy. Przy przewozie drewna, jego rzeczywistą masę ustala się w sposób pozwalający przewoźnikom na kalkulację możliwości transportowych i właściwe załadowanie pojazdów przez uwzględnienie przy ocenie masy ładunku gatunku przewożonego drewna Organ przeliczenia dokonał, ale nie przyjął go jako podstawę wydania decyzji w sprawie. Skarżący wskazał, że organ błędnie wyliczył objętość jednego z przewożonego rodzaju drewna. Skarżący podniósł nadto, że kierowca zaprzecza, iż doszło do ważenia zestawu w punkcie kontrolnym OUS Dworek. Pojazd został wytypowany do kontroli najprawdopodobniej na podstawie wyniku uzyskanego na wadze selektywnej na drodze krajowej S7 w miejscowości Nowy Dwór Gdański. Ważenie na tej wadze nie może być podstawą nałożenia kary. Kierowca wskazuje, że w trakcie kontroli nie przejeżdżał przez wagę w miejscowości Dworek. W tym czasie było tam kilka pojazdów i zespołów ITD. Kierowca wskazuje, że inspektorzy nie poinformowali go, w którym momencie wykonano ważenie, a w jego ocenie jak zjawił się w OUS Dworek na wadze był pojazd, który on objechał i nie najeżdżał na pole wagowe. Strona kwestionuje ustalenia faktyczne zawarte w protokole kontroli. Zakres postępowania administracyjnego powinien być zgodny z prawdziwymi ustaleniami protokołu kontroli. Ustalenia protokołu kontroli wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, ponieważ wynik kontroli stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, a w razie potwierdzenia ustaleń zawartych w protokole kontroli - do nałożenia kary pieniężnej. W sytuacji, gdy strona przedstawia dowody wskazujące na niezgodność protokołu kontroli z faktycznym jej przebiegiem, konieczne jest wnikliwe rozpatrzenie tych zarzutów oraz przeprowadzenie dowodów weryfikujących ustalenia zawarte w protokole kontroli. Przeprowadzeniu wnioskowanych dowodów nie stoi na przeszkodzie, że protokół kontroli stanowi dokument urzędowy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają przeprowadzenie dowodów przeciwko treści dokumentu urzędowego. Organ bagatelizuje zarzuty co do protokołu, a wszelkie wykazywane nieścisłości i niezgodności zbywał stwierdzeniem, że był to jedynie błąd pisarski. Strona wskazała, że tych niezgodności było wiele i o charakterze potwierdzającym przebieg zdarzenia wskazywany przez kierowcę w jego oświadczeniu. Kierowca w swoim oświadczeniu wskazał, że w punkcie kontrolnym zatrzymał się za ważonym w tym czasie zestawem z naczepą typu wanna. Podszedł do niego inspektor i kazał mu objechać ten pojazd i stwierdził, że wynik badania nie będzie zasadniczo odmienny i ważenie nie ma sensu. Nie wiadomo tylko, od jakiego wyniku nie będzie odmienny, bo z pewnością nie od wyniku ważenia w punkcie kontrolnym. Zdaniem strony, w protokole wpisano wynik ważenia innego pojazdu lub na wadze selektywnej. Na kwicie wagowym znajdującym się w aktach sprawy nie ma żadnych cech i informacji wiążących go z pojazdem strony. Kwit ten może dotyczyć ważenia któregokolwiek z pojazdów będących w dacie kontroli w miejscu ważenia. W tych okolicznościach nieścisłości w godzinach wskazanych w protokole kontroli nakazują szczególną wnikliwość. Strona zwróciła uwagę, że rozkład nacisków na poszczególne osie pojazdu jest nietypowy dla pojazdu 3C+2N przystosowanych do przewozu drewna. Rozkład mas na poszczególnych osiach jak w wyniku ważenia 8, 13, 13, 10 i 10 jest bardzo mało prawdopodobny. W szczególności wynik ważenia co do zasady na osiach 4 i 5 powinien być wyższy niż na osi 2 i 3. W ocenie strony, aby rozstrzygnąć tę kwestie wymagane są wiadomości specjalne posiadane przez biegłych, zatem stosownie do art. 84 k.p.a. organ winien zwrócić się o wydanie odpowiedniej opinii biegłego. Przeprowadzenie wnioskowanych dowodów jest konieczne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zobowiązanie organu do przedstawienia wyników ważenia z 5 marca 2024 r. w istotny sposób może przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Za nieprawdziwością wyniku ważenia przemawia również znacząca rozbieżność wagi pojazdu wyliczonej przy wykorzystaniu tabel gęstości drewna wynoszącej 44 t, a masą wynoszącą 54 t rzekomo odczytaną z wagi. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniając dodatkowo, że organ dokonując ustaleń w zakresie masy rzeczywistej przewożonego drewna bazuje na rozporządzeniu w sprawie określenia gęstości drewna. Jeżeli po zastosowaniu wskazanego w rozporządzeniu iloczynu objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna uzyska się wartość, która wraz z masą własną pojazdu jest wyższa niż ustalona norma DMC np. 40 ton, wówczas jest to przesłanka do dokonania pomiaru masy rzeczywistej pojazdu oraz nacisków na osie z użyciem legalizowanych wag. W przeciwnym przypadku, jeżeli suma masy drewna obliczonej na podstawie ww. rozporządzenia oraz masy własnej pojazdu nie przekracza normatywu DMC, wówczas brak jest przesłanek do prowadzenia dodatkowych ustaleń z użyciem legalizowanych wag. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; ma obowiązek dokonać oceny legalności działania organów administracji również z urzędu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do prawidłowości dokonanych przez organy administracji publicznej ustaleń w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Przedmiotem kontroli Sądu była bowiem decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 8 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 19 kwietnia 2024 r. orzekającą o nałożeniu na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10000 zł wobec stwierdzenia naruszenie określonego w przepisie lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. jako dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%. Materialnoprawną podstawę nałożonej kary pieniężnej stanowią art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 2 u.t.d. oraz lp.10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. a także § 3 ust. 1 pkt 2 i § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12000 złotych. Jak stanowi art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do u.t.d. W myśl lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, jest objęte karą pieniężną w wysokości 10000 zł. Zgodnie § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie, co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. Stosownie zaś do § 57 ust. 3 tego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 t. Jak wynika z ustaleń faktycznych, które nie były kwestionowane, kontrolowany pojazd silnikowy został po raz pierwszy zarejestrowany w 2007 r., zatem wyjątek przewidziany w regulacji § 57 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów nie mógł mieć zastosowania. Słowa "zarejestrowanych" odnoszą się zarówno do pojazdu silnikowego i naczepy (por. wyrok NSA z 16 września 2010 r. II GSK 791/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Regulacja prawna zawarta w ustawie o transporcie drogowym wskazuje, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ jest co do zasady zobowiązany do ustalenia i nałożenia kary pieniężnej, w wysokości określonej przepisami prawa. Warunki przewozu ładunku z kolei zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 1251). Zgodnie z zasadą zawartą w art. 61 ust. 1 p.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. W ocenie Sądu z regulacji zawartej w art. 61 ust. 15 p.r.d. wynika jednak, że przewóz drewna stanowi wyjątek od tej zasady. Ustawodawca wskazał bowiem wprost w tym przepisie, że przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Z kolei w ust. 16 tego artykułu umieścił delegację ustawową do określenia w drodze rozporządzenia gęstości drewna, każąc uwzględniać w szczególności gatunki drewna mające zastosowanie w przemyśle i budownictwie, jego rodzaj i postać, w jakiej jest ono przewożone, mając na uwadze potrzebę ustalenia masy przewożonego drewna w celu uniknięcia przekroczenia nacisków osi pojazdów i ograniczenia negatywnego wpływu na stan techniczny dróg. W realizacji ww. delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r. poz. 536) - dalej jako: "rozporządzenie w sprawie gęstości drewna". Kontrolowana przez Sąd sprawa dotyczy przeładowanego zespołu pojazdów wiozącego drewno bukowe wielkogabarytowe oraz sortymentu S2A (w wałkach 2,5m w 4 stosach). Przeprowadzający kontrolę dokonali ważenia zespołu pojazdów i w oparciu o wskazania wagi przyjęli przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Dokonane zaś obliczenie rzeczywistej masy drewna (choć tylko w odniesieniu do 4 stosów sortymentu S2A drewna bukowego) według metody określonej w art. 61 ust. 15 i 16 p.r.d. organ potraktował wyłącznie jako będące podstawą ustalenia, czy przewoźnik dochował należytej staranności podczas szacowania maksymalnej ilości drewna do załadunku względem DMC zespołu pojazdów. Założenie to stało się podstawą do przeprowadzenia ważenia zatrzymanego zespołu pojazdów, a wynik ważenia stał się podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym opisane w lp. 10.2.4. jej załącznika nr 3. W świetle jednak art. 61 ust. 15 p.r.d., czego nie dostrzegły organy obu instancji, przy ustalaniu masy przewożonego drewna znaczenie ma uśredniona waga tego drewna, wynikająca z przepisów ww. rozporządzenia, nie zaś wskazanie wagi użytej do pomiaru. Zgodnie z art. 61 ust. 15 p.r.d. przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. W trakcie kontroli kierowca okazał dwa kwity wywozowe na drewno, zgodnie z którymi przewoził 5,61 m3 drewna bukowego sortymentu S2A ze wskazaniem 5497,80 kg wagi drewna oraz 18,57 m3 drewna bukowego wielkogabarytowego ze wskazaniem 18198,60 kg wagi drewna. W ocenie Sądu, skoro z przepisów prawa wynika przelicznik dla ustalenia masy przewożonego ładunku drewna, to ocena, czy nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów przewożącego drewno bukowe, powinna nastąpić z uwzględnieniem wskazanych powyżej regulacji prawnych, czego w kontrolowanej sprawie zabrakło. Innymi słowy, organ powinien był, w świetle art. 61 ust. 15-16 p.r.d. wykonać działanie matematyczne: ustalić iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości przewożonego drewna oraz procedować dalej, biorąc pod uwagę obliczony iloczyn. W sytuacji, gdy przeprowadzone według powyższego schematu badanie wykaże przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, możliwe jest nałożenie kary pieniężnej, jednakże bez potrzeby ważenia ładunku na wagach. Zgodnie z lp. 2 tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia w sprawie gęstości drewna, w przypadku buka gęstość drewna mierzona w kg/m3 wynosi 980. W związku z powyższym organy obu instancji miały obowiązek przyjąć, że masa przewożonego drewna bukowego wynosi, tak jak to zostało ujęte w kwiatach wywozowych, 5497,80 kg jako iloczyn 5,61 m3 i 980 kg/m3 – dla sortymentu S2A oraz 18198,60 kg jako iloczyn 18,57 m3 i 980 kg/m3 – dla drewna wielkogabarytowego) czyli łącznie 23696,40 kg, co po uwzględnieniu masy zespołów pojazdów dawało wynik 44696,40 kg. Przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu wynosi w takim przypadku 4696,40 kg, co stanowi 11,74 % dopuszczalnej wartości 40 t. Tymczasem organy obu instancji skoncentrowały się na pomiarze wykonanym z użyciem wagi, który dał wynik 54,45 t (przekroczenie o więcej niż 20%), wywodząc skutki prawne z protokolarnego ważenia zespołu pojazdów wraz z ładunkiem i dowodząc zgodności z prawem tak przeprowadzonej kontroli. Ponadto, jeżeli organ kwestionuje wartości dotyczące masy i wagi przewożonego drewna wynikające z kwitów wywozowych, pozostających w dyspozycji kierującego zespołem pojazdów, powinien w trakcie kontroli dokonać prawidłowego w ocenie organu pomiaru masy ładunku w postaci drewna, ustalić jego objętość w metrach przestrzennych i dokonać obliczenia, z wykorzystaniem odpowiedniego współczynnika zamiennego, jego objętości w metrach sześciennych. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, jak i z uzasadnienia zaskarżonych decyzji, nie wynika, w jaki sposób dokonano ustalenia objętości 4 stosów sortymentu S2A drewna bukowego o wartości 12,91 mp. Nie jest uwidocznione, chociażby w dokumentacji zdjęciowej, jak dokonano pomiaru ww. czterech stosów, które miałyby odpowiadać czterem rzędom opisanym w tabeli na k. 11 akt administracyjnych. Dokumentacja zdjęciowa nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że drewno zostało ułożone w czterech stosach, albowiem ukazuje ułożenie na naczepie kłód drewna o różnych długościach. Ma to o tyle istotne znaczenie, że ww. wartość 12,91 mp odpowiada 8,13 m3, co jest wartość wyższą niż wynikająca z kwitu wywozowego nr [...], tj. 5,61 m3. Nie zostało również wyjaśnione, dlaczego organ przyjął za prawidłowe ustalenia poczynione w trakcie kontroli, z których wynikało, że w przypadku ww. sortymentu S2A drewna bukowego dokonano pomiarów jego objętości w metrach przestrzennych i przeliczono na metry sześcienne, a w przypadku drewna bukowego wielkogabarytowego odstąpiono od tej procedury pomiarowej, poprzestając na danych wynikających z kwitu wywozowego nr [...]. Brak wyjaśnienia tych rozbieżności w sposobie gromadzenia materiału dowodowego i dokonywaniu istotnych ustaleń faktycznych sprawy stanowi naruszenie wymóg stawianych uzasadnieniu faktycznemu decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowe. Wyjaśnienia w powyższym zakresie, zgodnego z ww. przepisem zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie zawierają. W tym stanie rzeczy przedwczesna była ocena zaistnienia w sprawie podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za powyższe naruszenie w oparciu o art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Odnosząc się w dalszej kolejności do przedstawionej przez organ wykładni art. 61 ust. 15 p.r.d. Sąd uznał, że istotne znaczenie w tym względzie ma definicja legalna pojęcia "rzeczywista masa całkowita", przez którą, zgodnie z art. 2 pkt 55 p.r.d., należy rozumieć masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób. Przyjąć zatem należy, że rzeczywistą masę całkowitą pojazdu przewożącego drewno stanowi suma masy własnej tego pojazdu oraz masy przewożonego drewna ustalonej w sposób określony w art. 61 ust. 15 p.r.d., którą ustawodawca uznaje za "rzeczywistą masę". Z uzasadnienia projektu ustawy dodającej ust. 15-16 do art. 61 p.r.d. wynika, że kierowano się ułatwieniem przewoźnikom kalkulacji możliwości transportowych, tak aby przedmiotem wykroczeń popełnianych przez przewoźników nie były przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. Jednocześnie rozwiązanie to miało w założeniu ograniczyć negatywny wpływ przewozu drewna pojazdami nienormatywnymi na stan techniczny nawierzchni dróg publicznych, po których przewóz drewna się odbywa (druk nr 4223 Sejm VI kadencji). W konsekwencji poczynionych uwag Sąd uznał, że w świetle treści art. 61 ust. 15 p.r.d., brak jest podstaw prawnych dla stanowiska GITD, że wyliczenie dokonane w oparciu o ww. przepis służy tylko ustaleniu, czy podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, natomiast podstawą do kwalifikacji prawnej i wyliczenia wielkości przekroczeń dopuszczalnych norm, a co za tym i kary pieniężnej są rzeczywiste wyniki pomiarów uzyskane podczas kontroli. Takie rozumienie art. 61 ust. 15 p.r.d. jest nieprawidłowe. Usytuowanie normy prawnej w takim brzmieniu, przewidującej sposób ustalania rzeczywistej masy przewożonego drewna w przepisach regulujących warunki przewozu ładunku świadczy o wprowadzeniu przez ustawodawcę odrębnego mechanizmu weryfikacji masy ładunku w przypadku drewna, który będzie miał zastosowanie także przy rozważaniu nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Z art. 61 ust. 15 p.r.d., jednoznacznie wynika, że przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna, a nie poprzez jego ważenie. Dlatego ustalając rzeczywistą masę całkowitą spornego pojazdu poprzez jego ważenie i na tej podstawie ustalając wielkość naruszenia dopuszczalnej masy całkowitej, organy obu instancji naruszyły art. 61 ust. 15 p.r.d., poprzez jego niewłaściwą wykładnię uznając, że wyliczenie z tego przepisu odnosi się jedynie do ustaleniu, czy podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Podobne stanowisko w powyższym zakresie prezentowane jest w orzecznictwie sadów administracyjnych (por. wyroki NSA z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2396/16 i z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1693/16; wyroki WSA w Łodzi z 9 października 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 331/24, WSA w Poznaniu z 5 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Po 375/24, WSA w Rzeszowie z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1917/23, WSA w Warszawie z 14 listopada 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2040/24, z 16 grudnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2780/24, WSA w Łodzi z 9 października 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 331/24, WSA we Wrocławiu z 17 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 965/22, CBOSA). Podzielając pogląd wyrażony w ww. wyrokach sądów administracyjnych Sąd doszedł do wniosku, że naruszenie przez organy obu instancji art. 61 ust. 15 p.r.d., miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ prawidłowo ustalone przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej wynosiło 11,74 % dopuszczalnej wartości, podczas gdy organy ustaliły wagę zespołu pojazdów na 54,45 t, co stanowiłoby przekroczenie dopuszczalnej wartości o więcej niż 20%. Przepis art. 7 k.p.a., ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organ administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją tej zasady w postępowaniu dowodowym jest art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie równie wyczerpującego jego rozpatrzenia, celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej. Prawidłowa realizacja przywołanych norm prawnych ma zasadnicze znaczenie dla czynionych przez organ administracji ustaleń faktycznych. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowi bowiem podstawę do przeprowadzenia przez ten organ oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, co zostało ujęte przez ustawodawcę w art. 80 k.p.a. Z kolei art. 8 k.p.a. stanowi zasadę, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania działania organów. Ponadto organ zobowiązany jest starannie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. oraz zgodnie z zasadą zaufania wynikającą z art. 8 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie pozwala jednoznacznie ustalić, jaka była rzeczywista masa przewożonego ładunku w postaci drewna bukowego odpowiadającego dwóm kwitom wywozowym, nie można przy tym zweryfikować prawidłowości ustaleń i sposobu, w jaki dokonano pomiarów objętości drewna bukowego sortymentu S2A. Konsekwencją błędnej wykładni i niezastosowania art. 61 ust. 15 p.r.d. były zatem błędne ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji w niniejszej sprawie dotyczące ustalenia rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów. Organy naruszył w związku z tym również przepisy postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe bowiem ustalenia parametrów wagowych spornego pojazdu skutkowałyby nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w niższej wysokości. W myśl lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20% wiąże się z wymierzeniem kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, a nadto naruszenie to kwalifikowane jest nie jako najpoważniejsze (NN), jak ma to miejsce przy naruszeniu opisanym w lp. 10.2.4., lecz jako naruszenie bardzo poważne (BPN). Sąd stwierdza ponadto, że nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące ustalenia parametrów wagowych spornego pojazdu przy nieprawidłowym zastosowaniu wagi typu EWP-WWSE-032. Na marginesie jedynie, a to wobec przyjętej wykładni art. 61 ust. 15 p.r.d., zgodnie z którą odmiennie dokuje się ustalenia wagi zespołu pojazdów przewożących drewno, Sąd wskazuje, że waga ta w dniu kontroli legitymowała się ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku z datą ważności do dnia 28 stycznia 2025 r. Możliwość pomiarów nacisków osi oraz wyznaczenia masy całkowitej każdego rodzaju pojazdów i każdego rodzaju przewożonego ładunku wynika bezpośrednio z pkt 1 instrukcji użytkowania wagi o podanym modelu. Z treści wskazanej instrukcji wprost wynika również, że wagi typu EWP-WWS spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz w Dyrektywie Rady 2014/31/EU dotyczącej wag nieautomatycznych. Sposób pomiaru przyjęty przez organy ITD, polegający na ważeniu każdej z osi składowych wchodzących w skład grupy osi, przy użyciu dwóch wag (jednej ich pary) i wykorzystaniu dołów fundamentowych w miejscu ważenia (ażeby pojazd znajdował się zawsze w jednej płaszczyźnie), jest dopuszczalny w świetle postanowień instrukcji obsługi wagi. Stąd też, co do zasady, wyznaczenie nacisku na grupach osi, jak i masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego było prawidłowe, choć jak wyżej wyłożono, metoda ta nie mogła mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Wobec przyjętej w niniejszym wyroku oceny prawnej, nie miały również istotnego znaczenia dla rozpoznania skargi zawarte w niej zarzuty odnoszące się do przebiegu kontroli zespołu pojazdów w kontekście procedury jego ważenia, jak i wiarygodności wydruku z terminala wagi, a także oceny wiarygodności dowodu z zeznań kierującego zespołem pojazdów w dniu kontroli. Ponownie rozpoznając sprawę organ obliczy masę przewożonego drewna kierując się zawartą w niniejszym wyroku oceną prawną i będzie procedował przyjmując tak ustaloną masę przewożonego drewna jako rzeczywistą. Ocena, przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania, które stanowił wpis od skargi w kwocie 400 zł, orzeczono w pkt. 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło