III SA/Gd 531/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M .F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz obowiązku jego zwrotu postanawia: odrzucić zażalenie na postanowienie z dnia 9 marca 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 531/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 kwietnia 2017 r. nr [....] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz obowiązku jego zwrotu. Odpis tego orzeczenia wraz z pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia skargą kasacyjną został doręczony M. F. w dniu 12 grudnia 2017 r. Skarżącą pouczono, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W pouczeniu wskazano, że sporządzenie skargi kasacyjnej przez inną osobę niż wyżej wymienione spowoduje jej odrzucenie. Dodatkowo wskazano, że skarżąca może ubiegać się o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W dniu 11 stycznia 2018 r. M. F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego. Pismem z tej samej daty skarżąca wniosła osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od wyroku z dnia 26 października 2017 r. Postanowieniem z dnia 1 marca 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącej prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt pierwszy postanowienia) oraz odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego (punkt drugi postanowienia). Postanowieniem z dnia 9 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku. Odpis postanowienia z dnia 9 marca 2018 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego (ze wskazaniem wymogu sporządzenia zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego - punkt 4 pisma zawierającego pouczenie) został skarżącej doręczony w dniu 30 marca 2018 r. (pismo przewodnie – k. 229; potwierdzenie odbioru - k. 238 akt sądowych). W terminie zakreślonym do wniesienia przewidzianego środka odwoławczego skarżąca wniosła sporządzone osobiście zażalenie na wyżej wskazane postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy punkt drugi postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 194 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei art. 194 § 4 p.p.s.a. stanowi, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego Jednym z wyjątków od tej zasady jest sytuacja, gdy zażalenie sporządzone jest przez sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, będącego stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 194 § 4 w zw. z art.175 § 2 p.p.s.a.). W kategorii wyjątku od powyższej zasady należy postrzegać także sytuację, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 194 § 4 w zw. z art.175 § 2a p.p.s.a.). Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Sporządzenie zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej przez osobę mającą kwalifikacje wymagane w wyżej wskazanym przepisie przesądza o jego dopuszczalności, natomiast wniesienie zażalenia z naruszeniem art. 194 § 4 p.p.s.a. czyni je niedopuszczalnym i podlegającym odrzuceniu. Niezachowanie przymusu adwokacko - radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi bowiem brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd zobligowany jest do odrzucenia wniesionego zażalenia bez wzywania do uzupełnienia braków (zob. w tej materii: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II FZ 513/16 oraz z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie M. F. pomimo prawidłowego pouczenia o tym, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (zob.: pkt 4 wyżej wskazanego pisma zawierającego pouczenie), złożyła zażalenie sporządzone osobiście. W okolicznościach niniejszej sprawy złożone zażalenie obarczone jest brakiem, który czyni je niedopuszczalnym. Skarżąca nie jest adwokatem ani radcą prawnym, ani nie posiada kwalifikacji wymienionych w art. 175 § 2 – 2a p.p.s.a. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 194 § 4 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił wniesione zażalenie, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.