III SA/Gd 556/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata Ł. M. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w G. pełnomocnikiem skarżącego w ww. sprawie wyznaczyła adwokata Ł. M., o czym poinformowano Sąd pismem datowanym na dzień 12 sierpnia 2015 r. Na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik podtrzymał skargę oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazując, iż koszty te nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Wyrokiem z tej samej daty Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. W dniu 8 stycznia 2016 r. doręczono ustanowionemu pełnomocnikowi odpis wydanego wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 4 lutego 2016 r. ww. pełnomocnik wysłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Wraz z opinią do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W złożonym wniosku nie zawarto jednakże oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2016 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik wykazał w sposób należyty, że sporządzona opinia została skarżącemu przekazana. W tym stanie uznano, co następuje. Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 1 stycznia 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Należy mieć jednakże na uwadze, że zgodnie z § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania wyroku) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., to jest przed dniem 1 stycznia 2016 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) Stosownie do treści § 20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega wątpliwości, iż z treści ww. przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie w trybie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje zaś skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 615/08; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 390/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W reasumpcji, skoro wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie zawierał wymaganego oświadczenia o ich nieuiszczeniu w całości lub w części, należało orzec jak w sentencji postanowienia i odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.