III SA/Gd 557/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w K. – K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty oddala skargę. W dniu 4 sierpnia 2006 r. do Urzędu Celnego w G. wpłynął wniosek "A" S.A. w K. – K. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wyprowadzenie towarów poza obszar Wspólnoty. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne, art. 793 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, po rozpatrzeniu wniosku w/w "A" S.A., po raz trzeci (tj. w następstwie postanowień Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2009 r. i 24 czerwca 2009 r.) odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego wyprowadzenie poza obszar celny Wspólnoty 1108471 kg 2 – etyloheksanolu objętego przeznaczeniem celnym powrotnego wywozu po uszlachetnianiu czynnym na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 30 marca 2005 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ I instancji wskazał, że z uwagi na fakt, iż towar nie opuścił obszaru celnego Wspólnoty zgodnie z przeznaczeniem wskazanym w w/w zgłoszeniu celnym lecz został objęty w Antwerpii kolejną procedurą zawieszającą, tj. procedurą składu celnego a potem wysłany do Kanady przez urząd przeznaczenia w Rotterdamie nie było podstaw do wydania żądanego zaświadczenia. Okoliczności powyższe wynikały zaś jednoznacznie z treści pisma belgijskiej administracji celnej z dnia 3 listopada 2008 r. Z uwagi zaś na brzmienie art. 793 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny wniosek o stosowne zaświadczenie należało złożyć w urzędzie celnym w Rotterdamie, będącym tzw. urzędem celnym wyprowadzenia. W zażaleniu na w/w postanowienie pełnomocnik strony wniósł o jego uchylenie podnosząc zarzuty naruszenia art. 180 i 187 ustawy – Ordynacja podatkowa (poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym) oraz art. 793 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia nr 2454/93 (poprzez przyjęcie, że urzędem celnym wyprowadzenia jest ostatni urząd celny zanim towar opuści obszar celny Wspólnoty a nie urząd, w którym towary zostały przyjęte w ramach umowy przewozu w celu transportu do państwa trzeciego). Dyrektor Izby Celnej działając w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i 306b § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa postanowieniem z dnia 2 października 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego. W obszernym uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazano m.in., że w związku z tym, że towar był wywożony drogą morską i został przejęty w ramach jednolitej umowy przewozu przez przedsiębiorstwo żeglugowe w celu transportu do kraju trzeciego, urząd celny wywozu stał się jednocześnie urzędem celnym wyprowadzenia – zgodnie z art. 793 ust. 2 lit a) rozporządzenia nr 2454/93. Co istotne, w świetle art. 796 ust. 2 w/w aktu, obowiązującego do 26 grudnia 2006 r. przystąpienie do realizacji zmienionej umowy przewozu mogło nastąpić po uzyskaniu zgody urzędu celnego wyprowadzenia, a egzemplarz 3 zgłoszenia wywozowego powinien być zwrócony do urzędu celnego wywozu. W rozpatrywanej sprawie eksporter nie dopełnił zaś obowiązków wynikających z w/w przepisów. Urząd celny wywozu powziął bowiem informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty na podstawie zgłoszenia celnego [...] w chwili otrzymania wniosku o wydanie stosownego zaświadczenia. Co nadto istotne, towar został objęty procedurą składu celnego, a potem część towaru została ze składu wyprowadzona na podstawie dokumentów tranzytowych. Z kolei o sposobie zakończenia tych procedur i przeznaczeń celnych, czyli o fakcie opuszczenia obszaru celnego Unii Europejskiej i braku ewentualnych nieprawidłowości w przebiegu tych operacji tutejszy organ celny nie został poinformowany przez belgijski organ celny w drodze pomocy prawnej. W tym stanie faktycznym oraz w świetle dyspozycji art. 306b § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa uznać należało, że to urząd celny w Antwerpii a nie Naczelnik Urzędu Celnego jest właściwy w kwestii wydania zaświadczenia potwierdzającego wywóz w/w towaru poza obszar celny Wspólnoty. W reasumpcji organ II instancji uznał, że postępowanie prowadzone przez organ I instancji jak i wydane rozstrzygnięcie odmowne były w pełni prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona powtórzyła zarzuty wskazane w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, tj. zarzut naruszenia art. 180 i 187 ustawy – Ordynacja podatkowa (poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym i należytego uzasadnienia zajętego stanowiska) oraz art. 793 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia nr 2454/93 (poprzez przyjęcie, że urzędem celnym wyprowadzenia jest ostatni urząd celny zanim towar opuści obszar celny Wspólnoty a nie urząd, w którym towary zostały przyjęte w ramach umowy przewozu w celu transportu do państwa trzeciego czyli urząd celny w G.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie powtórnie wskazując, że z dokumentów otrzymanych od belgijskiej administracji celnej nie wynika jednoznacznie, iż towar opuścił obszar celny Wspólnoty. Na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. Sąd postanowił zobowiązać pełnomocnika skarżącej spółki do złożenia dokumentów potwierdzających, że ta zwracała się do organów celnych w Rotterdamie o poświadczenie, że przedmiotowy towar opuścił obszar celny Wspólnoty i że organy te odmówiły wydania poświadczenia, jak również, że dokument ten został przedłożony organowi celnemu w G. W piśmie z dnia 9 marca 2010 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że skarżąca prowadziła z pracownikami Urzędu Celnego w Rotterdamie ustne rozmowy na temat wydania potwierdzenia przez ten Urząd. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia w/w Urząd nie wydał, ani nie odmówił wydania potwierdzenia wywozu przedmiotowego towaru na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w toku trwającego przez szereg lat postępowania zmianie uległa nazwa skarżącej spółki. W dacie złożenia wniosku strona nosiła nazwę "[...] S.A." ( dowód: odpis aktualny z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Nr KRS: 0000008993, Stan na dzień 25.07.2006 r., k. 34 akt administracyjnych) , natomiast jak wynika z dołączonego do skargi odpisu z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Nr KRS 0000008993, stan na dzień 23.12.2009 r. spółka zmieniła nazwę na "[...] S.A." ( k. 26 akt sprawy). W rozpatrywanej sprawie żądanie skarżącej koncentruje się wokół potwierdzenia przez organ administracji publicznej faktów i stanu prawnego wynikających z danych znajdujących się w posiadaniu organu celnego w związku z dokonanym przez stronę skarżącą zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia 30 marca 2005 r. ( k. 40 i nast. akt administracyjnych ). Organy celne wydają zaświadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej jako O.p.) w związku z art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.). Przepis ten stanowi, że do wydawania zaświadczeń stosuje się odpowiednio przepisy działu VIIIa ustawy – Ordynacja podatkowa. Dla dokonania prawidłowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera zatem treść przepisów Ordynacji podatkowej regulujących wydawanie zaświadczeń. Art. 306a. § 1 O.p. stanowi, że organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa ( pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego ( pkt 2 ). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania ( § 3) i wydaje się go w granicach żądania wnioskodawcy ( § 4). W myśl art. 306b. § 1 O.p. w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające ( art. 306b. § 2). Zgodnie z art. 306k. O.p. w sprawach nieuregulowanych w art. 306a-306i oraz 306l i 306m stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 1-6, 8-12, 14, 16 oraz 23 działu IV O.p. – Postępowanie podatkowe. W orzecznictwie, w odwołaniu do treści powołanych wyżej przepisów, wyrażony jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie aprobuje, że w sytuacji gdy "dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdują się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to ma wydać, bądź też gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, organ odmawia wydania zaświadczenia" ( tak zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2009 r., I GSK 94/08 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przechodząc do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca spółka wystąpiła do urzędu celnego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wyprowadzenie poza obszar celny Wspólnoty towarów objętych przeznaczeniem celnym powrotnego wywozu po uszlachetnianiu czynnym na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 30 marca 2005 r. Jako że towar był wywożony drogą morską i został przejęty w ramach jednolitej umowy przewozu przez przedsiębiorstwo żeglugowe w celu transportu do kraju trzeciego, urząd celny wywozu stał się jednocześnie urzędem celnym wyprowadzenia – zgodnie z art. 793 ust. 2 lit a) rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zgłoszenia (dalej jako RWKC). W tym stanie na karcie 3 dokumentu SAD funkcjonariusz Urzędu Celnego w G. dokonał potwierdzenia wywozu towarów nadając mu odpowiedni numer ewidencyjny. Z treści wniosku skarżącego o wydanie przedmiotowego zaświadczenia organ dowiedział się, że towary objęte w/w zgłoszeniem nie opuściły na jego podstawie obszaru celnego Wspólnoty, zostały natomiast objęte procedurą składu celnego na terenie Belgii, a następnie innymi procedurami celnymi, w wyniku których - jak stwierdza skarżąca spółka – doszło do wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty. Fakty te, pomimo prowadzonej z organami belgijskiej administracji celnej współpracą w ramach pomocy prawnej, nie zostały przez tę ostatnią potwierdzone. Należy przy stwierdzić, na co wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w związku z zaistniałą sytuacją, na skarżącej spółce ciążył wynikający z art. 796 ust. 2 RWKC obowiązek zwrotu do urzędu celnego wywozu egzemplarz 3 zgłoszenia wywozowego, jak również, obowiązek uzyskania zgody urzędu celnego wyprowadzenia na realizację zmienionej umowy przewozu. Obowiązków tych skarżącą spółka nie wykonała. Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy Naczelnik Urzędu Celnego powziął informację o mających po dniu 30 marca 2005 r. zdarzeniach, z których bezspornie wynikało, że towary objęte zgłoszeniem celnym z dnia 30 marca 2005 r. nie opuściły na jego postawie obszaru celnego Wspólnoty, nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą, nie dysponował bowiem danymi niezbędnymi do jego wydania. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie zarzut, że takie stanowisko organów w sprawie było skutkiem naruszenia w toku postępowania przepisów art. 180, 187 i 306b. § 2 Ordynacji podatkowej, zarzucono przy tym brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy. Przypomnieć bowiem należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń prowadzone jest przy odpowiednim stosowaniu przepisów postępowania podatkowego ( w tym dotyczących postępowania dowodowego), co jest podyktowane jego uproszczonym charakterem. W cytowanym wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że istota postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej, sprowadza się jedynie do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Organ nie ma zaś kompetencji do wykorzystywania na potrzeby wystawienia zaświadczenia danych, które nie znajdują się w jego dyspozycji ( podobnie por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2006 r., I FSK 528/06, LEX nr 196475). Jeżeli zatem organ ma wynikający z art. 306b. § 1 O.p. obowiązek wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty albo stan prawny, które wynikają z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, to poprzez odwołanie do przepisów postępowania podatkowego nie można rozszerzać tego obowiązku także na fakty, które z posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji lub innych danych nie wynikają. Tym samym organy prowadzące postępowanie w sprawie nie miały obowiązku występowania do organów celnych innych państw Wspólnoty z zapytaniem, w drodze pomocy prawnej, na okoliczność, że towar opuścił terytorium Wspólnoty. Nie ma również racji skarżąca zarzucając organom naruszenie art. 793 ust. 2 rozporządzenia nr 2454/93 poprzez przyjęcie, że urzędem celnym wyprowadzenia jest ostatni urząd celny zanim towar opuści obszar celny Wspólnoty a nie urząd, w którym towary zostały przyjęte w ramach umowy przewozu w celu transportu do państwa trzeciego czyli urząd celny w G. W myśl powołanego wyżej przepisu ( w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia) "urząd celny wyprowadzenia" oznacza w przypadku towarów wywożonych koleją, pocztą, drogą powietrzną lub drogą morską - urząd celny właściwy dla miejsca, w którym towary przejmowane są w ramach umowy przewozu w celu transportu do państwa trzeciego przez towarzystwo kolejowe, organy pocztowe, towarzystwo lotnicze bądź przedsiębiorstwo żeglugowe ( lit. a). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie zaprzeczył, że Urząd Celny w G. był w tym przypadku urzędem celnym wyprowadzenia, wskazał natomiast z jakich przyczyn nie mógł on wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą spółkę. Wskazano przy tym, odwołując się do okoliczności faktycznych sprawy, który urząd celny mógłby wywiezienie przedmiotowego towaru poza obszar Wspólnoty potwierdzić – wskazując na urząd celny w Antwerpii, który zdaniem organu winien dysponować potwierdzeniami prawidłowego zakończenia procedur celnych, którymi towar został na obszarze jego właściwości objęty. W świetle powyższego niezasadny jest również zarzut, że organ wskazał w zaskarżonym postanowieniu, jako właściwy do wydania zaświadczenia urząd celny w Rotterdamie – na taki wskazał organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 14 lipca 2009 r., jednak organ drugiej instancji na str. 10 uzasadnienia postanowienia wyraźnie wskazał na urząd celny Antwerpii, jako mogący wydać stosowne zaświadczenie ( k. [...] akt administracyjnych). Na marginesie należy zauważyć, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia była sprawa wydania zaświadczenia, nie zaś wskazania organu właściwego do wydania żądanego przez stronę zaświadczenia. Z wyżej wymienionych przyczyn wobec niestwierdzenia, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.