III SA/Gd 565/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr OPES.906.111.2024.MJ w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr OPES.906.111.2024.MJ Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.:Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.e.a.", w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie z dnia 6 sierpnia 2024 r., którym oddalono w całości zarzuty wniesione przez M. M. w sprawie egzekucji administracyjnej. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego: W dniu 4 lipca 2024 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie (dalej "PPIS w Tczewie") wpłynęły przekazane przez Wojewodę Pomorskiego zarzuty M. M., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do postępowania egzekucyjnego. Zgłoszony przez stronę zarzut objął brak wymagalności obowiązku tj. zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit.c u.p.e.a. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie nie uwzględnił zgłoszonego zarzutu i oddalił go jako bezzasadny. W uzasadnieniu organ wskazał na regulacje ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 924), powoływanej dalej jako "u.z.z.l." oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", precyzującego rodzaje szczepień i etapy życia dziecka, w jakich są one realizowane. Organ zaznaczył, że zgodnie z obowiązującym ww. rozporządzeniem u małoletniego A. M. ur. 22 października 2016 r. dla wymaganych szczepień ochronnych obowiązek ich wykonania winien być przeprowadzony w niżej podanym wieku dziecka: - szczepienie przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi: • IV dawka szczepienia podstawowego - w 16-18 miesiącu życia (po ukończeniu 15 miesiąca życia), • I dawka szczepienia przypominającego - od ukończenia 5 r.ż. do ukończenia 6 r.ż.; - szczepienie przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis): • III dawka szczepienia podstawowego - w 16-18 miesiącu życia (po ukończeniu 15 miesiąca życia), • I dawka szczepienia przypominającego - od ukończenia 5 r.ż. do ukończenia 6 r.ż.; - szczepienie przeciw odrze, śwince, różyczce: • dawka szczepienia podstawowego - w 13-15 miesiącu życia (po ukończeniu 12 miesiąca życia), • dawka szczepienia przypominającego - od ukończenia 5 r.ż. do ukończenia 6 r.ż.; Powyższe dane wynikają z zapisów karty uodpornienia dziecka, której kopia, na wniosek PPIS w Tczewie została przekazana dnia 10 kwietnia 2024 r. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że chybione jest stwierdzenie strony, iż ani rozporządzenie ani ustawa nie określają wieku dziecka oraz ilości dawek szczepionki w ramach realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. W odpowiedzi na zarzut, że dziecko nie zostało zakwalifikowane do szczepienia, organ wskazał, że w dokumentacji medycznej brak jest zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Ponadto wyjaśnił, że karta uodpornienia małoletniego A. M. zawiera wpisy dotyczące informowania o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, po których nie podjęto obowiązku. Zobowiązany nie podjął ciążącego obowiązku również po wezwaniu ani po upomnieniu wystosowanym przez PPIS w Tczewie, a zatem nie wydano zaświadczenia o kwalifikacji do szczepienia, gdyż na taką wizytę zobowiązany wraz z dzieckiem się nie stawił. Organ powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt V KK 306/15, w którym Sąd ten stwierdził, że "obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia". Wobec braku przedłożenia przez rodziców dokumentacji medycznej wskazującej ww. przeciwwskazania obowiązek ten nie został wykonany, ani nie wygasł. Na powyższe postanowienie M. M. wniósł zażalenie do Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zarzucając w nim naruszenie: 1. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanego - zaszczepienia jego syna A. przeciwko poszczególnym chorobom stał się – zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniego jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji, 2. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń strony dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik postępowania - organ w żaden sposób nie odniósł się do naruszenia art. 4 u.z.z.l., 3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego, 4. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b u.z.z.l. w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, 5. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując w tym zakresie, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie po uzyskaniu informacji z punktu szczepień M. Sp. z o.o. w T. o niewykonaniu obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce u dziecka A. M. ur. [...], pismem nr [...] z dnia 8 marca 2024 r. wezwał ojca dziecka – M. M. do stawienia się, w terminie 21 dni od daty otrzymania wezwania, w ww. punkcie szczepień, w celu rozpoczęcia obowiązkowych szczepień ochronnych lub przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego istnienie u dziecka przeciwskazań do wykonania przedmiotowych szczepień, lub poinformowania o wykonaniu szczepień. W związku ze stwierdzeniem dalszego uchylania się M. M. od wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka, PPIS w Tczewie, po uzyskaniu informacji z M. Sp. z o.o. w T., wysłał do strony w dniu 23 kwietnia 2024 r. upomnienie nr [...] wzywające do rozpoczęcia realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Upomnienie zawierało pouczenie o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w sytuacji dalszego niezaszczepienia dziecka. Następnie organ sporządził w dniu 21 maja 2024 r. wniosek do Wojewody Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Do wniosku załączono prawidłowo wypełniony tytuł wykonawczy Nr [...]. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. SO-IX.756.293.2024.ŁL Wojewoda Pomorski nałożył grzywnę w celu przymuszenia na M. M. w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania dziecka A. M. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wojewoda Pomorski pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. sygn. [...] przekazał zgłoszone przez stronę zarzuty do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie. Jednocześnie Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 27 czerwca 2024 r. sygn. SO-IX.756.293.2024.ŁL zawiesił postępowanie egzekucyjne. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2024 r. oddalił w całości zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ odwoławczy wskazał, że w pełni akceptuje i przyjmuje jako własne stanowisko przedstawione przez organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 6 sierpnia 2024 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ drugiej instancji stwierdził, że PPIS w Tczewie dysponował przepisami prawnymi o randze przewidzianej w art. 17 ust. 10 i ust. 11 u.z.z.l. i w uzasadnieniu postanowienia ustosunkował się do zarzutu naruszenia ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Organ odwoławczy wskazał, że art. 4 u.z.z.l. nie można czytać w oderwaniu od art. 17 ust. 10 i ust. 11 u.z.z.l. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2077 ze zm.) wydane zostało na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.l., nie zaś na podstawie art. 4 u.z.z.l. Określa ono terminy, w których należy rozpocząć i zakończyć szczepienie w celu przyjęcia pełnego cyklu szczepień, co zostało prawidłowo wyjaśnione i uzasadnione w zaskarżonym postanowieniu. W związku z tym bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 4 u.z.z.l. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie w wydanym postanowieniu z dnia 6 sierpnia 2024 r. i tym samym niezasadne jest twierdzenie strony, jakoby organ w żaden sposób nie odniósł się do jego naruszenia, co zostało wykazane powyżej. Nadto organ odwoławczy wskazał, że naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce tylko wtedy, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organ nie ustala faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub nakładającej na nią obowiązek (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1174/16). W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie z należytą starannością zebrał informacje mające istotne znaczenie w sprawie. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b u.z.z.l. wskazuje, iż osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym. Jednocześnie art. 5 ust. 1 pkt. 3 ww. ustawy wskazuje, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinny stosować się do nakazów i zakazów Państwowej Inspekcji Sanitarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. W myśl art. 5 ust. 2 ww. ustawy odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku szczepień ochronnych w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 581). W związku z powyższym, to strona nie poddając obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniego, naruszyła art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3 u.z.z.l., a nie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie, jako wierzyciel obowiązku. Jednocześnie organ drugiej instancji wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Wskazał, że strona w toku postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka – A. M. Z tego wynika, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wymagalny. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że nie można zgodzić się z zarzutem, iż upomnienie zostało wystosowane do strony po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2023 r. (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 909), który zakwestionował Program Szczepień Ochronnych ogłaszany w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Organ pierwszej instancji wystawił upomnienie w dniu 23 kwietnia 2024 r. czyli po wydaniu przez Ministra Zdrowia rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych i w oparciu o to rozporządzenie ustalił wymagalność obowiązku zaszczepienia małoletniego dziecka. Zgodnie z § 3 ust. 2 tego rozporządzenia schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w rozporządzeniu. Organ wskazał także, że obowiązek zaszczepienia dziecka wynikał z mocy samego prawa i w tym zakresie nie ma obowiązku wydawania decyzji administracyjnej konkretyzującej ten obowiązek. Tym samym postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy inspekcji sanitarnej jest ograniczone w swym zakresie i w istocie rzeczy sprowadza się jedynie do ustalenia czy względem danej osoby obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny oraz czy obowiązek szczepień ze względów zdrowotnych nie został odroczony. Te czynności dowodowe organ pierwszej instancji wykonał. W tych okolicznościach trudno zatem stawiać Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Tczewie zarzuty naruszenia art. 8 czy art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Końcowo, w odniesieniu do zarzutu wskazanego w pkt 5 zażalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że nie wypełnia on dyspozycji z art. 33 § 1 u.p.e.a., gdyż podstawami zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie poniżej wskazane, tj. 1. nieistnienie obowiązku; 2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3. błąd co do zobowiązanego; 4. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6. brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. M. M. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucił: 1. wyjście poza zakres zaskarżenia przez wojewódzkiego inspektora sanitarnego i rozpoznanie postanowienia powiatowego inspektora sanitarnego w zakresie zarzutu niespełnienia tytułu wykonawczego, podczas gdy w przedmiotowym zakresie postanowienie wierzyciela nie było zaskarżone, a zatem stało się ono prawomocne; 2. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.l. poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, iż może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r.; 3. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.l. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek, 4. naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 u.z.z.l. może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżący może zaszczepić dziecko w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.; 5. naruszenie art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 6. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Ponadto skarżący wniósł o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.l. oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie wniósł o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 tej Konwencji. Z uwagi na powyższe, skarżący wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdził, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego w stopniu, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 sierpnia 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 6 sierpnia 2024 r. w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazać zatem należy, że egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Katalog zarzutów ma charakter zamknięty i zawarty został w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn. akt II FSK 728/20). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. W niniejszej sprawie, strona skarżąca wniosła zarzuty związane z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym w dniu 21 maja 2024 r., a dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym - poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Strona skarżąca podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny, tj. zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Stanowisko organów administracji, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa jest słuszne. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.l. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.l., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.l.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 10 u.z.z.l. minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). Stosownie do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.l. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Wskazać również należy, że w wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł po pierwsze, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; po drugie, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Na dzień wystawienia upomnienia, tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów na terytorium RP obowiązywało jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.l., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.l., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. Skarżąca w swojej argumentacji zupełnie pomija istnienie tego aktu prawnego, powielając retorykę skarg sprzed jego wydania. W wystawionym w dniu 21 maja 2024 r. tytule wykonawczym wskazano na brakujące szczepienia ochronne u syna skarżącej tj. małoletniego A. M. ur. [...] r. Szczepienia te zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. Natomiast w § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącego obowiązkowe i wymagalne. Brak jest również podstaw do kwestionowania wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w powyższym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że obowiązek strony skarżącej poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia upomnienia, a następnie wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika z treści skargi i akt sprawy. Ponadto dokumenty zgromadzone w sprawie wskazują, że strona skarżąca uchyla się od realizacji wymagalnego obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Tym samym zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej zakresie, są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Wbrew zarzutom postawionym w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku podania małoletniemu poszczególnych szczepionek. Sąd nie podzielił również argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją RP wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że – jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1606) – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.l., by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska – art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (zob. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3542/15). Jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II GSK 47/21). W zakresie wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją RP art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 i 2, ust. 11 u.z.z.l., sąd podziela pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze zakresie. W ocenie Sądu, obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje bowiem wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 934/17). Sąd nie znalazł także podstaw by zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zajmuje się wyłącznie wykładnią prawa unijnego i nie obejmuje traktatów międzynarodowych. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności pozostaje traktatem Rady Europy, do którego Unia Europejska nie przystąpiła. Wskazać także należy, że osobom, u których wystąpiły powikłania poszczepienne przysługuje prawo dochodzenia roszczeń z tego tytułu przed sądami powszechnymi na drodze cywilnoprawnej a ponadto przepisy u.z.z.l. przewidują możliwość uzyskania świadczenia kompensacyjnego wypłacanego z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych (art. 17 a tej ustawy). Za niezasadny i niezrozumiały uznać należało także zarzut wyjścia przez organ odwoławczy poza zakres zaskarżenia i rozpoznanie postanowienia w zakresie zarzutu niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego, podczas gdy w przedmiotowym zakresie postanowienie wierzyciela nie było zaskarżone. Wbrew twierdzeniom skargi tytuł wykonawczy nie być przedmiotem oceny organu odwoławczego, przeciwnie organ podkreślał ograniczony zakres możliwości podnoszenia zarzutów, określony normą art. 33 § 1 u.p.e.a. Reasumując, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl.