III SA/Gd 60/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 października 2021r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania J.K. (dalej: strona, skarżąca) od decyzji Burmistrza (dalej: organ I instancji) z dnia 2 września 2021 r., nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny. W dniu 8 lutego 2021 r. J.K. zwróciła się z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem M.K. . Decyzją z dnia 12 marca 2021r. nr (...) organ I instancji odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wobec ustalenia, że pomimo faktu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, strona nie spełnia przesłanek umożliwiających pozytywne rozpatrzenie sprawy, bowiem pobiera świadczenie emerytalne. Jednocześnie wskazano, że ustalenie niepełnosprawności w stopniu znacznym osoby wymagającej opieki dotyczy osoby dorosłej. Nie stwierdzono innych przesłanek wyłączających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia 12 maja 2021 r. nr (...) Kolegium uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że decydując o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia organ I instancji kierował się m.in. przesłanką dotyczącą pobierania przez stronę emerytury. Tymczasem, zdaniem Kolegium, obowiązkiem organu było pouczenie strony o konieczności zawieszenia prawa do emerytury w celu uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z uchyleniem decyzji organu I instancji zachodzi jednak najpierw konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego możliwości zajęcia się przez stronę mężem jak i ustalenia związku przyczynowego między rezygnacją przez stronę z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. wystosował do pełnomocnika strony wezwanie do udzielenia odpowiedzi na pytania zmierzające do ustalenia związku między rezygnacją przez stronę z aktywności zawodowej a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi – strona nie odpowiedziała na zadane pytania. Natomiast w piśmie z dnia 24 sierpnia 2021 r. pełnomocnik strony wskazał, że J.K. od 30 roku życia była na rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wcześniej przez 7 lat była zatrudniona w spółdzielni inwalidów. W 2013 r. z urzędu przeszła na emeryturę. Posiadając III grupę inwalidzką z częściową niezdolnością do pracy, nigdy nie chciała całkowicie rezygnować z zatrudnienia. Po urodzeniu (lata 1984-1993) i odchowaniu dzieci pragnęła podjąć pracę, ale uniemożliwiła jej to choroba męża, u którego kłopoty ze zdrowiem zaczęły się już przed wydaniem orzeczenia o jego znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z koniecznością opieki nad mężem nie mogła podejmować zatrudnienia. Organ I instancji decyzją z dnia 2 września 2021 r. odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Zdaniem organu, materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do wniosku, że po przejściu na rentę czy emeryturę strona była aktywna zawodowo i musiała z tej aktywności zrezygnować w związku ze sprawowaną opieką. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, po rozpatrzeniu którego Kolegium opisaną na wstępie decyzją z dnia 21 października 2021 r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualny tekst jednolity Dz.U. 2022r., poz. 615), powoływanej dalej jako "ustawa" albo "u.ś.r.", który określa warunki nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zasady jego ustalania oraz przyznawania. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje określonym w przepisie osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dalej Kolegium wskazało na ustalenia faktyczne w sprawie. Niepełnosprawność M.K. (ur. (...)1955r.) w stopniu znacznym potwierdzona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia 11 sierpnia 2011r., nr (...). W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 15 czerwca 2011r. Orzeczenie wydano na stałe. Strona pobiera emeryturę. Wg oświadczenia strony, posiadana ona ustaloną III grupę inwalidztwa. Nie było kwestionowane, że strona sprawuje stałą opiekę nad mężem (w aktach znajduje się wywiad środowiskowy z dnia 15 lutego 2021r.). Kolegium wskazało, że co do zasady podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może stanowić sam fakt przysługiwania stronie prawa do emerytury. Jak wynika z orzecznictwa sądowego, jakkolwiek językowa wykładnia art. 17 ust. 5 lit. a ustawy może prowadzić do wniosku, że jeżeli uprawniona strona ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne, to jednak zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że nie wyłącza on wprost prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury. Strona w razie zbiegu świadczeń powinna zawiesić prawo do emerytury, co skutkowałoby możliwością przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej jednak Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie brak było związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę aktywności zawodowej a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad mężem, co wyklucza możliwość przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Jak wynika z art. 17 ust. 1 ustawy, zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te decydując się na sprawowanie opieki pozbawiają się możliwości uzyskiwania dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa. Świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej. Z tego powodu brak aktywności zawodowej (lub jej zaprzestanie) jako taki (czyli będący wyborem życiowym danej osoby) nie może zostać automatycznie uznany za stan tożsamy z rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. Osoba bierna zawodowo w poprzednich latach może oczywiście wykazać, że nastąpił stan jej gotowości do zatrudnienia, a ona odstąpiła od jego podejmowania z uwagi na opiekę nad bliską osobą niepełnosprawną. Organ odwoławczy na podstawie zebranych dowodów doszedł do przekonania, że strona nie jest osobą, która w myśl art. 17 ust. 1 ustawy nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Okoliczności podane w odwołaniu przez pełnomocnika potwierdzają, że strona nie ma doświadczenia zawodowego, które uprawniałoby do wnioskowania, że obecnie pobierając emeryturę realnym byłoby podjęcie przez nią pracy. Strona przed uzyskaniem prawa do emerytury zajęta była wychowaniem dzieci, korzystała też z renty z uwagi na własną niezdolność do pracy. Tym samym nie sposób sensownie wytłumaczyć, że obecnie jedynym powodem wystąpienia o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego korzystniejszego niż pobierana emerytura jest rezygnacja z podejmowania aktywności zawodowej. J.K., reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 17 ust. 1 ustawy poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie osobom, które zaprzestają aktywności zawodowej z powodu konieczności sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, w sytuacji, gdy wykładnia pojęcia rezygnacja z zatrudnienia lub z innej pracy zarobkowej musi się odbywać przez pryzmat celu jakiemu świadczenia opiekuńcze służą, a zatem pojęcie rezygnacji z zatrudnienia należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie, naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność ustalonego prawa do emerytury dla osoby sprawującej opiekę stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo iż skarżąca jest gotowa wystąpić z wnioskiem o zawieszenie emerytury, naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj.: a) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przez przyjęcie, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez stronę opieki nad mężem, a niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, b) poprzez brak uwzględnienia przy rozstrzyganiu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z oświadczenia z dnia 21 grudnia 2021 r. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej na okoliczność potwierdzenia dokonania wyboru świadczenia pielęgnacyjnego i zobowiązania się do wystąpienia o zawieszenie emerytury, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że mogłaby podjąć pracę zarobkową, jednak z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym mężem nie miała i nie ma takiej możliwości. W związku z tym okoliczność, że skarżąca nie była aktywna zawodowo przez wiele lat przed stwierdzeniem niepełnosprawności jej męża, nie może wykluczyć przyznania jej prawa do świadczenia, tym bardziej, że stan jej zdrowia pozwala na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym. Ponadto przepis art. 17 ust. 1 ustawy nie zakreśla żadnych ram czasowych co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek, od wnioskodawcy zależy więc czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia o nie wystąpi. Nie wyklucza przyznania świadczenia rezygnacja z zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawnym, która miała miejsce miesiąc, rok, czy 25 lat przed złożeniem wniosku, pod warunkiem oczywiście, że ten stan w odniesieniu do tego samego niepełnosprawnego i jego opiekuna trwa. Skarżąca podniosła również, że z chwilą otrzymania zapewnienia, że jedyną przeszkodą do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie emerytury, niezwłocznie wystąpi z wnioskiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o jej zawieszenie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności art. 17 tej ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z powołanego unormowania wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18). Omawiane świadczenie, co należy podkreślić, nie jest jednak przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia, powodowanych koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie wykonuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza aby opiekun miał możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Sam brak aktywności zawodowej jako taki (czyli będący wyborem życiowym danej osoby) nie może być automatycznie uznany za stan tożsamy z rezygnacją bądź nie podejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy (a zatem w oderwaniu od przyczyny, jaką w tym wypadku jest wyłącznie konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny). W sprawie bezsporne było, że mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz że skarżąca należy do kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Natomiast kwestią sporną była ocena spełnienia przez skarżącą przesłanki niepodejmowania zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Z akt sprawy wynika, że ustalony znaczny stopień niepełnosprawności męża skarżącej datuje się od 15 czerwca 2011 r. (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 11 sierpnia 2011 r.). W aktach sprawy znajduje się także decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lipca 2013 r. o przyznaniu skarżącej emerytury, z której wynika m.in. to, że wysokość przyznanej stronie emerytury została podwyższona do kwoty dotychczas otrzymywanej renty, tj. do kwoty 637,92 zł. Pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. organ I instancji wystosował do pełnomocnika strony wezwanie do udzielenia odpowiedzi na pytania zmierzające do ustalenia związku między rezygnacją przez stronę z zatrudnienia z aktywności zawodowej a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi – strona nie odpowiedziała na zadane pytania. Natomiast w piśmie z dnia 24 sierpnia 2021 r. pełnomocnik strony wskazał, że J.K. od 30 roku życia była na rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wcześniej przez 7 lat była zatrudniona w spółdzielni inwalidów. W 2013 r. z urzędu przeszła na emeryturę. Posiadając III grupę inwalidzką z częściową niezdolnością do pracy, nigdy nie chciała całkowicie rezygnować z zatrudnienia. Po urodzeniu (lata 1984-1993) i odchowaniu dzieci pragnęła podjąć pracę, ale uniemożliwiła jej to choroba męża, u którego kłopoty ze zdrowiem zaczęły się już przed wydaniem orzeczenie o jego znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z koniecznością opieki nad mężem nie mogła podejmować zatrudnienia. Argumenty te pełnomocnik powtórzył w odwołaniu i w skardze. Oceniając okoliczności wynikające z akt sprawy jak również z powyższych wyjaśnień, zgodzić należy się z organem, że w sprawie brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad mężem. Zauważyć należy, że skarżąca nie pracowała od 30 roku życia, co oznacza, że w 2011r., kiedy stwierdzono niepełnosprawność męża skarżącej, okres pozostawania przez nią bez pracy wynosił 28 lat. Trudno uznać, że powodem niepodejmowania przez nią zatrudnienia przez tyle lat była konieczność wychowywania dzieci, co przecież co do zasady, o ile nie zachodzą szczególne okoliczności, nie jest powodem rezygnacji z zatrudnienia. Wiele osób aktywnych zawodowo godzi obowiązki zawodowe z wychowywaniem dzieci. Innych powodów wyjaśniających bierność zawodową skarżąca nie wskazała. Skarżąca zatem jeszcze przed uzyskaniem przez męża znacznego stopnia niepełnosprawności w 2011r., pozostawała osobą bierną zawodowo przez 28 lat. Nie podejmowała zatrudnienia od ukończenia 30 roku życia (zgodnie ze swoim oświadczeniem) ani w trakcie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy ani po uzyskaniu w 2013 r. uprawnień emerytalnych. Brak jest też dowodów, że kiedykolwiek aktywnie poszukiwała zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Prowadzi to do wniosku, że bierność zawodowa skarżącej pozostaje kwestią jej wyboru życiowego, a nie jest wymuszona koniecznością sprawowania opieki nad mężem. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania jest zrekompensowanie osobie uprawnionej - poprzez wypłatę określonej przepisami kwoty – utraty dochodu na skutek rezygnacji z aktywności zawodowej. Musi więc istnieć wyraźny i bezpośredni związek, tak czasowy, jak i co do motywów, między rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki nad wskazaną w ustawie osobą, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżąca, jak już wyżej wskazano, przez większą część dorosłego życia nie podejmowała zatrudnienia. W świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego trudno przyjąć, że 68-letnia osoba, która nie pracuje od 38 lat, a na dodatek przez cały ten czas była osobą częściowo niezdolną do pracy, chciałaby rzeczywiście obecnie podjąć zatrudnienie, a nie podejmuje go wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Podzielić należy zatem stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Aby możliwe było przyznanie tego świadczenia musiałby zostać wykazany związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki a niepodjęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie skarżąca takiego związku nie wykazała. Sąd nie kwestionuje faktu, że mąż skarżącej jest osobą mocno schorowaną i wymagającą pomocy oraz wsparcia w codziennej i samodzielnej egzystencji, a co za tym idzie, wymaga opieki sprawowanej przez inne osoby, jednak należy podzielić stanowisko organów, że okoliczności sprawy nie pozwalają przyjąć, iż skarżąca nie podejmuje zatrudnienia wyłącznie ze względu na konieczność sprawowania opieki nad mężem. Zdaniem Sądu ocena zaistnienia przesłanek omawianego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana przez organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie, jest prawidłowa. Z powodu niespełnienia przez skarżącą przesłanki istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem a niepodjęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, fakt wyrażania przez nią gotowości do rezygnacji z prawa do emerytury pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).