III SA/Gd 612/25
WyrokWSA w Gdańsku2026-03-05
Skład orzekający: Janina Guść, Jolanta Sudoł, Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił i obciążył właściciela pojazdu kosztami jego usunięcia i przechowywania, pomimo braku jego aktywnego udziału w postępowaniu i potencjalnych opóźnień organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły właściciela pojazdu i obciążyły go kosztami jego usunięcia i przechowywania. Pomimo braku aktywnego udziału strony w postępowaniu, organy podjęły wszelkie niezbędne kroki do skutecznego doręczenia korespondencji, korzystając z danych z oficjalnych rejestrów. Opóźnienia w postępowaniu o przepadek pojazdu nie obciążyły strony, a koszty przechowywania do momentu uprawomocnienia się postanowienia o przepadku zostały uznane za uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia A. W. opłatą za usunięcie i przechowywanie pojazdu, który został usunięty z drogi z powodu utrudniania ruchu i zagrażania bezpieczeństwu. Pomimo ustanowienia kuratora dla nieobecnego A. W., organ pierwszej instancji nałożył opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. A. W. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o doręczeniach, brak ustaleń faktycznych co do własności pojazdu oraz opieszałość organu. Sąd oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie kuratorowi osoby nieobecnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor sądowy WSA Adam Osik (sprawozdawca) Protokolant: Specjalista Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. W. reprezentowanego przez kuratora dla osoby nieobecnej - radcę prawnego B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 2 października 2025 r., nr SKO.470.3.2025 w przedmiocie należności z tytułu usunięcia i przechowywania pojazdu 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz kuratora osoby nieobecnej, radcy prawnego B. T. wynagrodzenie w kwocie 1440 (jeden tysiąc czterysta czterdzieści) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2025 r. nr KM.7135.3.2022.XIII, wydaną na podstawie art. 130a ust. 10h, 10i i 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.) – dalej jako: "p.r.d." Starosta Słupski nałożył na A. W. opłatę w wysokości 30.322 zł za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki Iveco nr rej. [...], płatną w terminie 30 dni od daty, w której decyzja stanie się ostateczna.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 23 września 2021 r. wydano dyspozycję usunięcia z drogi pojazdu marki Iveco nr rej. [...]. Po jego usunięciu, pojazd przeholowano na parking strzeżony w K. przy ul. [...], prowadzony przez przedsiębiorstwo "A.", ponieważ pojazd pozostawiono w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu.
W toku postępowania ustalono, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazd stanowił własność A. W. Właściciel pojazdu został skutecznie powiadomiony o usunięciu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym. Trzymiesięczny termin na odebranie pojazdu upłynął w dniu 23 grudnia 2021 r. W związku z nieodebraniem pojazdu w ustawowym terminie Starosta Słupski pismem z dnia 25 stycznia 2022 r. wniósł do Sądu Rejonowego w o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu. Sąd Rejonowy w Słupsku postanowieniem z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt I Ns 52/22 orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu Słupskiego.
W oparciu o opinię z dnia 10 lutego 2024 r. biegłego skarbowego rzeczoznawcy samochodowego dokonano zniszczenia pojazdu.
Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2024 r. Starosta Słupski wystąpił do Sądu Rejonowego we Wrześni o ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu A. W. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2025 r. sygn. akt III RNs 173/24 Sąd Rejonowy we Wrześni ustalił kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu w osobie r.pr. B. T. W wyznaczonym terminie strona nie wniosła uwag.
Organ pierwszej instancji podał, że na koszty należności w wysokości 30.322 zł składają się:
1. 492 zł - koszty związane z usunięciem pojazdu - wyliczone w oparciu o uchwałę Rady Powiatu Słupskiego z dnia 27 października 2020 r. nr XXll/206/2020;
2. 29.580 zł - koszty związane z przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym - za 812 dni, w tym:
a. za 99 dni, liczone od 23 września 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. x - stawka dobowa w wysokości 30 zł w oparciu o uchwałę Rady Powiatu Słupskiego z dnia 27 października 2020 r. nr XXII/206/2020,
b. za 365 dni, liczone od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. x - stawka dobowa w wysokości 30 zł w oparciu o uchwałę Rady Powiatu Słupskiego z dnia 30 listopada 2021 r. nr XXXIV/334/2021,
c. za 348 dni, liczone od 1 stycznia 2023 r. do 15 grudnia 2023 r. x - stawka dobowa w wysokości 45 zł w oparciu o uchwałę Rady Powiatu Słupskiego z dnia 25 października 2022 r. nr XLVII/445/2022;
3. 250 zł - koszty oszacowania pojazdu.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2025 r. A. W., reprezentowany przez kuratora r.pr. B. T., wniósł odwołanie od ww. decyzji, w treści którego zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d. oraz art. 130a ust. 10d i 10i p.r.d., wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania. Podniósł, że organy administracji publicznej miały obowiązek przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia właściciela przedmiotowego pojazdu albo innej osoby uprawnionej do dysponowania tym pojazdem, zobowiązanych do pokrycia kosztów jego przechowywania, usunięcia i oszacowania, nie poczyniły jednak ustaleń potwierdzających, kto jest właścicielem usuniętego pojazdu. Skarżący wskazał, że nie został dopełniony obowiązek prawidłowego powiadomienia o powinności odbioru pojazdu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego powiadomienia. Organ nie ustalił, gdzie zamieszkuje A. W. i czy miejsce, do którego kierowana jest korespondencja jest jego miejscem zamieszkania. Jeżeli właściwy starosta nie zrealizował skutecznie powyższego obowiązku informacyjnego, a w szczególności, jeżeli brak dowodów skutecznego doręczenia prawidłowego powiadomienia, to brak jest podstaw do orzekania o ustaleniu obowiązku zapłaty kosztów, o którym mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. za okres od dnia następującego po upływie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia do dnia prawidłowego i skutecznego prawnie powiadomienia, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. Wskazano nadto, że strona nie może być obciążona kosztami ustalonymi w decyzji ponieważ działanie organu I instancji cechowała znaczna opieszałość. Niezrozumiałe jest bowiem, dlaczego organ złożył wniosek o przepadek pojazdu dopiero w 2022 r., a postępowanie wszczął dopiero po 3 miesiącach.
Decyzją z dnia 2 października 2025 r. nr SKO.470.3.2025 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) oraz art. 130a ust. 10a i 10h p.r.d., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, że po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi, pismami z dnia 26 października 2021 r. Komendant Miejski Policji w Słupsku powiadomił A. W. oraz Ł. J. – potraktowanych jako współwłaścicieli pojazdu o możliwości odbioru auta. W związku z nieodebraniem przesyłki przez A. W., Komendant Miejski Policji w Słupsku ponownie, pismem z dnia 19 listopada 2021 r. przesłał powiadomienie o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu oraz o terminie na jego odbiór. Na podstawie informacji otrzymanych od Starostwa Powiatowego w Ostrowie Wielkopolskim Ł. J. sprzedał przedmiotowy pojazd A. W. w 2019 r.
W związku z brakiem możliwości doręczenia A. W. pism w toku postępowania, Sąd Rejonowy w Słupsku ustanowił kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu w osobie r.pr. M. C. Kurator w piśmie z dnia 7 kwietnia 2023 r. wskazał, że skontaktował się telefonicznie z A. W., który wskazał, że nie przebywa w miejscu wskazywanym jako adres do doręczeń na dotychczasowych pismach procesowych, a przebywa pod adresem ul. [...], [...] S. A. W. zapewnił nadto, że w dacie 23 września 2021 r nie był już właścicielem pojazdu, jednak nie pamięta komu sprzedał przedmiotowy pojazd.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2024 r. Starosta Słupski wszczął postępowanie w sprawie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie przedmiotowego pojazdu. Pismo adresowane było zarówno na adres wskazywany przez organy i ewidencje jak i wskazywany przez A. W. – w obu przypadkach bezskutecznie.
Po ustanowieniu kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu w osobie r.pr. B. T. organ pierwszej instancji przesłał kuratorowi zawiadomienie o wszczęciu postępowania.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy podstawę materialnoprawną niniejszej decyzji stanowił przepis art. 130a p.r.d. Zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
W ocenie Kolegium decyzja organu pierwszej instancji w prawidłowy sposób wskazała na sposób wyliczenia opłaty, uwzględniając iloczyn dni przechowywania pojazdu w trakcie obowiązywania każdej z uchwał i uregulowanych nimi stawek opłat. Prawidłowo przyjęto także czas przyjmowany jako okres przechowywania, tj. od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, do dnia uprawomocnienia się postanowienia o orzeczeniu przepadku na rzecz powiatu. Szczegółowy sposób wyliczenia opłaty przedstawiony został prawidłowo w uzasadnieniu decyzji.
Na podstawie art. 130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w ustawowym terminie. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy najpierw ustalił adres strony, a następnie przesyłał korespondencję w niniejszej sprawie. Organ podejmował wiele prób ustalenia adres zamieszkania strony, wnosząc także o wyznaczanie kuratorów dla osoby nieobecnej. W ocenie Kolegium w sposób prawidłowy organ respektował prawa strony niniejszego postępowania.
jak wyjaśnił organ odwoławczy, to dzień uprawomocnienia się postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz powiatu powinien być traktowany jako dzień zakończenia postępowania w rozumieniu art. 130a ust. 10h p.r.d. Do tego więc dnia organ może obarczać kosztami przechowywania pojazdu jego dotychczasowego właściciela. Zdaniem Kolegium organ w sposób prawidłowy przyjął jako datę końcową okresu przechowywania pojazdu właśnie dzień uprawomocnienia się przedmiotowego postanowienia Sądu i do tego dnia liczył koszty przechowywania pojazdu. Należy jednocześnie wskazać, że przepis art. 130a ust. 10a p.r.d. nie ustanawiają dla organu pierwszej instancji terminu, w jakim powinien się on zwrócić do sądu o orzeczenie przepadku. Zgodzić się oczywiście należy ze stroną, że czas od daty zatrzymania pojazdu do daty wniesienia o przepadek pojazdu jest terminem zdecydowanie zbyt długim. Kolegium nie ma jednak podstaw w przepisach prawa, aby z uwagi na powyższą okoliczność uchylić przedmiotową decyzję. Zwłoka we wniesieniu wniosku o przepadek pojazdu może być rozpatrywana jako okoliczność uzasadniająca ewentualne zastosowanie ulg we wnoszeniu opłaty, np. w postaci jej rozłożenia na raty. O powyższe strona powinna się jednak zwrócić do organu we właściwym trybie przewidzianym przepisami prawa, tj. ustawy o finansach publicznych.
W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość przedmiotowej opłaty, opierając swoje wyliczenia na kwotach wynikających z uchwał obowiązujących w poszczególnych okresach przechowywania pojazdu, przy prawidłowym ustaleniu ilości dni obowiązywania każdej z nich. Także przeprowadzone działanie matematyczne ocenić należy jako prawidłowe. Organ I instancji ustalając wysokość kosztów przechowywania wskazał konkretne akty prawa miejscowego ustalające stawki opłaty dobowej za parkowanie pojazdu. Akty te obejmują stawki, których maksymalne kwoty zostały zawarte w ustawie. Dodatkowo doliczono koszty poniesione z tytułu postępowania o orzeczenie przepadku pojazdu oraz koszty wykonania opinii rzeczoznawcy. Przyjąć zatem należy, że w zakresie ustalania kosztów związanych z przechowywaniem Kolegium nie dopatrzyło się żadnych naruszeń. Organ prawidłowo ponadto zsumował koszty przechowywania w poszczególnych okresach czasu, koszty oszacowania pojazdu oraz opłaty za usunięcie pojazdu. W rezultacie, uzyskana kwota odzwierciedla stan faktyczny sprawy i jest wysokością prawidłową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję A. W., reprezentowany przez kuratora r.pt. B. T., zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. prawa materialnego - art. 130a ust. 10d, 10h i 10i p.r.d., poprzez błędne przyjęcie, że A. W. był właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia, mimo braku ustaleń faktycznych potwierdzających ten fakt,
2. art. 130a ust. 10 p.r.d. w zw. z art. 61 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. - brak dowodu skutecznego doręczenia powiadomienia o obowiązku odbioru pojazdu,
3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego,
4. art. 8 i art. 12 k.p.a. - przewlekłość postępowania i naruszenie zasady zaufania obywatela do organów,
5. art. 130a ust. 10h p.r.d. - obciążenie kosztami za okres nieuzasadniony opóźnieniem organu w złożeniu wniosku o przepadek,
6. art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji - działanie sprzeczne z zasadą praworządności i proporcjonalności.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniósł o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie
ewentualnie - o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
2. przyznanie wynagrodzenia dla kuratora nieobecnego z miejsca zamieszkania A. W. z tytułu podjętych czynności w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym, powiększonego o kwotę podatku o towarów i usług w stawce aktualnie obowiązującej, na podstawie art. 211, art. 213 pkt 1 tego p.p.s.a. i § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 499)
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy błędnie uznał, że A. W. był właścicielem pojazdu lveco w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, mimo braku dowodów potwierdzających ten fakt. Z oświadczenia A. W. wynika, że pojazd został zbyty przed 2021 r., a organ nie wykazał, komu pojazd przysługiwał w dacie zdarzenia.
Ponadto, brak jest dowodu skutecznego doręczenia powiadomienia o obowiązku odbioru pojazdu. Organ kierował pisma na nieaktualne adresy, a kontakt z kuratorem nawiązano dopiero w kwietniu 2023 r., gdzie kurator w osobie radcy prawnego M. C. wskazał, że A. W. zamieszkuje pod adresem ul. [...] w S. Zaniechanie to wykluczało możliwość powstania obowiązku zapłaty kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d.
Warunkiem uznania, że podmiot będący właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, z zastrzeżeniem art. 130a ust. 10d i 10i p.r.d., ponosi prawną odpowiedzialność za koszty, o których mowa w art. 130a ust. 10h tej ustawy, powstałe w okresie od momentu wydania dyspozycji usunięcia do dnia prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie orzeczenia przepadku, jest uprzednie stwierdzenie przez właściwego starostę, że względem tego podmiotu został dopełniony obowiązek prawidłowego powiadomienia o powinności odbioru pojazdu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego powiadomienia, pod rygorem wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, oraz o skutkach nieodebrania pojazdu, w tym o skutkach wynikających z art. 130a ust. 10e i 10h ww. ustawy. Jeżeli właściwy starosta nie zrealizował skutecznie powyższego obowiązku informacyjnego, a w szczególności, jeżeli brak dowodów skutecznego doręczenia prawidłowego powiadomienia, to brak jest podstaw do orzekania o ustaleniu obowiązku zapłaty kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h ww. ustawy, za okres od dnia następującego po upływie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia do dnia prawidłowego i skutecznego prawnie powiadomienia, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ww. ustawy.
Organ działał również w sposób opieszały. Wniosek o przepadek złożono po roku od usunięcia pojazdu, a postępowanie wszczęto po prawie trzech latach. W świetle orzecznictwa NSA (m.in. wyrok z 25 września 2018 r., I OSK 845/18) organ nie może obciążać obywatela skutkami własnej zwłoki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika bezspornie, że przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi na parking strzeżony na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu z 23 września 2021 r. W dokumencie tym jako przyczynę usunięcia podano fakt, iż pojazd jest zagrażający bezpieczeństwu w ruchu drogowym – pozostawiony na pasie drogowym, tj. przesłanki określonej w art. 130a pkt 1 ust. 1 p.r.d. Zgodnie z powyższym przepisem pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m.in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu.
W myśl art. 130a ust. 10 p.r.d., starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.
Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10a p.r.d.).
W sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 130a ust. 10e p.r.d).
Zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i.
Decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek do jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie. Powyższe oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w art. 130a ust. 10h p.r.d. właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu (wyroki NSA z 25 maja 2017 r., I OSK 2142/15; z 20 kwietnia 2018 r., I OSK 2470/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących na niedostatki postępowania dowodowego i pominięcie przez organy istotnych, w ocenie skarżącego okoliczności stanu faktycznego, wskazać należy, że ustalenie zakresu postępowania wyjaśniającego, a tym samym ustalenie stanu faktycznego w danej sprawie obejmuje tylko te fakty, które są istotne z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy, zwłaszcza przesłanek przepisu materialnoprawnego mającego w niej zastosowanie. Postępowanie dowodowe w rozstrzyganej sprawie powinno skupić się zatem na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d.
W ocenie sądu rozpatrując przedmiotową sprawę w oparciu o art. art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d., organy wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Wbrew twierdzeniom kuratora skarżącego kwestia własności przedmiotowego pojazdu została przez organ pierwszej instancji w sposób należyty wyjaśniona. Organ dysponował bowiem m.in. oświadczeniem Ł. J. (poprzedniego właściciela auta) o sprzedaży w dniu 2 marca 2019 r. pojazdu skarżącemu, a także fakturą potwierdzającą zakup auta, a ponadto wydrukiem z Centralnej Ewidencji Pojazdów, w której ujawniono osoby zbywcy i nabywcy pojazdu. Najistotniejszym w tym zakresie dowodem jest jednak postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku I Wydział Cywilny z dnia 22 listopada 2023 r., sygn. akt I Ns 55/22 wydane z udziałem A. W. o orzeczeniu przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu Słupskiego. W ocenie sądu, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku stwierdzające przepadek pojazdu, wydane w postępowaniu zainicjowanym na podstawie art. 130a ust. 10 p.r.d., było wiążące dla organu prowadzącego następnie postępowanie w oparciu o art. 130a ust. 10h p.r.d., także w kwestii dotychczasowego właściciela pojazdu, jak i dla strony postępowania administracyjnego, uznanej na podstawie orzeczenia sądu za właściciela pojazdu. Przepis art. 365 § 1 k.p.c., stosowany odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym na mocy art. 13 § 2 k.p.c. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dlatego postanowienie wydane w postępowaniu przed sądem cywilnym, w świetle powołanych regulacji wiązało organy nie tylko w zakresie ustaleń co do nowego właściciela pojazdu (powiat), co do którego orzeczono przepadek, ale i co do dotychczasowego właściciela tego pojazdu, tj. skarżącego (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2024 r., II GSK 2281/23, CBOSA).
Podnieść należy również, że przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w szczególności przepis art. 130a ust. 10h, nie stanowią podstawy prawnej dla starosty do orzekania o obowiązku zapłaty w stosunku do innej osoby niż tej, która jest (lub była) właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Skoro jednak skarżący kwestionował ustalenia co do tego, że był właścicielem przedmiotowego pojazdu powołując się na jego sprzedaż, to w celu uwolnienia się od obowiązku poniesienia kosztów określonych w art. 130a ust. 10h p.r.d. był obowiązany wykazać fakt wyzbycia się tytułu własności do pojazdu. Stąd też samo przedstawione przez, ustanowionego w toku postępowania o orzeczenie przepadku pojazdu, kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego (r.pr. M. C.) stanowisko uzyskane od skarżącego, w którym to zapewniał on, że w dacie dyspozycji usunięcia pojazdu nie był jego właścicielem, lecz nie pamięta, komu pojazd został sprzedany, nie mogło – wobec dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń faktycznych – stanowić podstawy do uznania, że właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia z pasa drogowego była inna niż skarżący osoba.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 kwietnia 2024 r., II GSK 20/21 (CBOSA) wywodził bowiem, że zasada, iż na organie spoczywa ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym, doznaje przełamania w przypadkach, w których wykazanie określonych faktów pozostaje w interesie strony. W takich przypadkach ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. NSA podkreślił, że organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony.
Z art. 77 § 1 k.p.a. nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, że organy administracji obowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08, CBOSA).
Zgodnie zaś z cytowanym wyżej art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Wobec ustalenia osoby właściciela pojazdu przypadki, o których mowa w ust. 10d i 10i, to jest nieustalenie właściciela lub osoby uprawnionej do jego odbioru usuniętego pojazdu i władanie pojazdem w chwili usunięcia przez osobę dysponującą nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, nie zaistniały w stanie faktycznym sprawy, stąd nie miały zastosowania przepisy art. 130a ust. 10d i 10i p.r.d. objęte zarzutami skargi.
Odnosząc się do zarzutu braku skutecznego doręczenia skarżącemu powiadomienia o obowiązku odbioru pojazdu sąd uznał, że zarzut ten nie jest zasadny.
Jak wynika z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2285) podmiot, który wydał dyspozycję, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie: 1) właściwego dla miejsca zdarzenia komendanta powiatowego (miejskiego, rejonowego) Policji, ze wskazaniem parkingu strzeżonego, na którym umieszczono pojazd, przesyłając mu kopię dyspozycji; 2) właściciela pojazdu; 3) osobę, która dysponowała pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego w chwili jego usunięcia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 130a ust. 1 pkt 1, 4 i 5 albo ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zwanej dalej "ustawą".
Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, powinno mieć formę pisemną; przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) o doręczeniach stosuje się odpowiednio.
Ponieważ przepisy k.p.a. nie zawierają szczególnych norm regulujących zasady ustalania adresów stron, adresy te ustala się na podstawie wszelkich informacji możliwych do uzyskania przez organ.
Powiadomienie, o którym mowa w ww. przepisie rozporządzenia zostało przez Komendanta Miejskiego Policji w Słupsku wysłane na adres skarżącego ustalony na podstawie Centralnej Ewidencji Pojazdów.
Znajdujący się w aktach sprawy wydruk z Centralnej Ewidencja Pojazdów wskazuje, że A. W. nabył przedmiotowy pojazd umową sprzedaży z dnia 2 marca 2019 r. (data zmiany praw własności: 2 marca 2019 r., data odnotowania: 7 marca 2019 r.). W bazie tej ponadto zostały zamieszczone szczegółowe dane pojazdu oraz dane adresowe właściciela pojazdu, tj. [...] W., [...]. Z ewidencji tej nie wynika, aby nastąpiły w niej dalsze zgłoszenia zmian właściciela pojazdu lub zmiany dotyczące adresu jego zamieszkania.
Jak wynika z art. 80a ust. 1 i 2 p.r.d. tworzy się centralną ewidencję pojazdów, w której gromadzi się dane i informacje o pojazdach zarejestrowanych oraz o ich właścicielach lub niektórych posiadaczach.
Baza CEP została utworzona na potrzeby gromadzenia i udostępniania danych oraz informacji w celach ochronnych i prewencyjnych (por. M. Burtowy [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2023, art. 100(a), art. 100(aa)). Ponadto dane z ewidencji mogą pełnić rolę dowodu, bowiem dane uzyskane z CEPiK mogą potwierdzać określone fakty m.in. w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 28 lutego 2017 r., II GSK 1485/15). Zgodnie z art. 80b ust. 1 pkt 2 p.r.d. w ewidencji gromadzi się następujące dane: o właścicielu pojazdu: a) imię i nazwisko (nazwę lub firmę), b) numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument, c) datę i miejsce urodzenia, d) numer identyfikacyjny REGON, e) adres zamieszkania (siedziby), f) datę zgonu. Z art. 80c ust. 1 pkt 1, 8, 14 p.r.d. wynika, że dane zgromadzone w ewidencji udostępnia się - o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań - Policji, sądom, organom właściwym w sprawach rejestracji pojazdów.
W art. 78 ust. 2 p.r.d. zostało z kolei określone, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Do danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym należy m.in. adres właściciela pojazdu.
Obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu spoczywa na właścicielu pojazdu. W przypadku obrotu pojazdami na rynku wewnętrznym wtórnym, na podstawie umów dwustronnych dokonanie wymaganych zawiadomień ma na celu zapewnienie zaewidencjonowania zmiany właściciela pojazdu i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd. W sytuacji gdy właściciel pojazdu nie dopełnia obowiązku aktualizacji danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, organ administracji publicznej nie ma żadnych przesłanek do przypuszczeń, że adres ujawniony w tymże dowodzie jest nieaktualny.
Skoro organ Policji, dokonując dwukrotnie doręczeń skarżącemu powiadomienia w trybie § 3 rozporządzenia z dnia 22 czerwca 2011 r., na adres wskazany jako adres zamieszkania w ww. bazie CEP, to brak było podstaw do uznania, że skarżący faktycznie zamieszkuje pod innym adresem, zwłaszcza że na mocy ww. przepisów obowiązany był do aktualizowania danych zawartych w ww. ewidencji. Należy również odnotować, że adres ten sam widniał na fakturze VAT dokumentującej fakt zbycia pojazdu skarżącemu. Korespondencja przekazywana skarżącemu na adres wynikający z urzędowych ewidencji/rejestrów (CEP) nie wracała zaś do organu z adnotacjami, które mogłyby nasunąć wątpliwości co do prawidłowości/aktualności tego adresu. Brak było podstaw do uznania, że w takiej sytuacji organ winien poszukiwać innego adresu.
Oparcie się na danych wynikających z ewidencji nie może być zatem poczytane jako wadliwe. Co prawda, jak wynika z akt sprawy skarżący nie podejmował korespondencji, wobec czego faktycznie mógl nie mieć wiedzy o toczącym się postępowaniu, niemniej jednak nie można przerzucać odpowiedzialności na organy za sytuację, w której strona nie wykonuje swoich obowiązków (brak stosownego zgłoszenia do bazy CEP) oraz nie bierze czynnego udziału w sprawie (brak podejmowania korespondencji, która była de facto kierowana pod właściwy adres).
W świetle powyższego - w ocenie Sądu - brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że przesyłka adresowana do skarżącego została wysłana na niewłaściwy adres. Z adnotacji na przesyłkach listowych/zwrotnych potwierdzenia odbioru oraz wydrukach z systemu Poczty Polskiej S.A. wynikają daty poszczególnych czynności doręczyciela. Tym samym spełnione zostały przesłanki do uznania, że ww. powiadomienie zostało skutecznie doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Powiadomienie z dnia 19 listopada 2021 r. należało uznać za doręczone w dniu 10 grudnia 2021 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1); Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2); W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3); Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Dodać w tym miejscu należy, że już w toku przedmiotowego postępowania organ pierwszej instancji dokonywał ustaleń adresu zamieszkania skarżącego uzyskując potwierdzenie adresu: [...] W., [...] zarówno w bazie PESEL, jak i w danych dostępnych Naczelnikowi Urzędu Skarbowego we W. Jak zaś wynikało z ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji jeszcze w trakcie postępowania toczącego się przez Sądem Rejonowym w Słupsku o orzeczenie przepadku pojazdu Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym we Wrześni nie doręczył korespondencji skarżącemu pod ww. adresem, albowiem pod tym adresem zastano lokatorkę domu, która poinformowała, iż adresat od kilku lat tam nie mieszka a jedynie wynajmuje ten dom, zaś innego potencjalnego adresu zamieszkania adresata niż wskazany przez organ pierwszej instancji nie ustalono. Ustanowiony zarządzeniem Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 23 lutego 2023 r. kurator procesowy dla A. W. poinformował, że skontaktował się w dniu 7 kwietnia 2023 r. ze skarżącym, który podał, iż pod adresem wskazanym w pismach procesowych nie zamieszkuje, a jego aktualny adres to ul. [...] w S. Z treści pisma kuratora z dnia 7 kwietnia 2023 r. wynikało, że skarżący został poinformowany, czego dotyczy postępowania o orzeczenie przepadku pojazdu. Powinien mieć zatem świadomość tego, że na skutek orzeczenia przepadku pojazdu może zostać wszczęte postępowania w sprawie określenia kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu. Jednocześnie organ pierwszej instancji zawiadamiając skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, po próbie doręczenia zawiadomienia na adres [...], celem zapewnienia skarżącemu możliwości udziału w postępowaniu, podjął również próbę doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres przy ul. [...] w S. Podkreślić należy, że w obu tych przypadkach przesyłki były awizowane i powróciły do organu pierwszej instancji jako niedoręczone. Brak było jednak adnotacji doręczyciela o nieprawidłowym adresie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało zatem ostatecznie doręczone ustanowionemu w związku z powyższymi okolicznościami, na wniosek zgłoszony przez organ pierwszej instancji w trybie art. 34 § 1 k.p.a., postanowieniem Sądu Rejonowego we Wrześni z dnia 7 lutego 2025 r., kuratorowi dla osoby nieobecnej – r.pr. B. T. Interes skarżącego był zatem chroniony przez reprezentującego go kuratora, ustanowionego w tym celu.
Sąd stwierdził również, że w sprawie prawidłowo naliczono koszty przechowywania pojazdu, liczone za okres od daty usunięcia pojazdu (23 września 2021 r.) do dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego orzekającego przepadek pojazdu (tj. do dnia 15 grudnia 2023 r.). Jak zasadnie wskazały organy, na koszty należności w wysokości 30.322 zł składają się: 492 zł - koszty związane z usunięciem pojazdu oraz 29.580 zł - koszty związane z przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym - za, 812 dni, w tym: za 99 dni, liczone od 23 września 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. x - stawka dobowa w wysokości 30 zł w oparciu o uchwałę nr XXII/206/2020 Rady Powiatu Słupskiego z dnia 27 października 2020 r.; za 365 dni, liczone od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. x - stawka dobowa w wysokości 30 zł w oparciu o uchwałę nr XXXIV/334/2021 Rady Powiatu Słupskiego z dnia 30 listopada 2021 r.; za 348 dni, liczone od 1 stycznia 2023 r. do 15 grudnia 2023 r. x - stawka dobowa w wysokości 45 zł w oparciu o uchwałę nr XLVII/445/2022 Rady Powiatu Słupskiego z dnia 25 października 2022 r. oraz 250,00 zł - koszty oszacowania pojazdu.
Oceniając zasadność zarzutu skargi o obciążeniu skarżącego kosztami za okres nieuzasadnionego opóźnienia organu w złożeniu wniosku o przepadek pojazdu sąd miał na względzie, że właściciel pojazdu (osoba uprawniona do odbioru pojazdu) nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych z opieszałością, czy brakiem wymaganej staranności organu w procedurze, której konsekwencje wskazane są w art. 130a ust. 10h p.r.d. Właściciela pojazdu powinny obciążać tylko koszty uzasadnione, czyli takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania, a nie takie, które są wynikiem zaniechań czy bezczynności organu.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wskazać należy w pierwszej kolejności, że koszt usunięcia spornego pojazdu oraz koszt przechowywania pojazdu przez okres 3 miesięcy od dnia 23 września 2021 r. (tj. od dnia jego usunięcia) do 23 grudnia 2021 r. były kosztami w pełni uzasadnionymi. Skarżący bowiem w tym okresie nie odebrał pojazdu, a Starosta - zgodnie z art. 130a ust. 10 p.r.d.- nie był uprawniony przed upływem powyższego 3 miesięcznego okresu do złożenia wniosku o orzeczenie przepadku. W myśl bowiem wskazanego powyżej przepisu starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.
Zdaniem Sądu za takie uzasadnione koszty należało również uznać koszty przechowywania pojazdu w okresie od 24 grudnia 2021 r. do 25 stycznia 2022 r. Podkreślić bowiem należy, że w przepisie art. 130a ust. 10 p.r.d. faktycznie nie ma mowy o żadnym terminie, w którym należy złożyć wniosek o orzeczenie przepadku. Jedynie w ust. 10a powyższego artykułu wskazano, że starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (w niniejszej sprawie wspomniane powiadomienie należało – jak to wyżej wyłożono - uznać za doręczone skarżącemu w dniu 10 grudnia 2021 r.). Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności organu w tym zakresie. Przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje bowiem koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania, aby je zminimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. we w miarę rozsądnym terminie. Przyjęcie poglądu, że organ może w dowolnym czasie wystąpić z wnioskiem do sądu cywilnego oznaczałoby świadome przerzucanie na właściciela pojazdu części kosztów przechowywania, a koszty te miałyby pokrywać również bezczynność organu w tym zakresie. Stanowisko takie - w ocenie sądu - jest nie do przyjęcia (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 października 2017 r., III SA/Łd 500/17, wyrok WSA w Gdańsku z 17 maja 2018 r., III SA/Gd 99/18, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 15 grudnia 2019 r., II SA/Go 625/19).
Zdaniem sądu termin 45 dni (od 11 grudnia 2021 r. do 25 stycznia 2022 r.), jaki przyjęły organy mieści się we wspomnianym "w miarę rozsądnym terminie", który jest konieczny dla zgromadzenia i analizy niezbędnych dokumentów, udzielenia ewentualnego pełnomocnictwa procesowego i przygotowania wniosku o orzeczenie przepadku wraz z niezbędnymi dowodami uzasadniającymi orzeczenie przepadku. Oczekiwanie działania od organu w sposób natychmiastowy nie ma żadnego ani normatywnego, ani też praktycznego uzasadnienia. Przede wszystkim z żadnego przepisu nie wynika, aby organ zanim jeszcze upłynie wspomniany 3 miesięczny termin na odbiór pojazdu gromadził wszystkie niezbędne dokumenty i przygotowywał wniosek o orzeczenie przepadku, zwłaszcza jeśli się uwzględni, iż jeszcze nie wiadomo, jakie działania podejmie właściciel pojazdu i czy w ogóle zaktualizuje się obowiązek po stronie organu wskazany w art. 130a ust. 10 p.r.d. Ponadto analiza przepisów art. 130a p.r.d. wskazuje, że starosta nie ma możliwości, a nawet nie powinien działać w sposób natychmiastowy w zakresie składania wniosku o orzeczenie przepadku po upływie terminu określonego w art. 130a ust. 10 p.r.d. Zauważyć bowiem należy, że jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu (art. 130a ust. 10g p.r.d.) Ponadto przepisu ust. 10 nie stosuje się, gdy okoliczności wskazują, że nieodebranie pojazdu nastąpiło z przyczyn niezależnych od właściciela lub osoby uprawnionej (art.130a ust. 10c p.r.d.). Oznacza to, że organ powinien umożliwić stronie zgłoszenie takich okoliczności przed złożeniem wniosku o orzeczenie przepadku.
W odniesieniu do ww. określonego terminu znaczenie ma również fakt, że powiadomienie sporządzone przez właściciela parkingu strzeżonego o nieodebraniu pojazdu przez właściciela wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 3 stycznia 2022 r., w dniu zaś 10 stycznia 2022 r. do organu tego wpłynęła przekazana przez Komendanta Miejskiego Policji w Słupsku dokumentacja usuniętego pojazdu. Wniosek z dnia 25 stycznia 2022 r. o orzeczenie przepadku pojazdu nie mógł być w konsekwencji potraktowany jako złożony z terminie wykraczającym rozumiany w powyższy sposób rozsądny termin. Zarzuty formułowane przez kuratora skarżącego nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu nie został bowiem, jak to twierdził kurator w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a także w uzasadnieniu skargi, złożony po upływie roku od dnia dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi.
Koszty przechowywania pojazdu w okresie trwania postępowania przed Sądem Rejonowym w Słupsku w przedmiocie jego przepadku od dnia złożenia wniosku o orzeczenie przepadku do dnia 15 grudnia 2023 r. należało również uznać za uzasadnione. Jak wynikało z akt sprawy postępowanie to przedłużyło się z uwagi na konieczność doręczenia skarżącemu odpisu wniosku o orzeczenie przepadku. Sąd wdrożył tryb doręczenia pisma za pośrednictwem komornika sądowego. Bezskuteczność doręczenia w tym trybie skutkowało podjęciem przez Sąd Rejonowy postanowienia z dnia 24 czerwca 2022 r. o zawieszeniu postępowania. Następnie, na skutek wniosku Starosty Słupskiego dla skarżącego ustanowiony został kurator dla nieznanego z miejsca pobytu, a postępowanie zostało podjęte w dniu 23 lutego 2023 r., po czym w dniu 22 listopada 2023 r. zapadło postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku o orzeczeniu przepadku pojazdu, które uprawomocniło się w dniu 15 grudnia 2023 r.
Postepowanie to wydłużyło się zatem wskutek konieczności ustanowienia dla strony kuratora reprezentującego ją przed sadem, a na jego przebieg organ administracji nie miał wpływu. W wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1959/15 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że rozstrzygnięcie o kosztach następuje po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu i są to koszty powstałe do zakończenia postępowania. Ustawodawca wyraźnie zatem stwierdził, że chodzi o koszty poniesione do zakończenia postępowania, czyli postępowania o stwierdzenie przepadku samochodu na rzecz powiatu. Jest to zrozumiałe, gdyż od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku właścicielem pojazdu jest powiat, a skoro tak, to nie ma żadnych podstaw, aby kosztami tymi obciążać osobę niebędącą już właścicielem pojazdu.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi.
Orzeczenie o kosztach ustanowionego w postępowaniu administracyjnym kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, który reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym było niezbędnym elementem wyroku. Zgodnie z art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Do wydatków zaś zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie (art. 213 pkt 1 p.p.s.a.). W myśl § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej "kuratorem", ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł (ust. 1). Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju (ust. 2). Zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to: 1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie; 2) wartość przedmiotu sporu; 3) stopień zawiłości sprawy. W rozporządzeniu tym nie przewidziano konieczności podwyższania stawki wynagrodzenia o podatek VAT.
W sprawie kuratorem został ustanowiony adwokat, a zatem dla określenia kwoty należnego wynagrodzenia kuratora będą miały zastosowanie stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 215).
W sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 30.322,00 zł, więc pełna stawka minimalna to kwota 3600 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie). Kuratorowi należało zatem przyznać wynagrodzenie w stawce podstawowej odpowiadające kwocie 40% stawki minimalnej, o czym orzeczono w pkt. 2. sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło