III SA/Gd 62/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi B. S-Z na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę. Na podstawie wizji lokalnej Urząd Miejski w S. wydał zaświadczenie z dnia 28 marca 2008 r. nr [...], że lokal przy [...] w S. - (najemca B. Ś.-Z.) - jest samodzielnym lokalem użytkowym w rozumieniu art. 2 ust.2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). B. Ś.-Z. pismem z dnia 19 października 2009 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o unieważnienie zaświadczenia nr [...]. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało powyższe podanie celem rozpatrzenia Prezydentowi Miasta. W podstawie prawnej organ wskazał m.in. art. 65 k.p.a., w zw. z art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Uzasadniając postanowienie Kolegium podkreśliło, że przedmiotowy lokal jest własnością Gminy S. i jest dzierżawiony przez wymienionego. Powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania zaświadczeń Kolegium stwierdziło, że nie przewidują one możliwości stwierdzenia nieważności wydanych zaświadczeń. Korekta zaświadczenia następuje przez wydanie nowego zaświadczenia. W ocenie Kolegium strona faktycznie żądała potwierdzenia, że pomieszczenie które dzierżawi nie stanowi samodzielnego lokalu. W tych okolicznościach należało dać pierwszeństwo postępowaniu w przedmiocie wydawania zaświadczeń i na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazać pismo strony organowi właściwemu do wydawania zaświadczeń, celem rozpatrzenia. B. Ś.-Z. wniósł zażalenie na to postanowienie zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010 r., uchyliło swoje postanowienie z dnia 3 grudnia 2010 r. i "umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji". Z uzasadnienie wynika, że chodziło o umorzenie postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym . Tym razem organ podtrzymał swoje stanowisko co do możliwości stwierdzenia nieważności zaświadczenia, jednak wskazał, że do zaświadczeń nie stosuje się art. 65 k.p.a., przewidującego przekazanie w formie postanowienia. W konsekwencji należało uznać postanowienie z dnia 3 grudnia 2010 r. za wadliwe co do teści i co do formy. Przekazanie powinno nastąpić zwykłym pismem. Kolegium wskazało, że od woli strony zależy, czy żądać będzie od organu pierwszej instancji zaświadczenia o innej treści, czy też po uprzednim wezwaniu organu pierwszej instancji do usunięcia z przedmiotowego zaświadczenia treści niezgodnych ze stanem faktycznym, naruszających prawo, po wyczerpaniu środków odwoławczych złoży skargę do sądu administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. Ś.-Z. zarzucił postanowieniu Kolegium z dnia 18 stycznia 2010 r. rażące naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Uznał także, iż w sprawie nie zebrano pełnego materiału dowodowego. Podkreślił, że organ nieprecyzyjnie przedstawił treść jego wniosku i pominął szereg pism składanych w sprawie przedmiotowego zaświadczenia. Twierdził, że do zaświadczeń mają zastosowanie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 k.p.a., a nadto należy do nich stosować przepisy o zwykłym postępowaniu administracyjnym, w tym o stwierdzeniu nieważności decyzji. Skarżący podniósł, że wielokrotnie zwracał się do urzędów o usunięcie naruszenia prawa, wskazując przy tym na dokumenty, które przeczyły treści zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchyleniu postanowienia tego Kolegium z dnia 3 grudnia 2009 r. i "umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji". Zasadniczo kwestię wydawania zaświadczeń regulują art. 217 – 220 k.p.a. Ponadto procedurę wydawania zaświadczeń w konkretnych sprawach mogą regulować przepisy szczególne. Należy zgodzić się z poglądem, że do tego typu postępowania mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Tutaj częściowo rację ma skarżący, a nie organ. Jak wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie przemawia za tym wykładnia systemowa. W doktrynie istnieją pewne różnice dotyczących zagadnienia, które przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w tym postępowaniu wprost, które ze stosownymi modyfikacjami, a które w ogóle nie mają zastosowania. Niemniej jednak przesądzone w orzecznictwie sądów administracyjnych jest, że niedopuszczalne jest stosowanie do zaświadczeń trybu postępowań nadzwyczajnych tj. wznowienia postępowania, stwierdzenia jego nieważności (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1983 r. I SA 268/83, publ. ONSA 1983/1/47; wyrok NSA z dnia 21 października 1983 r. I SA 794/83, publ. ONSA 1983/2/92). Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd zawarty w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2006 r. I OSK 88/06 (baza Lex nr 293177), że zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Możliwe jest ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia pierwotnego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Kwestia ta nie podlega dyskusji, bowiem wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa. Z cytowanym poglądem koresponduje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2003 r. II SA 1439/02 (publ. M. Prawny 2003/14/626), w którym stwierdzono, że osoba, która kwestionuje treść wydanego zaświadczenia może dochodzić swojego roszczenia jedynie drogą pośrednią, np. wnioskować ponownie o wydanie zaświadczenia o określonej treści i w razie wydania postanowienia o odmowie - żalić się do organu wyższego stopnia, w dalszej kolejności skarżyć do sądu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że w celu wydania odpowiadającego skarżącemu zaświadczenia winien on wystąpić o wydanie takiego nowego zaświadczenia. Nie ma zaś możliwości zmiany już wydanego zaświadczenia poprzez stwierdzenie jego nieważności. Tymczasem skarżący uparcie domagał sie w swoich pismach kierowanych do Urzędu Miasta i do Samorządowego Kolegium Odwoławczego unieważnienia bądź zmiany przedmiotowego zaświadczenia. Nawet pismo Urzędu Miasta z dnia 28 maja 2008 r., wyjaśniające tę kwestię nie skłoniło go do sformułowania nowego wniosku o wydanie zaświadczenia o określonej treści. Skarżący uparcie zmierzał do wyeliminowania zaświadczenia i jego "anulowania" poprzez stwierdzenie jego nieważności . Także w piśmie z dnia 19 października 2009 r. kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosił o "unieważnienie" zaświadczenia. Kolegium w obu postanowieniach wydanych w sprawie słusznie zwracało uwagę, że przepisy postępowania w sprawie wydania zaświadczeń nie dopuszczają uruchomienia trybów nadzwyczajnych. Gdy zaświadczenie zostanie oparte na błędnych przesłankach, zmiana jego treści może nastąpić jedynie poprzez wydanie nowego zaświadczenia. Sąd podzielił również pogląd Kolegium wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że przekazanie podania strony dotyczącego unieważnienia zaświadczenia winno nastąpić zwykłym pismem w drodze czynności materialno-technicznej, a nie postanowieniem wydanym w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Sąd jest zdania, że forma postanowienia dla czynności przekazania znajduje zastosowanie nie do każdego postępowania, ale jedynie do podań inicjujących postępowanie w sprawach administracyjnych w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (tak też w wyroku WSA z dnia 7 listopada 2008 r. VII SA/Wa 1031/08, baza Lex nr 528068). Nie ma podstaw, aby stosować ten przepis do postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Tym bardziej, że w sprawie nie było to pismo zawierające wniosek o wydanie stosownego zaświadczenia. Konkludując sprawę Sąd zauważa, że Kolegium słusznie umorzyło postępowanie w sprawie przekazania podania Prezydentowi Miasta, gdyż wniosek skarżącego nie powinien był być przekazany postanowieniem. Pismo to należało rozpatrywać jako element korespondencji między skarżącym, a urzędem. Kolegium nie mogło też prowadzić postępowania dotyczącego unieważnienia zaświadczenia. Zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.