III SA/Gd 631/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Ch. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 26 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 maja 2017 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 26 stycznia 2017 r. nr [...] o ustaleniu H. Ch. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 182.524,74 zł. Skarżąca pismem z dnia 30 czerwca 2017 r. złożyła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wyżej opisaną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 26 maja 2017 r. W skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podała, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do jej niewypłacalności. Organ ma bowiem prawo wszcząć postępowanie egzekucyjne w celu zwrotu świadczeń stanowiących źródło utrzymania skarżącej w okresie 10 lat. Wiek skarżącej (69 lat) i ogólna sytuacja materialna pozbawia skarżącą zdolności kredytowej i możności uzyskania kredytu na pokrycie ustalonej przez organ należności. W ostatnim czasie pogorszeniu uległ również stan zdrowia skarżącej, wskutek czego skarżąca zmuszona jest poddawać się trwałej rehabilitacji oraz terapii lekowej, których koszt stanowi znaczną część uzyskiwanego przez nią dochodu. W ocenie skarżącej konsekwencje bezpośredniego zwrotu ustalonej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej za okres 10 lat i egzekucji tej należności mogą być niemożliwe do odwrócenia i doprowadzić skarżącą do życia poniżej minimum egzystencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy w tym miejscu wskazać, że zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek uzasadnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. Co istotne, wystąpienie przesłanek, które uzasadniają udzielenie przez sąd administracyjny tzw. ochrony tymczasowej winno być wykazane przez wnioskodawcę (zob. szerzej w tej materii: I. Makaruk, Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, nr 3/2016, s. 81 i n.). Skoro postępowanie w tym zakresie toczy się na wniosek strony skarżącej, to na tej stronie spoczywa obowiązek w pełni należytego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Ponadto, do wniosku powinny zostać dołączone dokumenty popierające twierdzenie o spełnieniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę (por. w tej materii: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 35/16, z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 12/16, z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GZ 87/13, z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 763/13; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy ponadto wskazać, że obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w niektórych przypadkach może wywoływać skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata należności pieniężnej ma bowiem charakter odwracalny, w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji, której konsekwencją jest obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że w sprawie występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II GZ 841/16; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaistnieć może np. w przypadku, gdy zobowiązany do zapłaty należności nie posiada jakichkolwiek dochodów bądź oszczędności umożliwiających zapłatę należności lub jej wyegzekwowanie ze środków pieniężnych, posiada natomiast ruchomości bądź nieruchomości, których zbycie w postępowaniu egzekucyjnym może spowodować utratę rzeczy niemożliwych do zastąpienia innymi lub znaczną utratę wartości rzeczy, z uwagi na tryb ich zbycia w postępowaniu egzekucyjnym. Zweryfikowanie przez Sąd, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się zatem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej wnioskodawcy, takich m.in. jak stan dochodów i wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz informacji dotyczących rodzaju i charakteru majątku, podlegającego przyszłej egzekucji. Przenosząc powyższe zapatrywania w realia rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że skarżąca nie wykazała zaistnienia istotnych okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swój wniosek skarżąca ograniczyła się bowiem wyłącznie do twierdzeń o charakterze ogólnikowym. Podkreślić należy, że do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie załączono jakichkolwiek dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez skarżącą skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie bieżącej oceny faktycznego wpływu jej wykonania na sytuację strony. Dysponowanie takimi danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Należy mieć również na uwadze, że w dniu 28 czerwca 2017 r. skarżąca złożyła wniosek w przedmiocie umorzenia, względnie rozłożenia spornych należności na raty. Taką informację zawiera odpowiedź na skargę z dnia 1 sierpnia 2017 r. Z uwagi na przedmiotowy wniosek nie istnieje realne zagrożenie wykonania decyzji ustalającej skarżącej nienależnie pobrane płatności z tytułu renty strukturalnej wbrew jej woli. Trudno bowiem zakładać, że decyzja ustalająca skarżącej nienależnie pobrane płatności z tytułu renty strukturalnej będzie przymusowo wykonana w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed rozpoznaniem tego wniosku. Jednocześnie wyrażenie intencji regularnej spłaty przez skarżącą spornych należności (w razie ich rozłożenia na raty) determinuje uznanie, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej nie jest aż tak zła jak to przedstawiono w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.