III SA/Gd 638/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi Ł. W. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 września 2024 r., nr OPES.906.126.2024.DV w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Ł. W. (zwany dalej także "stroną", "skarżącym", "zobowiązanym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 30 września 2024 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 8 kwietnia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim - po uzyskaniu informacji o niewykonaniu obowiązkowych szczepień ochronnych (przeciwko gruźlicy, WZW B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio, Haemophilus influenzae typu B, Straeptococcus pneumoniae, odrze, śwince i różyczce) u dziecka - K. W. (ur. [... ] 2020 r.) - wezwał ojca dziecka - Ł. W. do stawienia się w terminie 21 dni od daty otrzymania wezwania, we wskazanym punkcie szczepień w celu wykonania brakujących obowiązkowych szczepień ochronnych. W związku ze stwierdzeniem dalszego uchylania się Ł. W. od wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim wysłał do strony upomnienie z dnia 14 maja 2024 r., wzywające do rozpoczęcia wykonywania brakujących obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Upomnienie zawierało pouczenie o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w sytuacji dalszego niezaszczepienia dziecka. W dniu 11 czerwca 2024 r. organ sporządził wniosek do Wojewody Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, załączając do wniosku tytuł wykonawczy nr [...]. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2024 r. (nr SO-IX.756.347.2024.ŁL) Wojewoda Pomorski nałożył na Ł. W. grzywnę w celu przymuszenia w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania dziecka K. W. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Pismem z dnia 2 lipca 2024 r. Ł. W. zgłosił zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień (art. 33 § 2 pkt 6c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. - zwanej w uzasadnieniu w skrócie: "u.p.e.a."). Pismem z dnia 15 lipca 2024 r. Wojewoda Pomorski przekazał zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim i postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 r. (nr SO-IX.756.347.2024.KS) zawiesił postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2024 r. (nr SE.906.2.23.2024.KW.7) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim – na podstawie art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a. - oddalił w całości zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 11 czerwca 2024 r. wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych (w tym zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Realizacja zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych oraz innych chorób o charakterze społecznym jest możliwa dzięki racjonalnym działaniom w obszarze zdrowia publicznego, podejmowanym przez organy i instytucje państwa. Działania te skupiają się na właściwej regulacji prawnej szczepień ochronnych, działalności oświatowo-zdrowotnej, egzekwowaniu obowiązku poddawania się szczepieniom w odniesieniu do tych szczepień ochronnych, które są szczepieniami obowiązkowymi, zapewnieniu bezpieczeństwa szczepień ochronnych. Organ wyjaśnił, że obowiązek szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym określony został w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 924 - zwanej dalej w skrócie "u.z.z.l."). Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ww. ustawy i rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U z 2023 r., poz. 2077 - zwanego dalej: "rozporządzeniem"), które zostało wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.l. W załączniku nr 1 ww. rozporządzenia - schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, określono rodzaj szczepienia, osoby objęte obowiązkiem poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, dawki i wiek, w którym są podawane oraz termin wykonania szczepienia. Ww. przepisy jasno określają terminy wykonania szczepień ochronnych, w zależności od wieku dziecka. Odnosząc się do podniesionego zarzutu organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania PPIS w Starogardzie Gdańskim uzyskał informacje, że rodzice K. W. nie stawiają się z dzieckiem na wizyty szczepienne w przychodni, do której zaoptowane jest ich dziecko. Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.l. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W art. 17 ust. 5 ww. ustawy dodano, że w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Organ podkreślił, że wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Ponadto, zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia, lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Zatem poddanie się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, bowiem procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem, na którą składają się dwie czynności, tj. lekarskie badanie kwalifikacyjne mające na celu wykluczenie przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego oraz podanie szczepionki. Niestawienie się na wizytę szczepienną, na której bezpośrednio przed szczepieniem lekarz przeprowadza badanie kwalifikacyjne jest równoznaczne z odmową poddania się szczepieniu ochronnemu. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności organ wskazał z kolei, że zgodnie z art. 8 pkt 2, władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z prawa do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2021 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 146 r.,), wykonywanie szczepień ochronnych należy do świadczeń na rzecz zachowania zdrowia, zapobiegania chorobom i wczesnego wykrywania chorób. Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Ł. W. wniósł zażalenie na opisane wyżej postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów: 1. art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - zwanej w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej zobowiązanego - kiedy obowiązek zaszczepienia jego syna K. przeciwko poszczególnym chorobom stał się - zdaniem wierzyciela - wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdził, iż obowiązek szczepień u małoletniego jest wymagalny i może być wykonany, a jedynie poprzestał na przytoczeniu szeregu przepisów prawnych nie dokonując subsumpcji; 2. art. 6 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń strony dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik postępowania - organ w żaden sposób nie odniósł się do naruszenia art. 4 u.z.z.l.; 3. art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego; 4. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.l. w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego; 5. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Po rozpoznaniu ww. zażalenia, postanowieniem z dnia 30 września 2024 r. (nr OPES.906.126.2024.DV) Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny – działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji w pełni zaakceptował i przyjął jako własne stanowisko przedstawione przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami podnoszonymi w zażaleniu i uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Mianowicie, zdaniem organu odwoławczego, nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 6 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustosunkowanie się do kwestii naruszenia art. 4 u.z.z.l., gdyż - wbrew twierdzeniu strony - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim dysponował przepisami prawnymi o randze przewidzianej w art. 17 ust. 10 i ust. 11 u.z.z.l. i w uzasadnieniu wydanego postanowienia ustosunkował się do zarzutu naruszenia tej ustawy. Przepisu art. 4 tej ustawy nie można odczytywać w oderwaniu od art. 17 ust. 10 i ust. 11 ustawy. Rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. wydane zostało na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.l., nie zaś na podstawie art. 4 u.z.z.l. Określa ono terminy, w których należy rozpocząć i zakończyć szczepienie w celu przyjęcia pełnego cyklu szczepień, co zostało prawidłowo wyjaśnione i uzasadnione w wydanym postanowieniu. Mając na uwadze treść wskazanych przepisów stwierdzić należy, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 4 u.z.z.l., a tym samym niezasadne jest twierdzenie strony jakoby organ w żaden sposób nie odniósł się do tego naruszenia. Nadto organ odwoławczy zważył, że naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce tylko wtedy, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organ nie ustala faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub nakładającej na nią obowiązek. W ocenie organu odwoławczego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim z należytą starannością zebrał informacje mające istotne znaczenie w sprawie. Odnośnie zarzutu dotyczącego art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b/ u.z.z.l. organ odwoławczy wskazał, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym. Jednocześnie art. 5 ust. 1 pkt. 3 ww. ustawy wskazuje, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinny stosować się do nakazów i zakazów Państwowej Inspekcji Sanitarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. W myśl art. 5 ust. 2 ww. ustawy, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku szczepień ochronnych w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W związku z tym to strona nie poddając obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniego naruszyła art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/, pkt 3 u.z.z.l., a nie wierzyciel obowiązku. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w rozporządzeniu. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od osoby zobowiązanej, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Organ zgodził się z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2021 r. (sygn. akt III SA/Wa 1013/21), że "przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu, np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej". Strona w toku postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych K. W., dlatego z tego wynika, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wymagalny. Przechodząc do kolejnej kwestii organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji omówił kwestię wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka. Obowiązek ten wynikał z mocy samego prawa i w tym zakresie nie ma obowiązku wydawania decyzji administracyjnej konkretyzującej ten obowiązek. Tym samym postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy inspekcji sanitarnej jest ograniczone w swym zakresie, w istocie rzeczy sprowadza się jedynie do ustalenia, czy względem danej osoby obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny oraz czy obowiązek szczepień ze względów zdrowotnych nie został odroczony. Te czynności dowodowe organ I instancji wykonał. W tych okolicznościach organ I instancji nie mógł naruszyć art. 8 czy art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji nie wypełnia natomiast dyspozycji z art. 33 § 1 u.p.e.a. Organ odwoławczy przytoczył podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2258/19), zawierający stwierdzenie, że "w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 ww. ustawy. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny". Podsumowując organ odwoławczy zaznaczył, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim wszczął postępowanie egzekucyjne prawidłowo oraz z należytą starannością zebrał informacje mające istotne znaczenie w sprawie, tj. w sposób kompleksowy rozpoznał materię zarzutów i odniósł się do niej merytorycznie w drodze postanowienia. Ł. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. wyjście poza zakres zaskarżenia przez wojewódzkiego inspektora sanitarnego i rozpoznanie postanowienia powiatowego inspektora sanitarnego w zakresie zarzutu niespełnienia tytułu wykonawczego, podczas gdy w przedmiotowym zakresie postanowienie wierzyciela nie było zaskarżone, a zatem stało się ono prawomocne; 2. naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.l. poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, iż może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo że akt prawny o nazwie "komunikat" nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r.; 3. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.l. w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek; 4. naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 u.z.z.l. może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżący może zaszczepić dziecko w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.; 5. naruszenie art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 6. naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Ponadto skarżący wniósł o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.l. oraz art. 68 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, skarżący wniósł o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 tej Konwencji. Z tego względu skarżący wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 132), egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym - art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 tej ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. - dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim, co wynika z art. 2, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz.416). Zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jak też osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie jest to rodzic, co do którego istnieje ustawowy obowiązek poddania go szczepieniom ochronnym, który wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.l. Z kolei stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zasadniczo z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda. Wojewoda Pomorski – stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a. – wszczął postępowanie egzekucyjne, nakładając na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia (postanowienie z dnia 18 czerwca 2024 r.). W niniejszej sprawie, w związku z niedopełnieniem przez stronę obowiązku szczepień ochronnych Powiatowy Inspektor, po bezskutecznym upomnieniu strony pismem 14 maja 2024 r., wszczął postępowania egzekucyjne mające na celu przymuszenie strony skarżącej do wykonania ciążącego na niej obowiązku. Tytuł wykonawczy zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. zawiera wskazanie osoby zobowiązanej oraz treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutów jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a/ odroczenia terminu wykonania obowiązku, b/ rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c/ wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W realiach sprawy strona skarżąca kwestionowała zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego jedynie z uwagi na brak jego wymagalności (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c/ u.p.e.a.). Należy zatem wskazać, że przez wymagalność rozumie się taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza, iż obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. W tytule wykonawczym z dnia 11 czerwca 2024 r., określając treść obowiązku, wierzyciel powołał się na - wynikający z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym i wskazał, że zobowiązany do wykonania tego obowiązku -skarżący nie poddał swojego syna K. W. obowiązkowym szczepieniom przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, poliomyelitis, błonicy, tężcowi, krztuścowi, zakażeniom Haemophilus influenzae typu B, zakażeniom Straeptococcus pneumoniae, odrze, śwince i różyczce. Organ wskazał ponadto, że aktualnie przedmiotowy obowiązek dotyczy szczepień przeciw: gruźlicy - 1 dawka, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B - 3 dawki, błonicy, tężcowi i krztuścowi - 4 dawki, poliomyelitis - 3 dawki, zakażeniom Haemophilus influenzae typu B – 4 dawki, zakażeniom Straeptococcus pneumoniae - 3 dawki, odrze, śwince i różyczce - 1 dawka, a termin ich wykonania określa się na okres ośmiu miesięcy. W tytule wykonawczym w polu B. punkt 1. została z kolei podana podstawa prawna nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ oraz art. 17 ust. 1 u.z.z.l. Przywołany w tytule wykonawczym przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.l. zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z ust. 2 w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. osoby niepełnoletniej) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.z.z.l., osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". W przepisie art. 17 ust. 2 tej ustawy wskazano ponadto, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.l. obliguje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.l.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy u.z.z.l. zamieszczone w rozdziale IV poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2 obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanymi dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.l., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.l. minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). W rozporządzeniu z dnia 27 września 2023 r. określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz podmiotów podlegających szczepieniom. Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym, został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.l. Prawodawca nie posłużył się więc konkretnym terminem (datą) jako przesłanką wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym lecz przyjął, że ten obowiązek będzie realizowany w okresie jego aktualności/wymagalności, w ustawowo określonym trybie, a ponadto z poszanowaniem zaleceń określanych Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu. W związku z zarzutem naruszenia art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu konieczne jest wskazanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19 (OTK-A 2023/50). Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Przepisy wymienione we wskazanym zakresie tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Trybunał, wyjaśniając skutki wyroku, wskazał, że stwierdzenie niezgodności art. 17 ust. 11 u.z.z.l. w związku z § 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. Trybunał Konstytucyjny bowiem pełni rolę sądu prawa i zgodnie z wolą ustrojodawcy nie ma kompetencji prawotwórczych. Zdaniem Trybunału - wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją normy - nie zaś art. 17 ust. 11 u.z.z.l., jak i § 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. jako takich - zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją ciąży zarówno na ustawodawcy, jak i ministrze właściwym do spraw zdrowia. Istotne jest jednak to, że ingerencja ustawodawcy może nie być konieczna w razie odpowiedniego działania organu upoważnionego do wydania rozporządzenia. Trybunał był świadomy, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował w pierwszej kolejności dostosowanie stanu prawnego poprzez zmianę rozporządzenia i rozważenie przez ministra właściwego ds. zdrowia określenia terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w formie załącznika do rozporządzenia. W stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie organ prawidłowo wskazał, że w dniu 27 września 2023 r. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych obowiązujące od 1 października 2023 r. Na mocy tegoż rozporządzenia w załączniku nr 1, wydanym na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia, określono schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży poprzez wskazanie liczby dawek, terminy szczepień podstawowych i przypominających z uwzględnieniem wieku osób objętych obowiązkiem szczepień. Prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził, że pomimo wymagalnego terminu poddania dziecka obowiązkowi szczepienia ochronnego, strona skarżąca nie wykonała ciążącego na niej obowiązku. Na dzień wystawienia upomnienia, tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów na terytorium RP obowiązywało - jako akt powszechnie obowiązujący - podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ww. rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.l., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.l., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. W związku z tym stwierdzić należy, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącego obowiązkowe i wymagalne. Brak jest również podstaw do kwestionowania wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w tym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega bowiem wątpliwości, że obowiązek strony skarżącej poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia upomnienia, a następnie także w dacie wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika z treści skargi i akt sprawy. Ponadto dokumenty zgromadzone w sprawie wskazują, że strona skarżąca uchyla się od realizacji wymagalnego obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Tym samym zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym zakresie, są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. W ocenie Sądu, nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.l. w zw. z § 3 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. Powołane przez organ przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane w celu wyjaśnienia powszechnego obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Obowiązujące przepisy gwarantują ochronę zdrowia osoby podlegającej szczepieniom i stanowią istotny element ochrony zdrowia społeczeństwa. Nie został naruszony art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdyż w obowiązującym stanie prawnym harmonogram szczepień określa nie komunikat GIS, lecz załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia, czyli aktu prawnego powszechnie obowiązującego. Powołane przez stronę skarżącą rozporządzenie Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2172) nie jest aktem obowiązującym, albowiem utraciło moc w dniu 1 października 2023 r. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie narusza art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Uzasadnienie to zawiera ustalenia faktyczne poczynione na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wskazanie prawnej podstawy zgodnie z obowiązującymi zasadami subsumpcji. W sprawie nie jest sporne, że dziecko nie zostało poddane szczepieniom obowiązkowym a strona skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego przeciwwskazania medyczne wykonania szczepień. Subiektywne przekonanie strony skarżącej, że kwestia szczepień ochronnych podlega ochronie jako naruszenie życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia nie jest uzasadnione. Powoływany art. 8 ust. 1 Konwencji Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 i art. 68 Konstytucji RP nie mogą być interpretowane. Sąd nie podzielił również argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W ocenie Sądu, chroniona Konstytucją RP wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że – jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1606) – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.z.z.l., by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska – art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (zob. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Jak już wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 47/21). Obowiązek szczepień w świetle Konwencji Praw Człowieka był już przedmiotem oceny w wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13 (Vařićka i inni). Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że ustawowy obowiązek szczepień dzieci nie stanowi naruszenia konwencyjnego prawa do poszanowania życia rodzinnego rodziców i dzieci, mimo że wchodzi w zakres stosowania art. 8 Konwencji. Ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne - zdaniem Trybunału - realizują ważne cele społeczne, tj. ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na odporności całego społeczeństwa. Obowiązkowe szczepienia są prawidłową reakcją organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. W przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne są zobowiązane do zwalczania chorób epidemicznych (w tym zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Z powyższego wynika między innymi obowiązek organu państwa, do których kompetencji należy utrzymanie zdrowia publicznego, podjęcia wszelkich działań polegających zarówno na wyeliminowaniu istniejących ognisk chorobowych, jak i wszelkich działań prewencyjnych, które będą zapobiegać zachorowaniom. Do realizacji powyższego obowiązku można zaliczyć takie zadania jak: wprowadzanie właściwych regulacji prawnych w zakresie szczepień ochronnych, informowanie społeczeństwa o szczepieniach obowiązkowych oraz dodatkowych, a także czuwanie nad wykonaniem obowiązku szczepień przez obywateli. Obowiązek poddawania się szczepieniom niewątpliwie stanowi ograniczenie praw i wolności obywatelskich. Przede wszystkim wkracza w wolność osobistą dziecka, choć ostatecznie to na rodzicach spoczywa obowiązek wyrażenia zgody na wykonanie szczepienia. Artykuł 41 ust. 1 Konstytucji przyznaje wolność osobistą każdemu. Takie sformułowanie ustawy zasadniczej oznacza, że z wolności tej korzystają także dzieci, choć należy pamiętać, że ich swoboda w korzystaniu z niej jest znacząco ograniczona ze względu na prawo rodzica do wychowywania dziecka zgodnie z własnymi przekonaniami (art. 48 Konstytucji). Należy wskazać, że zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Warunkiem konstytucyjności jest nienaruszenie istoty wolności bądź prawa, co oznacza, że wprowadzane regulacje nie mogą prowadzić do jej zniesienia, a mogą ingerować jedynie w pewien jej aspekt. Sąd podziela pogląd, że wprowadzenie obowiązku szczepień jako gwarancji zachowania zdrowia zarówno poszczególnych jednostek, jak i wytworzenia oraz utrzymania odporności populacyjnej, nie jest w stanie naruszyć istoty wolności osobistej, która zawiera w sobie setki drobnych wolności, będących przejawem możliwości człowieka do decydowania o sobie, jak również o swoim dziecku (por. Katarzyna Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13 (Vařićka i inni), LEX/ el 2021). W zakresie wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją RP art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 i 2, ust. 11 u.z.z.l., Sąd podzielił pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze zakresie. W ocenie Sądu, obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje bowiem wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 934/17). Sąd nie znalazł także podstaw by zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zajmuje się wyłącznie wykładnią prawa unijnego i nie obejmuje traktatów międzynarodowych. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności pozostaje traktatem Rady Europy, do którego Unia Europejska nie przystąpiła. Za niezasadny i niezrozumiały uznać należało także zarzut wyjścia przez organ odwoławczy poza zakres zaskarżenia i rozpoznanie postanowienia w zakresie zarzutu niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego, podczas gdy w przedmiotowym zakresie postanowienie wierzyciela nie było zaskarżone. Wbrew twierdzeniom skargi, tytuł wykonawczy nie mógł być przedmiotem oceny organu odwoławczego, przeciwnie organ podkreślał ograniczony zakres możliwości podnoszenia zarzutów, określony normą art. 33 § 1 u.p.e.a. Reasumując, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).