III SA/Gd 647/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. C. na pismo Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr IP.6622.19.2024.PE w przedmiocie opłaty dodatkowej za postój na kopercie dla osób niepełnosprawnych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 19 września 2024 r. D. C. złożył skargę na pismo - określone w skardze jako "decyzja" – Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni 20 sierpnia 2024 r., nr IP.6622.19.2024.PE, w przedmiocie opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania na kopercie dla osób niepełnosprawnych. Przedmiotowym pismem organ – w odpowiedzi na wiadomość elektroniczną z dnia 24 lipca 2024 r. – poinformował skarżącego, że podnoszone przez niego zastrzeżenia do stwierdzonej opłaty dodatkowej nie zostały uwzględnione. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że zakwestionowanie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej będzie możliwe poprzez złożenie zarzutu po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej jako: "p.p.s.a." określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 2 powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zaskarżone pismo Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr IP.6622.19.2024.PE w przedmiocie opłaty dodatkowej za postój na kopercie dla osób niepełnosprawnych – nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W szczególności nie jest ono decyzją administracyjną ani "innym aktem lub czynnością", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 320) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie tych opłat pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i ust. 2 u.d.p.). Opłatę tę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3 u.d.p.). Zgodnie z art. 40d ust. 2 u.d.p. opłata podlega – wraz z odsetkami za zwłokę – przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast art. 15 § 1 u.p.e.a. stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Charakter prawny upomnienia sprowadza się do przypomnienia o obowiązku zapłaty wymienionych w nim należności, z jednoczesną informacją o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Samo upomnienie, a tym bardziej pismo organu, w którym organ informuje o braku przesłanek do odstąpienia od naliczenia opłaty objętej upomnieniem, nie jest zatem aktem rozstrzygającym w sposób władczy o sytuacji prawnej zobowiązanego. Przedmiotowy obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest bowiem obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z mocy prawa – nie podlega on zatem konkretyzacji w drodze aktu o charakterze indywidualnym. Z kolei podmiot, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, może korzystać ze środków ochrony prawnej przewidzianych w tym postępowaniu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2017 r., IV SA/Po 315/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1486/22, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wyjaśnił nadto WSA w Krakowie w postanowieniu z dnia 2 września 2022 r. (III SA/Kr 1082/22, CBOSA): "Obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy u.d.p. nie przewidują specjalnego i indywidualnego postępowania, w ramach którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Innymi słowy, brak jest regulacji prawnej nadającej obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualny charakter w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, iż stanowisko dotyczące nieuwzględnienia reklamacji bądź wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro bowiem niewykonanie tego obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do jego przymusowego wykonania, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, a ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym (...). Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego". Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych niż wymienione w pkt 1-5a przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na podstawie tego przepisu Sąd postanowił jak w sentencji.