III SA/Gd 672/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-03-17

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na prawach strony na podstawie art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje takiej możliwości?
Ratio decidendi
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) zawiera wyczerpującą regulację dotyczącą uczestników postępowania egzekucyjnego, która jest znacznie zawężona w stosunku do postępowania rozpoznawczego. W związku z tym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym art. 31 dotyczący dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony, nie znajdują zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, nawet jeśli nie są one wprost wyłączone przez u.p.e.a.
Stan faktyczny
Organizacja społeczna "A" złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w celu wyegzekwowania grzywny nałożonej na K. D. "B". Organ egzekucyjny odmówił dopuszczenia organizacji, uznając, że przepisy k.p.a. dotyczące udziału organizacji społecznych nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Organizacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 31 k.p.a. i art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę organizacji społecznej "A" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu egzekucyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. "A" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu egzekucyjnym. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Pismem z 18 stycznia 2021 r. "A" wniosła o dopuszczenie na prawach strony do postępowania prowadzonego w celu wyegzekwowania grzywny nałożonej na K. D. prowadzącą działalność pod firmą "B" K. D. w [...] postanowieniem Starosty [...] z 11 grudnia 2020 r. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 11 grudnia 2020 r. Uzasadniając złożony wniosek pełnomocnik Izby wskazał, że samorząd aptekarski powinien być traktowany w postępowaniu na prawach strony, albowiem jest organizacją społeczną, której działanie w tej sprawie jest oczywiście uzasadnione celami statutowymi, a nadto za dopuszczeniem jej do udziału w takim postępowaniu przemawia interes społeczny. Za udziałem Izby w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony przemawia norma prawna zawarta w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1850) wobec normy prawnej wynikającej z art. 7 ust. 2 pkt 11 tejże ustawy. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy wskazuje, że zadaniem samorządu aptekarskiego jest w szczególności współdziałanie z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi i samorządami zawodowymi oraz innymi organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego. W ocenie Izby, sposób egzekwowania rozkładu dyżurów aptek, w szczególności wszczynanie i prowadzenie w tym przedmiocie postępowań egzekucyjnych oraz wykorzystywanie środków egzekucyjnych w celu przymuszenia z całą pewnością stanowi sprawę "mającą wpływ na ochronę zdrowia publicznego" jednocześnie będąc sprawą "związaną z wykonywaniem zawodu", względnie "inną dotyczącą farmacji". Wskazane kwestie dotyczą wprost każdego farmaceuty prowadzącego aptekę, a także wykonującego zawód w aptece ogólnodostępnej, a zatem większości grupy zawodowej. Cel statutowy został opisany w art. 7 ust. 2 pkt 11 ustawy, gdzie wskazano, że zadania określone w ust. 1 samorząd aptekarski wykonuje w szczególności przez występowanie w obronie interesów indywidualnych i zbiorowych członków izb aptekarskich. Przedmiotowa sprawa w zakresie egzekucji wykonywania określonego w uchwale harmonogramu dyżurów wymaga podjęcia natychmiastowej interwencji nie tylko w celu ochrony indywidualnego interesu zobowiązanej pozostającej członkiem Izby, ale również w celu ochrony interesu zbiorowego wszystkich członków samorządu zawodowego. Poza tym za wstąpieniem do postępowania przemawia również szeroko rozumiany interes społeczny. Przede wszystkim w interesie pacjentów pozostaje to, aby obsługujący ich personel apteki miał możliwość pracy w warunkach zapewniających należytą ekspedycję produktów leczniczych oraz świadczenie szeroko rozumianej opieki farmaceutycznej. Takimi warunkami z całą pewnością nie są sytuacje narażające na zwiększony stres związany ze znacząco zwiększonym obłożeniem obowiązkami w okresie zagrożenia epidemicznego z jednej strony i zmniejszonej ilości personelu, przy jednoczesnych trudnościach w znalezieniu magistrów farmacji chcących podjąć się pełnienia dyżuru wobec powszechnego założenia, aby dany pracownik medyczny pracował w jednej placówce zdrowia publicznego. Dodatkowo, w interesie społecznym pozostaje to, aby organy jednostek samorządu terytorialnego stosowały prawo w sposób prawidłowy dokonując jego prawidłowej wykładni. W interesie społecznym w żadnym wypadku nie pozostaje to, aby wskutek grzywny wymuszać na przedsiębiorcach samodzielne ustalanie, kiedy powinni dyżurować, w sytuacji gdy w rzeczywistości obowiązek taki na nich nigdy nie został nałożony, nie mówiąc już o tym, że Starosta nie jest zobowiązany do kontrolowania przedsiębiorców prowadzących apteki w jakikolwiek sposób. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 maja 2021 r., działając na podstawie art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej w skrócie "k.p.a." w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1427) zwanej dalej w skrócie "u.p.e.a.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło dopuszczenia organizacji społecznej - "A" - do udziału w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nałożonej na K. D. "B" - postanowieniem Starosty [...] z 11 grudnia 2020 r. - grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 11 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym nie ma zastosowania art. 31 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 31 k.p.a., zamieszczony został w Rozdziale 6 Działu I - Strona. Ustawa egzekucyjna reguluje całościowo krąg stron postępowania egzekucyjnego oraz pozycję (uprawnienia) innego podmiotu, wynikającą z art. 6 § 1 i art. 54 § 2. W szczególności, w postępowaniu egzekucyjnym nie ma zastosowania art. 28 k.p.a. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest wykluczenie z udziału na prawach strony stowarzyszenia. Zastosowanie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. nie jest też możliwe w postępowaniu egzekucyjnym z tej racji, że wszczęcie tego postępowania nie następuje w formie postanowienia organu egzekucyjnego, lecz w drodze czynności, polegającej na doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 ustawy). Oznacza to brak podstaw do odpowiedniego zastosowania art. 31 § 2 k.p.a. Organ wskazał, że ustawa egzekucyjna nie kształtuje sytuacji procesowej uczestników postępowania w jednolity sposób. Inny jest zakres uprawnień i obowiązków zobowiązanego, a inny wierzyciela. Również obowiązki i uprawnienia osób trzecich zostały uzależnione od konkretnej sytuacji - przysługuje im nie ogólna, ale szczególna możliwość podejmowania działań w celu ochrony swego interesu prawnego, np. osoba trzecia roszcząca sobie prawo do rzeczy objętej egzekucją może żądać zwolnienia takiej rzeczy spod egzekucji i tylko w tym zakresie jest uprawniona do podejmowania działań w postępowaniu egzekucyjnym. Należy zatem przyjąć, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera wyczerpującą regulację dotyczącą uczestników postępowania, wprowadzającą własne konstrukcje dla określenia podmiotów postępowania. Regulacja ta nie nawiązuje do pojęcia strony postępowania przyjętego w Kodeksie postępowania administracyjnego i nie pozwala na udział w postępowaniu egzekucyjnym tych podmiotów, które powołują się na posiadanie interesu związanego z prowadzoną egzekucją, ale których udziału w postępowaniu tym nie przewidział ustawodawca. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego odmawia się zatem stronie uprawnionej do wszczęcia postępowania administracyjnego uznania legitymacji do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji wydanej w tym postępowaniu. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny odmawia dopuszczenia do udziału w postępowaniu egzekucyjnym tych podmiotów, które powołują się wyłącznie na to, że mają w tym interes prawny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wyklucza to dopuszczalności podjęcia działań prawnych przez osoby trzecie, mające interes prawny wiążący się z prowadzoną egzekucją, np. złożenia petycji, skargi lub wniosku w trybie i na zasadach określonych przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy komentowanej ustawy po nowelizacji z 2001 r. przyznają każdemu, czyj interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, prawo wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela (art. 6 § 1a u.p.e.a.) oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 2 u.p.e.a.). Wyklucza to możliwość odpowiedniego stosowania w tego rodzaju sprawach przepisów działu VIII k.p.a. Zważywszy zatem, że w postępowaniu egzekucyjnym nie ma zastosowania art. 31 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uwzględnienia wniosku. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 maja 2021 r. "A" wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów: 1) art. 31 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepis art. 31 k.p.a. nie ma zastosowania, 2) art. 8 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie sposób uznać aby przepisy art. 6 § 1 i art. 54 § 2 u.p.e.a. regulowały krąg stron postępowania, tym bardziej, że już w art. 6 § 1a u.p.e.a. pojawia się kolejna strona postępowania, poza zobowiązanym i wierzycielem, tj. podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku jak i organ zainteresowany wykonaniem obowiązku. W ocenie strony skarżącej, przekonanie organu odnośnie nieobowiązywania art. 28 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym nie przesądza, aby w postępowaniu administracyjnym zastosowania nie miał mieć przepis art. 31 k.p.a. Brak stosowania art. 28 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym wynika z zapisów samej ustawy, przy czym przepisy te nie regulują tej kwestii wprost, a poprzez wskazywanie stron postępowania i wskazując nadto, że inne podmioty, nawet jeśli przysługiwałby im interes prawny, mogą chronić swych praw na podstawie Kodeksu cywilnego, natomiast nie w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. Powyższe wynika z art. 168a u.p.e.a., w myśl którego osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Dlatego też zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym art. 28 k.p.a., niejako dodatkowo do już istniejących przepisów regulujących krąg stron, nie miałoby racji bytu - w przypadku występowania w postępowaniu egzekucyjnym w charakterze stron osób, co do których ustawodawca wskazał inną ścieżkę postępowania dochodziłoby do sytuacji przez ustawodawcę nieprzewidzianych, kiedy to te osoby składałaby środki zaskarżenia zmierzające do ochrony ich praw - wbrew literalnej wykładni u.p.e.a. Nie ma to jednak przełożenia na możliwość zastosowania art. 31 k.p.a. Skarżąca wskazała, że w kwestii możliwości zastosowania art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym organ odniósł się do możliwości wszczęcia postępowania z inicjatywy organizacji społecznej uznając, że skoro postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte z inicjatywy organizacji społecznej, to organizacja społeczna nie może brać udziału w postępowaniu na prawach strony. Taka interpretacja w ocenie strony skarżącej jest niewłaściwa, a przykłady innych ustaw, do których stosuje się k.p.a., dobitnie to potwierdzają. Dla przykładu organizacja społeczna nie może w ten sposób zainicjować wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, o lokalizacji inwestycji celu publicznego, czy też o uwarunkowaniach środowiskowych danego przedsięwzięcia, ale powszechnym jest występowanie tego typu organizacji na prawach strony w postępowaniach o wydanie takich decyzji na rzecz innych podmiotów. Przesądza to, że nawet jeśli skarżąca nie może wnosić o wszczęcie postępowania egzekucyjnego (z pozycji innej niż wierzyciel), to nie stoi to na przeszkodzie uczestniczeniu w postępowaniu na prawach strony. Strona skarżąca podniosła ponadto, że uzasadniając udział w postępowaniu nie powoływała się na interes prawny, a na cele statutowe oraz interes społeczny. Skarżąca wyjaśniła, że Starosta [...] traktując rozkład pracy aptek, zupełnie bezprawnie, jako obowiązek wynikający z przepisu prawa, dąży do jego wyegzekwowania z zastosowaniem przymusu państwowego wykorzystując dodatkowo fakt, iż formalnie pozostaje zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym. Izba zarzuciła, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego pozbawione było podstawy prawnej, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie. Uzasadniając naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, skarżąca wskazała, że z takim samym wnioskiem wystąpiła także w sprawie postępowania prowadzonego na podstawie u.p.e.a. w sprawie innego przedsiębiorcy prowadzącego aptekę na terenie powiatu [...]. Wówczas organ postanowieniem wydanym na miesiąc przed wydaniem zaskarżonego postanowienia przyjął zupełnie inną wykładnię dopuszczając stronę do postępowania na prawach strony (postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 kwietnia 2021 r., [...]). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, jak też przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charterze strony na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 6 zatytułowanym "Strona" zawiera przepisy od 28 do 34 regulujące pojęcie strony w rozpoznawczym postępowaniu administracyjnym, w tym art. 31, regulujący kwestię udziału w postępowaniu na prawach strony organizacji społecznej. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego następuje jedynie w odniesieniu do sytuacji, które nie są odmiennie unormowane w u.p.e.a. i przepisy te są stosowane odpowiednio. W literaturze i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa oznacza bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian do innego zakresu odniesienia, bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów do innego zakresu odniesienia (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2006 r., III CZP 56/06, OSNC 2007, nr 3, poz. 43). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera szczególnych regulacji prawnych dotyczących udziału w postępowaniu egzekucyjnym podmiotów na prawach strony. Nie przesądza to jeszcze o dopuszczalności stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w tym zakresie. Warunkiem dopuszczalności stosowania tych przepisów w postępowaniu egzekucyjnym jest stwierdzenie, że zawarta w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulacja dotycząca uczestników postępowania egzekucyjnego nie jest wyczerpująca i wymaga uzupełnienia poprzez odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia takiego stanowiska. Przepisy u.p.e.a. określają krąg podmiotów, którym w postępowaniu egzekucyjnym przysługuje przymiot uczestnika postępowania. Krąg ten jest znacznie zawężony w stosunku do postępowania merytorycznego, rozstrzygającego sprawę co do istoty. W k.p.a. pojęcie strony reguluje, co do zasady, ogólnie skonstruowany przepis art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast w unormowaniach u.p.e.a. strona tego postępowania określana jest w sposób enumeratywny ograniczony do konkretnie wymienionych podmiotów. Stronami postępowania egzekucyjnego są co do zasady: zobowiązany i wierzyciel jako organ I instancji właściwy do orzekania w przypadku obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji Z treści art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wymienionych w art. 2 cyt. ustawy, zwanym dalej wierzycielem, jest dla obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów gminy właściwy do orzekania organ I instancji. Drugą obok wierzyciela stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, tj. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 cyt. ustawy). Poza wierzycielem i zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w ograniczonym zakresie mogą uczestniczyć także inne podmioty, o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy. Ustawa ta przyznaje prawo wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 2 u.p.e.a.). Przepis art. 110b u.p.e.a. dotyczący egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości, rozszerza krąg uczestników postępowania egzekucyjnego o inne osoby poza wierzycielem i zobowiązanym - o osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe lub roszczenia albo prawa osobiste zabezpieczone na nieruchomości oraz organ, który zawarł umowę o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jeżeli przedmiotem egzekucji jest użytkowanie wieczyste. Nadto przepis art. 38 § 1 u.p.e.a. stanowi, że kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji. Nie budzi wątpliwości, wobec wyszczególniania w u.p.e.a. uczestników postępowania egzekucyjnego norma art. 28 k.p.a. nie znajduje w postępowaniu egzekucyjnym zastosowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że określony w u.p.e.a. zakres podmiotowy postępowania egzekucyjnego w administracji wyklucza dopuszczalność formalnoprawnej ingerencji w tok tego postępowania innych podmiotów spoza tego zakresu, nawet jeżeli podmioty te były stronami postępowania rozstrzygającego daną sprawę co do istoty (wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 października 1998 r. sygn. akt IV SA 2015/96, wyrok NSA z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1252/07, wyrok WSA w Kielcach z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 88/11). W ocenie Sądu, wykonawczy, co do zasady, charakter postępowania egzekucyjnego w stosunku do postępowania rozpoznawczego, oraz ograniczony krąg uczestników tego postępowania, przemawiają za uznaniem, że w postępowaniu egzekucyjnym nie znajduje zastosowania nie tylko art. 28 k.p.a. dotyczący strony ale również art. 31 k.p.a. dotyczący udziału organizacji społecznej uczestniczącej w postępowaniu rozpoznawczym na prawach strony. Przepis art. 31 u.p.e.a. zawarty w k.p.a. w rozdziale "Strona" poszerza krąg uczestników postępowania rozpoznawczego o inne podmioty niż strony postępowania, uczestniczące w postępowaniu na prawach strony. Podmioty te stają się w postępowania rozpoznawczym dodatkowymi, poza stronami, uczestnikami tego postępowania. W ocenie Sądu, uczestnikami postępowania egzekucyjnego są tylko podmioty wskazane w u.p.e.a. W tej sytuacji odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. na podstawie art. 18 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że przepisy art. 28 k.p.a. jaki i art. 31 k.p.a. nie znajdują w postępowaniu egzekucyjnym zastosowania. Unormowanie art. 18 u.p.e.a. nie daje podstaw do zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów dotyczących strony postępowania, w tym także przepisu art. 31 k.p.a. Ustawa ta reguluje bowiem całościowo krąg stron postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 708/16). Brak jest, w ocenie Sądu, podstaw do uznania, że w prawie doszło do naruszenia normy art. 8 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Uzasadniając swój zarzut skarżąca wskazywała, że w innej sprawie w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przyjęło wykładnię dopuszczając skarżącą do postępowania egzekucyjnego na prawach strony. Brak jest podstaw do uznania, że fakt wydania jednego postanowienia świadczy o istnieniu utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przez utrwaloną praktykę należy rozumieć akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1513/19). Wydanie rozstrzygnięcia odmiennego w innej sprawie nie świadczy o naruszeniu prawa i nie uzasadnia uchylenia wydanego postanowienia. Podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące wadliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które było pozbawione podstawy prawnej, nie są związane z oceną zaskarżonego postanowienia. Nie mogły one zatem podlegać w niniejszym postępowaniu ocenie ani uzasadniać uchylenia wydanego postanowienia. Podobnie kwestia zgodności złożonego wniosku z celami statutowymi skarżącej i istnienia przesłanki interesu społecznego przemawiającego za uwzględnieniem wniosku, nie mogły mieć znacznie dla rozpoznania skargi. Wobec wykładni, zgodnie z którą przepis art. 31 k.p.a., co do zasady, nie znajduje zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie podlegały badaniu. Podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów, skutkującego koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło