III SA/Gd 679/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. J. na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 12 października 2013 r. Postanowieniem z dnia 21 października 2015 r. (sygn. akt II OZ 974/15) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2015 r., mocą którego odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 listopada 2015 r. (doręczonym w dniu 10 listopada 2015 r. – dowód doręczenia; potwierdzenie odbioru - k. 899 akt sprawy) wnioskodawca został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 1.426 zł od złożonego uprzednio wniosku o wykonanie i doręczenie kserokopii dokumentów z akt sprawy. W odpowiedzi na to wezwanie J. J. wnioskiem nadanym w dniu 12 listopada 2015 r. (k. 885 akt sprawy), uzupełnionym poprzez złożenie w dniu 30 listopada 2015 r. w administracji zakładu karnego urzędowego formularza PPF, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2015 r. referendarz sądy umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy, ponieważ sprawa została prawomocnie zakończona. W dniu 22 grudnia 2015 r. J. J. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego podnosząc, że wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu stanowią nowe okoliczności pierwotnie nie znane, które umożliwiają merytoryczne rozpoznanie sprawy i niezależnie od stanu obecnego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przedmiotowa sprawa sądowoadministracyjna została wszczęta przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), tj. przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Mając na uwadze art. 2 ww. ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. należy zauważyć, że zastosowanie znajduje przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym przed wejście w życie nowelizacji. Stanowi on, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania – jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 776/12 (internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazano, że "przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia" oraz że "stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd". Postępowanie ze skargi J. J. na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2012 r. w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych zostało prawomocnie zakończone. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 września 2013 r., którym odrzucono skargę J. J. na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych stało się prawomocne w dniu 12 października 2013 r. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe ze względu na fakt, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem tego wniosku (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 355/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 591/14, internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazał, że ma na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie np. poprzez złożenie skargi o wznowienie postępowania, wskazując, że jego celem jest zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest wydana przez Wojewodę decyzja w sprawie "braku wydania adresu zamieszkania" (rubryka 3 formularza PPF – k.902 akt sprawy). Dodać należy, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wnioskodawca złożył w następstwie otrzymania wezwania przewodniczącego wydziału orzeczniczego wzywającego go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wykonanie i doręczenie żądanych kserokopii z akt sprawy. Trudno zaś uznać aby wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za "sporządzenie i doręczenie [...] odpisów dokumentów z akt sprawy w całości bez kopert [...]" (vide: treść wniosku z dnia 16 września 2015 r. – k. 857 akt sprawy) stanowiło, po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego postępowanie, czynność związaną bezpośrednio z dochodzeniem przez stronę swoich praw w prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. w tej materii: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 684/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl.). Co równie ważne, w dniu złożenia ww. wniosku na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca miał pełną świadomość co do tego, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie jest już prawomocnie zakończone. Fakt ten podniesiony został m.in. w pisemnej informacji skierowanej do skarżącego w dniu 24 marca 2015 r. w trybie art. 6 p.p.s.a. (k. 777 akt sprawy). Powyższe okoliczności w zestawieniu z treścią art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. uzasadniają uznanie, że wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowiący następstwo wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej uznać należy za niedopuszczalny, w sytuacji gdy wnioskodawca składa go już po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (por. w tej materii: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt II GZ 51/06; z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt II OZ 684/06; z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 749/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe podniesiona w sprzeciwie argumentacja nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 249a p.p.s.a. postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Mając na uwadze, że wnioskodawca ograniczył swoje działania do złożenia przedmiotowego wniosku, nie ulega wątpliwości, iż nie został złożony ani przed wszczęciem postępowania ani w jego toku (art. 243 § 1 p.p.s.a.), tym samym jego rozpoznanie stało się zbędne. W takim stanie sprawy Sąd działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 243 § 1 zdanie pierwsze i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia umarzając postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy.