III SA/Gd 882/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Hyli oraz sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Elżbiety Kowalik - Grzanki od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 882/16 ze skargi P. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia 9 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić wniosek skarżącego P. S. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Hyli oraz sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Elżbiety Kowalik - Grzanki od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 882/16. W dniu 5 grudnia 2016 r. P. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 882/16 sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacka Hyli oraz sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Elżbiety Kowalik – Grzanki. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że w świetle jego wiedzy wskazani we wniosku sędziowie często orzekali w sprawach dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego i ich rozstrzygnięcia są dla radnych negatywne. W złożonym piśmie wnioskodawca przedstawił swoje obawy, że w jego sprawie rozstrzygnięcie także będzie negatywne. Skarżący podał ponadto, że utracił zaufanie do wskazanego składu sędziowskiego. W dniu 29 listopada 2016 r. otrzymał bowiem zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 8 grudnia 2016 r. pomimo tego, że nie została wyjaśniona kwestia jego pełnomocnika. W ocenie skarżącego przez nieuzasadniony pośpiech rozprawa nie jest odpowiednio przygotowana, gdyż Sąd nie jest w stanie stosownie zawiadomić o rozprawie pełnomocnika w osobie A. R. Ten pełnomocnik miał zaś reprezentować skarżącego na rozprawie i przedstawić na rozprawie istotne informacje w jego sprawie. Skarżący stwierdził również, że sytuacja, w której ten sam skład sędziowski chce rozpoznać sprawę bez jego pełnomocnika, tylko dlatego, że w tym samym dniu ten sam skład będzie zajmował się podobną sprawą o wygaszenie mandatu innego radnego jest dla niego nie do zaakceptowania i krzywdząca. W dniu 8 grudnia 2016 r. wskazani we wniosku sędziowie złożyli do akt pisemne oświadczenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podstawy wyłączenia sędziego z mocy ustawy określa art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). W świetle art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a. dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Art. 19 p.p.s.a. stanowi z kolei, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. P. S. wnosząc o wyłączenie sędziego NSA Jacka Hyli oraz sędziego WSA w Gdańsku Elżbiety Kowalik-Grzanki od rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie wskazał na ustawowe przyczyny wyłączenia sędziego, czyli przesłanki określone w art. 18 § 1 p.p.s.a. Skarżący wskazał natomiast, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tych sędziów. Okolicznością tą - w jego ocenie - jest to, że wskazani we wniosku sędziowie często orzekali w tego typu sprawach i ich rozstrzygnięcia były negatywne dla radnych. Wnioskodawca przedstawił swoje obawy, że w jego sprawie rozstrzygnięcie także będzie negatywne. Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (zob. w tej materii: M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 210). Istotnym jest w tym miejscu wskazanie, że zgodnie z art. 20 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. W świetle powyższych zapatrywań przedstawiona w złożonym wniosku argumentacja nie może spowodować wyłączenia wskazanych sędziów od orzekania w rozpatrywanej sprawie. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności sędziów bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a. (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 607/09; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy mieć nadto na uwadze, że nie stanowi okoliczności budzącej wątpliwość co do bezstronności sędziego fakt jego uczestnictwa w składzie orzekającym, który wydał w innej sprawie orzeczenie nie odpowiadające oczekiwaniom strony. Samo wcześniejsze rozstrzyganie spraw z udziałem sędziów, których wniosek o wyłączenie dotyczy, w sposób niekorzystny dla skarżącego, nie wystarcza do przyjęcia, by istniała uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego jako mająca zapewnić obiektywizm sądu nie może być bowiem traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów złożone na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl ). Na uwzględnienie złożonego wniosku nie mogą mieć nadto wpływu zarzuty dotyczące przedwczesnego wyznaczenia terminu rozprawy w sposób pomijający fakt ustanowienia przez skarżącego pełnomocnika w sprawie. Należy mieć bowiem na uwadze, że w dniu 2 listopada 2016 r. skarżący wysłał do Sądu niepodpisane pełnomocnictwo udzielone A. R. Pełnomocnictwo to wpłynęło do Sądu w dniu 4 listopada 2016 r. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z tej samej daty skarżący został wezwany do podpisania złożonego pełnomocnictwa, względnie złożenia podpisanego pełnomocnictwa jeżeli wskazana w pełnomocnictwie osoba może być pełnomocnikiem w świetle art. 35 § 1 p.p.s.a. Należy podkreślić, że przedmiotowy brak formalny dokumentu pełnomocnictwa nie stanowił tym samym przeszkody w wyznaczeniu terminu rozprawy, co nastąpiło na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanego w dniu 8 listopada 2016 r. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.