III SA/Gd 898/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. na pismo Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 19 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy doręczenia pisma postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej "A" Spółce Akcyjnej z siedzibą w L. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Decyzją z dnia 9 czerwca 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. orzekł w stosunku do "A" Spółki Akcyjnej w L. o określeniu należności celnych w prawidłowej wysokości w odniesieniu do 14 zgłoszeń celnych. Decyzja została wysłana drogą elektroniczną e-PUAP do pełnomocnika spółki. W związku z bezskutecznym dwukrotnym awizowaniem, decyzja została uznana za doręczoną w dniu 24 czerwca 2021 r. Wnioskiem z dnia 13 lipca 2021 r. skarżącą spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wyniosła o właściwe doręczenie powyższej decyzji w sprawie określenia należności celnych. Strona wnioskowała aby decyzja została doręczona na wskazany adres jej pełnomocnika, gdyż już wcześniej w dniu 20 maja 2021 r. prosiła o kierowanie wszelkiej korespondencji na ten adres, jednocześnie rezygnując z elektronicznego obrotu korespondencji. Pismem z dnia 19 lipca 2021 r. (nr [...]) Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. wyjaśnił skarżącej, że w związku z art. 168 § 3b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), organ miał prawo kierować wydane decyzje drogą elektroniczną, nawet jeżeli podanie, o którym mowa w art. 163 § 3a Ordynacji podatkowej, tj. podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego, nie zawierało adresu elektronicznego. Organ podatkowy przyjmuje, że właściwym jest adres elektroniczny, z którego nadano podanie wniesione w formie elektronicznej. Pełnomocnik strony prowadził w sprawie korespondencję z organem w formie elektronicznej i wcześniej nie kwestionował postępowania organu przy doręczeniu innych decyzji w sprawie w formie elektronicznej. "A" Spółka Akcyjna, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotyczącą wyżej wskazanego pisma Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia 19 lipca 2021 r. domagając się jego uchylenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko odnośnie odrzucenia skargi organ wskazał, że zaskarżone pismo odmawiające doręczenia decyzji, czyli czynności materialno-technicznej, nie rozstrzyga o uprawnieniach skarżącej, a organ ustosunkował się w nim jedynie do zarzutu wadliwego doręczenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, w tym objęcie sprawy kognicją sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako ‘p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oprócz kontroli działalności administracji publicznej w sprawach skarg wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały w nich wymienione. Zaskarżone pismo organu z dnia 19 lipca 2021 r., w którym organ odmówił uwzględnienia wniosku o doręcznie decyzji i poinformował skarżącą o przepisach dotyczących doręczenia, nie może stanowić przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej. Jest to pismo wyjaśniające, niebędące ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym. Pismo to nie podlega także zaskarżeniu jako inny akt lub czynność dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których jest mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Z woli ustawodawcy, zaskarżalne na podstawie art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie obejmują aktów lub czynności podjętych w ramach postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy tej ustawy. Zaskarżone pismo zostało przekazane stronie w toku postępowania dotyczącego wymierzenia cła antydumpingowego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne. Do postępowania tego, zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, znajdują zastosowanie przepisy ustawy Ordynacja podatkowa - m.in. działu IV rozdziału 5 Doręczenia. Zatem wszelkie akty lub czynności podjęte w ramach postępowania dotyczącego doręczeń w postępowaniu celnym, w tym wydanie pisma odmawiającego doręczenia, wyłączone są z uregulowania art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i nie podlegają zaskarżeniu na jego podstawie. W konsekwencji, nawet w sytuacji gdyby pismo organu było aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, możliwość jego zaskarżenia do sądu administracyjnego byłaby z woli ustawodawcy wykluczona, z uwagi na jego wydanie w toku postępowania, do którego znajdują zastosowanie przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej. Pismo to nie podlega zaskarżeniu także na innych wymienionych w art. 3 p.p.s.a. podstawach. Dodatkowo wskazać należy, że czynność doręczenia decyzji, której dotyczyło zaskarżone pismo, jest czynnością procesową organu, która nie przyznaje, nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnym. Doręczenie decyzji wywołuje ten skutek, że od daty jego dokonania biegnie dla stron termin do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.). Doręczenie decyzji wywołuje także skutki przewidziane w at. 110 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ jest związany wydaną decyzją od chwili jej ogłoszenia lub doręczenia. Prawidłowość doręczenia decyzji nie podlega kontroli sądowej, w drodze odrębnej skargi. Może być on natomiast oceniania w toku postępowania odwoławczego, bądź być przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 171/15 wyraził pogląd, że czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – przepis ten odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Nie stanowi ona również załatwienia sprawy administracyjnej. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia decyzji nie podlega kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi ani nie podlega badaniu w drodze skargi na bezczynność (por. postanowienia NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 397/15 oraz z dnia 30 października 2017 r. sygn. akt I FSK 1479/17). W tej ostatniej kwestii – skargi na bezczynność, Naczelny Sąd Administracyjny wyrażał także odmienne stanowisko. W wyroku z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 641/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem, że brak doręczenia decyzji, w sytuacji gdy istnieje obowiązek jej doręczenia, może świadczyć o braku zakończenia prowadzonego postępowania administracyjnego, co umożliwia stronie wniesienie skargi na bezczynność organu w załatwieniu sprawy (nie doręczeniu decyzji). Kwestie te pozostają bez wpływu na ocenę możliwości wniesienia skargi na pismo załatwiające negatywnie prośbę strony o doręczenie decyzji. Biorąc pod uwag powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. W związku z odrzuceniem skargi, Sąd na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł o zwrocie skarżącej uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Powołane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).