III SA/Gd 901/20

WyrokWSA w Gdańsku2021-02-17

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do działki rolnej, do której skarżąca spółka nie posiadała tytułu prawnego w wymaganym terminie, oraz czy prawidłowo zastosowano sankcje z powodu niespełnienia wymogów dotyczących analizy gleby?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wykluczyły działkę z płatności, ponieważ skarżąca spółka nie posiadała do niej tytułu prawnego na dzień 31 maja 2019 r. w związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy. Ponadto, organy zasadnie zastosowały zmniejszenie płatności i sankcje z powodu niespełnienia wymogu przeprowadzenia analizy chemicznej gleby w wymaganym terminie oraz naruszenia innych obowiązków związanych z realizacją zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2019 r. Organ I instancji przyznał płatność, ale pomniejszył ją i nałożył sankcję z powodu stwierdzonych nieprawidłowości. Spółka odwołała się, kwestionując wykluczenie jednej z działek z płatności oraz zastosowane zmniejszenia i sankcje. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2019 r. oddala skargę. Stan faktyczny przedstawia się następująco: W dniu 29 maja 2019 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w skrócie: ARiMR) z wnioskiem o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014 - 2020) na rok 2019 z tytułu realizacji wariantu 1.1 Rolnictwo zrównoważone, w którym ubiegał się o uzyskanie płatności do działek rolnych o łącznej powierzchni 100,70 ha. Następnie w dniach 26 września 2019 r. - 9 października 2019 r. w gospodarstwie producenta przeprowadzono kontrolę na miejscu w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, po zakończeniu której sporządzono raport o nr [...]. Decyzją z dnia 3 marca 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR : 1.przyznał wnioskodawcy płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2019 w ramach pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone w wysokości 33. 805,42 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 1.684,73 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności; 2.nałożył sankcję w wysokości 1.345,49 zł, potrącaną z płatności realizowanych przez ARiMR w EFRG i EFRROW oraz środków krajowych publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych; oraz 3. ustalił obszar objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię 102,00 ha w ramach tego pakietu. Od powyższej decyzji "A" Sp. z o.o. złożyła odwołanie, podkreślając, że nie zgadza się z wyłączeniem działki ewidencyjnej nr [...] z płatności, gdyż jest użyczeniobiorcą powyższej działki. Jednocześnie dzierżawca, od której spółka użycza działkę, P. W. posiada ważną umowę dzierżawy do dnia 30 września 2021 r. i zaprzecza, jakoby powyższa umowa została prawidłowo wypowiedziana. Producent podkreślił, że kontrola na miejscu, która odbyła się w gospodarstwie strony, potwierdziła fakt użytkowania rolniczego przedmiotowej działki przez spółkę. Natomiast w odniesieniu do zastosowanych zmniejszeń płatności oraz nałożenia sankcji wieloletniej producent podniósł, że próbki gleby zostały pobrane i dostarczone do stacji badawczej w terminie, natomiast złożenie wyników badania glebowego nastąpiło z winy stacji badawczej, która wykonała badania długotrwale. W ocenie producenta, opóźnienia niezawinione przez stronę nie mogą rzutować na wysokość płatności. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności zgodnie ze złożonym wnioskiem. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 czerwca 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256), dalej "k.p.a." w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1505) oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 217 ze zm.), w skrócie ustawa PROW, po rozpatrzeniu odwołania spółki, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego nieprzyznania płatności do działki ewidencyjnej nr [...] położonej w powiecie S., gmina D., obręb D., wskazał, że umowa dzierżawy z dnia 4 września 2000 r. została rozwiązana ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. i trwa postępowanie o przejęcie nieruchomości do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Co ważne, od dnia 25 kwietnia 2019 r. P. W. nie posiada tytułu prawnego do użytkowania nieruchomości pochodzących z rozwiązanej umowy dzierżawy, a określonych jako działka nr [...]. Ponadto od dnia rozwiązania umowy dzierżawy nie została zawarta żadna umowa cywilnoprawna na użytkowanie ww. działki. Jednocześnie, odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez producenta dnia 16 stycznia 2020 r., organ odwoławczy wskazał, że stanowią one potwierdzenie faktów, które zostały ustalone przez Kierownika Biura Powiatowego w toku postępowania dowodowego. Organ odwoławczy podkreślił, że od dnia 24 kwietnia 2019 r. P. W. nie mógł skutecznie użyczyć gruntów rolnych znajdujących się na przedmiotowej działce. Oznacza to, że na dzień 31 maja 2019 r. "A" Sp. z o.o. nie miała tytułu prawnego do powyższej działki, zatem należało ją wykluczyć z płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W odniesieniu do zmniejszenia płatności o kwotę 1.684,73 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo - klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.), dalej rozporządzenia PRŚK, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", oraz spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Warunki pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone zostały określone w części I załącznika nr 2 do rozporządzenia PRŚK. Jednym z nich jest wymóg określony w ust. 2 części I powyższego załącznika, zgodnie z którym rolnik zobowiązany jest do dokonania dwukrotnej chemicznej analizy gleby (pH, P, K, Mg i węgiel organiczny) wykonana na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) i w ostatnim (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu, przy czym w zakresie pH, P, K i Mg musi być wykonana przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pierwszym i w ostatnim roku realizacji pakietu. Organ II instancji wskazał, że w 2019 r. ostateczny termin do wykonania badań upływał dnia 25 czerwca 2019 r. Natomiast w przedmiotowej sprawie analiza chemiczna została zakończona dnia 5 lipca 2019 r., zaś sam dokument analizy został wystawiony dnia 8 lipca 2019 r. W ocenie organu II instancji, literalne brzmienie powyższego wymogu wskazuje, że wykonanie, tj. ukończenie badań powinno nastąpić najpóźniej dnia 25 czerwca 2019 r. Zatem organ I instancji prawidłowo uznał, że powyższy wymóg nie został spełniony przez stronę, a więc należało zastosować zmniejszenie płatności zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia PRŚK. Sposób zmniejszenia został w sposób precyzyjny i wyczerpujący opisany przez organ I instancji. W odniesieniu do nałożenia sankcji w wysokości 1.345,49 zł, potrącanej z płatności realizowanych przez ARiMR w EFRG i EFRROW oraz środków krajowych publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych, stwierdzono niespełnienie przez stronę wymogu pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone określone w ust. 2 części I załącznika nr 2 do rozporządzenia PRŚK, a następnie organ w sposób precyzyjny i wyczerpujący przestawił sposób wyliczenia sankcji wieloletniej, wynikającej z § 34a rozporządzenia PRŚK w związku z art. 35 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. L 181/48 z 20.06.2014), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014". Zdaniem organu odwoławczego, ustalenia organu I instancji w tym zakresie były prawidłowe. Niespełnienie wymogów danego pakietu lub wariantu skutkuje również wycofaniem pomocy za lata poprzednie programu. Zgodnie zatem z obowiązującymi przepisami organ I instancji prawidłowo nałożył sankcję za poprzednie lata realizacji zobowiązania przez stronę, oraz w sposób precyzyjny i wyczerpujący opisał sposób jej obliczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, "A" Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji i "przychylenie się" do odwołania i pierwotnego wniosku obszarowego i rolnośrodowiskowego. Uzasadniając skargę, spółka podniosła, że organ w sposób nienależyty interpretuje kwestię gospodarowania działki nr [...]. Zdaniem strony skarżącej, organy pomijają oczywiste fakty zawarte w raporcie i konstruują inny wirtualny stan prawny i dobierają tak argumenty i dokumenty, aby w ostateczności pozbawić ją należnych dopłat. Tymczasem działka jest do dnia dzisiejszego użytkowana i obsiana kolejnymi uprawami. Skarżąca wniosła o przesłuchanie świadka P. W. oraz dołączenie do materiału dowodowego raportu z kontroli na miejscu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym sądowej kontroli jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 19 czerwca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 3 marca 2020 r. w przedmiocie przyznania skarżącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2019 r. Ustaleń faktycznych stanowiących podstawę decyzji dokonano m.in. na podstawie kontroli na miejscu w gospodarstwie strony skarżącej, z której został sporządzony raport z czynności kontrolnych. Zasadnicza kwestia sporna w sprawie dotyczy zasadności nieprzyznania pomocy finansowej do działki ewidencyjnej nr [...].W tym zakresie należy wskazać, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako akredytowana agencja płatnicza, jest zobligowana do koordynacji poszczególnych działań w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oraz programów pomocy skierowanych do przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze rolnictwa, co wynika z art. 58 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1) (Dz.U. L z dnia 20 grudnia 2013 r.). Ponadto zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy PROW, płatność bezpośrednia do działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej przysługuje rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny. Jednocześnie, zgodnie z art. 668 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.) stosunek wynikający z zawartej przez najemcę umowy o bezpłatne używanie lub podnajem rozwiązuje się najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu. W niniejszej sprawie rację trzeba przyznać organom, albowiem przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe potwierdziło, że umowa dzierżawy zawarta pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, a P. W., została skutecznie wypowiedziana przez Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w dnia 4 kwietnia 2019 r. ze skutkiem na dzień 24 kwietnia 2019 r. Tym samym uznać należało, że na dzień 1 maja 2019 r. P. W. nie mógł skutecznie użyczyć stronie skarżącej gruntów rolnych znajdujących się na przedmiotowej działce, co oznacza, iż należało ją wykluczyć z uzyskania pomocy finansowej z płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy spornej działki odpadł tytuł prawny do działki, którym dotychczas legitymował się P. W., a spółka nie przedłożyła dowodów przeczących ustaleniom organów administracji. Ponieważ w kwietniu 2019 r. rozwiązano umowę dzierżawy z P. W., to wtedy wygasło także prawo spółki wynikające z umowy użyczenia. Dalsze użytkowanie gruntu może jedynie świadczyć o bezumownym posiadaniu, niemającym oparcia w żadnym tytule prawnym. Zatem należało uznać, że na dzień 31 maja 2019 r. "A" Sp. z o.o. nie miała tytułu prawnego do powyższej działki, zatem należało ją wykluczyć z uzyskania płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W odniesieniu do zmniejszenia płatności o kwotę 1.684,73 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, wskazać należy, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2-4 ustawy PROW organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak stanowi natomiast art. 27 ust. 2 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy PROW, wynikające z k.p.a. obowiązki procesowe organów administracji doznały istotnych ograniczeń w zakresie poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy. Stanowiąc w tych przepisach, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1733/11, LEX nr 1291799). Sąd stoi na stanowisku, że na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń i uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Obowiązek ten obarcza stronę, która zresztą z reguły, w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów, nie jest więc zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych (por. wyrok NSA z 25 listopada 2016 r., II GSK 113/15; wyroki WSA w Białymstoku z 26 lutego 2019 r., I SA/Bk 719/18; WSA w Kielcach z 7 lutego 2019 r., I SA/Ke 409/18; WSA w Krakowie z 15 lutego 2018 r., I SA/Kr 9/18; www.cbois.nsa.gov.pl). Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony, czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Ponadto należy odnotować, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia PRŚK, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", oraz spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Warunki pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone zostały określone w części I załącznika nr 2 do rozporządzenia PRŚK. Jednym z nich jest wymóg określony w ust. 2 części I powyższego załącznika, zgodnie z którym rolnik zobowiązany jest do dokonania dwukrotnej chemicznej analizy gleby (pH, P, K, Mg i węgiel organiczny) wykonana na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) i w ostatnim (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu, przy czym w zakresie pH, P, K i Mg musi być wykonana przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pierwszym i w ostatnim roku realizacji pakietu. Jak słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, w 2019 r. ostateczny termin do wykonania badań upływał dnia 25 czerwca 2019 r. Natomiast w rozpoznawanej sprawie analiza chemiczna została zakończona dnia 5 lipca 2019 r., zaś sam dokument analizy został wystawiony dnia 8 lipca 2019 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonanie, tj. ukończenie badań powinno nastąpić najpóźniej dnia 25 czerwca 2019 r. Zatem prawidłowo organy orzekające uznały, że powyższy wymóg nie został spełniony przez stronę skarżącą, a więc należało zastosować zmniejszenie płatności zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia PRŚK. Sposób zmniejszenia został w sposób precyzyjny i wyczerpujący przedstawiony w decyzji. W odniesieniu do kwestii nałożenia sankcji w wysokości 1.345,49 zł, potrącanej z płatności realizowanych przez ARiMR w EFRG i EFRROW oraz środków krajowych publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, zasadnie organy wskazały na art. 35 ust. 2-4 rozporządzenia nr 640/2014. Zgodnie z tymi przepisami, odmawia się wnioskowanego wsparcia bądź cofa się je w całości lub w części, jeżeli nie spełniono zobowiązań lub innych obowiązków zobowiązań ustanowionych w programie rozwoju obszarów wiejskich, lub w stosownych przypadkach, innych obowiązków dotyczących operacji, ustanowionych w przepisach Unii, w przepisach krajowych lub w programie rozwoju obszarów wiejskich, w szczególności w przepisach w zakresie zamówień publicznych, pomocy państwa oraz innych obowiązkowych normach i wymogach. Przy podejmowaniu decyzji o kwocie wsparcia podlegającego odmowie lub wycofaniu w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań lub innych obowiązków, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie biorą pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2. Dotkliwość niezgodności zależy w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów, którym miały służyć niespełnione zobowiązania lub obowiązki. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. Trwałość zależy w szczególności od czasu trwania skutków lub możliwości likwidacji tych skutków przy użyciu racjonalnych środków. Powtarzalność zależy od tego, czy stwierdzono wcześniej podobne niezgodności, w ostatnich czterech latach lub w całym okresie programowania 2014-2020, w przypadku tego samego beneficjenta i takiego samego środka lub rodzaju operacji lub - w przypadku okresu programowania 2007-2013 - podobnego środka. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację. W niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR prawidłowo stwierdził niespełnienie przez skarżącą wymogu pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone określonego w ust. 2 części I załącznika nr 2 do rozporządzenia PRŚK, a następnie w sposób precyzyjny i wyczerpujący przestawił sposób wyliczenia sankcji wieloletniej, wynikającej z § 34a rozporządzenia PRŚK w zw. z art. 35 rozporządzenia nr 640/2014. W konsekwencji, niespełnienie wymogów danego pakietu lub wariantu skutkuje również wycofaniem pomocy za lata poprzednie programu. Prawidłowo zatem organ nałożył sankcję za poprzednie lata realizacji zobowiązania przez stronę oraz wyczerpująco opisał sposób jej obliczenia. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, a rozstrzygnięcie organu II instancji jest prawidłowe. Podkreślić jeszcze raz należy, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności zasadę wynikającą z art. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., ograniczono do obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pomijając ciążący na organie obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ nie uchybił także treści art. 80 k.p.a., albowiem decyzja została wydana po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jaki został zgormadzony w sprawie. Natomiast oczekiwanie, że organ miał obowiązek gromadzić dowody, których sama strona nie przedstawiła, pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 27 ust. 2 ustawy PROW, nakładającym ten obowiązek na strony, które z określonych faktów wywodzą skutki prawne. Końcowo, odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka P. W., wyjaśnić należy, że z przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 55 § 2 p.p.s.a., wprost wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, uwzględniając również w tej mierze, zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów. Podkreślić więc należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Sąd nie mógł zatem przesłuchać wskazywanego świadka, gdyż taki środek dowodowy nie jest dopuszczalny w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wszelkie dowody i wnioski dowodowe strona powinna składać we właściwym, merytorycznym postępowaniu, czyli przed organem, bo ten podmiot dokonuje oceny wniosku. Sąd takich kompetencji nie posiada, gdyż kontroluje tylko sposób działania organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie stwierdzając, aby w prowadzonym postępowaniu organy dopuściły się naruszeń prawa procesowego i materialnego, które uzasadniałyby konieczność wydania rozstrzygnięcia skutkującego uchyleniem zaskarżonego aktu, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło