III SA/Gd 915/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 6 sierpnia 2021 r., nr SKO.474.61.2021 w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Decyzją z dnia 24 czerwca 2021 r. (nr KM.5430.2.66.2021.GD) Starosta Słupski - działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. 2020 r., poz. 1268 – dalej jako "u.k.p.") - skierował R. K. (dalej także zwanego "stroną" lub "skarżącym") na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Powodem wydania przedmiotowej decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o skierowanie R. K. na badania psychologiczne w związku z przekroczeniem liczby 29 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji Starosty Słupskiego, zarzucając organowi błędne ustalenie w sprawie liczby punktów karnych za wykroczenia drogowe jakie na dzień 24 czerwca 2021 r. zgromadził. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia 6 sierpnia 2021 r. (nr SKO.474.61.2021) – działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 99 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 2 u.k.p. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że w myśl art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b/ u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył on liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Właściwy organ wydaje tę decyzję na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 99 ust. 2 pkt 2 tej ustawy). Sformułowanie tego przepisu: "starosta wydaje decyzję" nie pozostawia wątpliwości, że rozstrzygnięcia wydawane w oparciu o ten przepis stanowią decyzje związane, tj. starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w sytuacji zaistnienia okoliczności w tym przepisie przewidzianych. Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - bezspornym jest, iż podstawę sformułowania wniosku właściwego organu, który inicjował postępowanie w niniejszej sprawie stanowiło ustalenie, że skarżący w okresie roku przekroczył limit 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgłaszane zatem w odwołaniu zarzuty, co do prawidłowości ustaleń faktycznych i prawnych, zdaniem Kolegium nie są zasadne. Komendant Wojewódzki Policji w G. w piśmie z dnia 3 czerwca 2021 r. (nr [...]) podtrzymał bowiem zasadność swojego wniosku wyjaśniając, iż nie ma podstaw do kwestionowania naliczenia punktów karnych stanowiących podstawę przeprowadzenia niniejszego postępowania. Z przywołanego pisma wynika, że naliczenie punktów karnych w większości wiązało się z wykroczeniami popełnionymi w tym samym czasie i miejscu, co skutkowało przekroczeniem dopuszczalnego limitu punktów karnych. Natomiast z woli ustawodawcy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powyższe stwierdzenie wynika też wprost z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. Tylko ten organ jest uprawniony do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Tym samym kwestie związane ze sposobem naliczania punktów i ich ilością, czy też podnoszonym zatarciem (usunięciem punktów karnych z ewidencji) nie podlegają badaniu przez starostę, a pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji. Odnosząc się zatem do pozostałych zarzutów odwołania, w tym dotyczących niewłaściwego zastosowania ww. przepisów, Kolegium wskazało, że zatarcie ukarania za wykroczenie drogowe, które następuje po dacie wystąpienia przez komendanta wojewódzkiego Policji z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zatrzymanie prawa jazdy i skierowanie na badania psychologiczne, nie podważa skuteczności takiego wniosku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1829/19). W skardze na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, R. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotne znaczenie dla sprawy, tj.: a/ art. 6 i art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, polegające na: - braku wskazania dokładnej jednostki redakcyjnej w sentencji decyzji, - sprzeczności podstawy prawnej wskazanej w sentencji decyzji, a wskazanej w uzasadnieniu, co nie pozwala na prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji; b/ art. 6 i 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, polegające na wskazaniu w pierwotnej decyzji Starosty Słupskiego podstawy prawnej jako art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy, bez wskazania dokładnej jednostki redakcyjnej tj. lit. a, b, c, lub d. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jako podstawę prawną w sentencji decyzji Kolegium wskazało art. 99 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 2 u.k.p., tymczasem art. 99 ust. 1 pkt 3 posiada również lit. od a/ do d/. W związku z powyższym organ nie wskazał dokładnie na jakiej podstawie decyzja została wydana. Brak wskazania dokładnej jednostki redakcyjnej nie pozwala nie poznanie motywów wydania przedmiotowej decyzji. Nie pozwala również zrekonstruować normy prawnej, na podstawie której została wydana decyzja. Jednocześnie podniesiono, że w decyzji pierwotnej Starosty Słupskiego także znalazł się taki sam błąd. Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że została zaskarżona decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi oraz rozpatrzenie jej w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem przepisów prawa procesowego, a - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze -rozstrzygnięciu podjętemu w zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu wydania go z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi strona skarżąca uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku utrzymującą w mocy decyzję Starosty Słupskiego orzekającą o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 – zwanej dalej w skrócie "u.k.p."), a w szczególności art. 99 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Stosownie do treści tego przepisu starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli: a) kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu; b) przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego; c) w okresie próbnym popełniła dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji; d) kierując pojazdem spowodowała wypadek drogowy, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 2 u.k.p. decyzję administracyjną w przedmiocie skierowania kierowcy na badanie psychologiczne starosta wydaje: 1) z urzędu: a) na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b; b) na podstawie informacji uzyskanych od administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a-c oraz pkt 4 i 5; c) na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b; 2) na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Z brzmienia art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b/ w zw. z ust. 2 u.k.p. wynika zatem w sposób jednoznaczny, że aby skierować kierowcę na badanie psychologiczne nie jest wymagane spełnienie jakichkolwiek innych - poza złożeniem wniosku przez uprawniony organ i przypisaniem kierowcy ponad 24 punktów - przesłanek. Decyzja, jaką na podstawie tego przepisu wydaje starosta, jest tzw. decyzją związaną, co oznacza, że organ ten jest zobligowany do jej wydania. Ograniczony zakres przesłanek do jej wydania powoduje, że organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie jeszcze innych okoliczności, a w szczególności organ ten nie jest uprawniony do weryfikowania ilości przypisanych kierowcy punktów karnych przez organ kontroli ruchu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 sierpnia 2017 r. (sygn. akt I OSK 2964/15), decyzja organu wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b/ u.k.p. ma charakter związany. Treść obowiązujących przepisów ma charakter imperatywny i niepozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania na badania. Zobowiązują one starostę do podjęcia stosownych czynności w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem silnikowym liczby 24 punktów w ewidencji kierowców. Wydanie decyzji jest obligatoryjne w każdym wypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów w ewidencji kierowców. Z kolei jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r. (sygn. akt I OSK 2358/15), starosta nie jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Zaprezentowane stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, lecz już samo brzmienie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b/ u.k.p. nie pozostawia żadnych wątpliwości co do takiej jego wykładni. Ze zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wynika, że pismem z dnia 8 kwietnia 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. wystąpił z wnioskiem o skierowanie skarżącego na badania psychologiczne w związku z otrzymaniem łącznie 29 punktów za naruszenie w okresie od 30 grudnia 2018 r. do 4 kwietnia 2019 r. przepisów ruchu drogowego. W związku z sygnalizowanymi organowi przez skarżącego wątpliwościami w dniu 11 lutego 2019 r. Starosta Słupski wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie naliczonych skarżącemu punktów karnych, dążąc tym samym do pełnego wyjaśnienia zaistniałych na tym tle wątpliwości, jednakże uzyskane w następstwie tego wystąpienia ostateczne stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 1 czerwca 2021 r., podtrzymujące otrzymanie przez skarżącego w ww. okresie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, było dla organów wiążące. Mając zatem na uwadze bezsporną okoliczność przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego oraz związany charakter wydanych decyzji, Sąd zważył, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Odnosząc się do treści skargi Sąd pragnie wskazać, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrały niezbędny materiał dowodowy. Organy dysponowały materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Podniesione w skardze w tym zakresie zarzuty nie zasługują zatem na uwzględnienie. W szczególności na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut niewskazania przez organy dokładnej jednostki redakcyjnej zastosowanego przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p. poprzez zaniechanie wskazania, na podstawie której litery: a, b, c i d tegoż punktu wydane zostało rozstrzygnięcie, co – zdaniem strony skarżącej – stanowiło naruszenie zasady praworządności i nie pozwalało na prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji. Co prawda w podstawie prawnej zaskarżonych decyzji istotnie ograniczono się do wskazania art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p., bez określenia dokładnie, która jednostka redakcyjna tekstu prawnego (litera) znajduje tu zastosowanie, to jednak należy zaznaczyć, że z uzasadnień zaskarżonych decyzji jasno wynika, że odnoszą one podjęte rozstrzygnięcie do podstawy prawnej określonej w przepisie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b/ u.k.p., a zatem fakt niepełnego przedstawienia w treści decyzji istniejącej w systemie obowiązującego prawa podstawy prawnej wydanego w decyzji przez organ rozstrzygnięcia, nie stanowi takiego naruszenia prawa, który miało czy mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nie stanowi podstawy do uchylenia przez Sąd – z tego powodu - zaskarżonej decyzji. Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).