III SA/Gd 961/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia 3 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi A. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierające należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2013 r. Burmistrz Miasta, powołując art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz.993 ze zm.), działając z urzędu, orzekł o wymeldowaniu J. M. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] 4/8 w L. W sprawie ustalono, że wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 4 września 2012 r. orzeczono eksmisję skarżącego z przedmiotowego lokalu bez uprawnień do lokalu socjalnego. Na wniosek M. M. - byłej żony skarżącego, wynajmującej lokal od miasta - komornik wykonał eksmisję w dniu 15 marca 2013 r., czego dowodami są zaświadczenie o wykonaniu eksmisji oraz protokół z wykonania czynności. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki wymeldowania, wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. 2006 Nr 139, poz. 993 ze zm.). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ uznał, że opuszczenie lokalu na skutek eksmisji należy traktować jako równoznaczne z opuszczeniem lokalu w sposób trwały i dobrowolny. W decyzji zaznaczono, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Miejskiego Zarządu Gospodarki Komunalnej w L. J. M. nie zgodził się z przedmiotową decyzją i wniósł odwołanie, wskazując na krzywdzący charakter wydanego przez organ rozstrzygnięcia m.in. z uwagi na fakt, że w lokalu mieszkał od 32 lat, a na mocy wyroku rozwodowego Sąd przyznał mu prawo do zamieszkiwania w lokalu wspólnie z byłą żoną, zaś czynności komornicze były nieprawidłowe. Odwołujący się opisał przebieg konfliktu z b. żoną M. M., podkreślając, że po wyroku rozwodowym b. żona utrudniała piszącemu korzystanie z lokalu. Wraz z odwołaniem J. M. złożył wniosek o przydział lokalu socjalnego. Decyzją z dnia 3 października 2013 r. Wojewoda, powołując art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ. jw.), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie jako zgodne z prawem. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że J. M. nie mieszka w miejscu pobytu stałego przynajmniej od dnia wykonania eksmisji komorniczej, a w związku z tym opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Organ uznał, że argumenty skarżącego o przysługującym mu prawie do zamieszkiwania w lokalu na mocy wyroku rozwodowego oraz zastrzeżenia do nieprawidłowego przeprowadzenia eksmisji komorniczej są bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Podkreślono, że eksmisję orzeczono i wykonano później, niż zapadł wyrok rozwodowy, a skarżący miał prawo odwołania się od wyroku Sądu o eksmisji jak i złożenia zażalenia na czynności komornicze. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby skarżący podjął tego rodzaju czynności, wobec czego organ przyjął, że J. M. zgodził się z zaistniałą sytuacją, która w konsekwencji doprowadziła do opuszczenia przez niego miejsca pobytu stałego. Złożenie wniosku o przydział lokalu socjalnego świadczy zaś o tym, że skarżący podejmuje działania w celu uregulowania swojego statusu mieszkaniowego. J. M. wniósł skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący zakwestionował twierdzenie, jakoby opuścił lokal dobrowolnie. Skarżący napisał, że nie był obecny przy otwarciu lokalu w trakcie wykonywania eksmisji, w wyniku czego wiele jego rzeczy zostało rozgrabionych. Zaznaczył, że nie zamierza się wymeldować, ponieważ do tej pory Miasto nie zwróciło mu wkładu remontowego, ani też nie przyznało lokalu socjalnego. W skardze zawarto skierowane do Sądu wnioski: o przydzielenie skarżącemu lekarza biegłego, o nakazanie Gminie Miasta natychmiastowego przyznania skarżącemu lokalu socjalnego oraz o zwolnienie z kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje (orzeczenia) pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 134 § 2 cyt. ustawy, Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga jest niezasadna i musiała zostać oddalona. Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. ). Powołany w decyzjach organów obu instancji przepis art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy stanowi, że: organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W ocenie Sądu w składzie orzekającym, w niniejszej sprawie kwestię tę wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości. W uzasadnieniu decyzji z dnia 3 października 2013 r. organ II instancji obszernie i wyczerpująco wyjaśnił, na podstawie jakich dowodów przyjął, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce zamieszkania – lokal nr 8 przy ul. [...] nr 4 w L. Rozważania organu są przekonujące i odzwierciedlają logiczny tok rozumowania oraz wyjaśniają przesłanki, jakimi kierowały się organy dokonując oceny materiału dowodowego sprawy. Ponieważ zgodnie z art. 80 kpa to organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, sądowi administracyjnemu pozostaje kontrola, czy swobodna ocena dowodów została dokonana przez organ w sposób prawidłowy, zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, i - czy rozważony został całokształt materiału dowodowego sprawy. W ocenie sądu w sprawie niniejszej tak się stało i zarzuty skargi dotyczące braku ustaleń faktycznych i ich oceny, a w szczególności zarzut dowolności oceny materiału dowodowego nie jest uzasadniony. Jak wynika z akt organu I instancji, wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 4 września 2012 r. w sprawie sygn. akt [...]. nakazano pozwanemu J. M. opróżnić, opuścić i wydać powódce M. M. lokal mieszkalny nr 8 przy ul. [...] 4 w L.; wyrokiem ustalono, że J. M. nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Eksmisję wykonał Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w L. w dniu 15 marca 2013 r., o czym świadczą – protokół z dokonanych czynności (k-1 akt adm.) i zaświadczenie o wykonaniu eksmisji (k-2 akt adm.). Orzeczenie o eksmisji z lokalu i jej wykonanie świadczą, że osoba podlegająca czynnościom opuściła trwale lokal, z którego została eksmitowana. Przyjmuje się również, że, gdy doszło do eksmisji osoby zamieszkującej lokal na podstawie prawomocnego wyroku sądu brak cechy dobrowolności opuszczenia lokalu nie stanowi przeszkody do wymeldowania tej osoby z lokalu mieszkalnego. Można bowiem przyjąć, że dopuszczając do orzeczenia o eksmisji, dana osoba godziła się z jej konsekwencjami i w tym sensie opuszczenie lokalu przez skarżącego J. M. można uznać za dobrowolne, a w każdym razie – umożliwiające uznanie, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności orzeczenia o wymeldowaniu.(por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt: II OSK 1976/11, w uzasadnieniu którego wyjaśniono, że "inna natomiast jest sytuacja gdy doszło do eksmisji. W takiej sytuacji wykonanie eksmisji osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu wykonanego przez komornika powoduje, że dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu stałego o charakterze najczęściej trwałym skutkujące powstaniem obowiązku wymeldowania". Podobnie w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 sygn. akt II OSK 526/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego jest równoznaczna z zakończeniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji w konsekwencji czego należało orzec o jego wymeldowaniu. Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej". Analogicznie orzeczono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2013 r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 4/13. Ze stanowiskiem zajętym przez sądy w w/w wyrokach zgadza się Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie. Można również dodać, że skarżący J. M. zgodził się z konsekwencjami wydanych orzeczeń, skoro już w toku postępowania przed organami Urzędu Miasta, a w tym przed organami ewidencyjnymi przyznał, że chodzi mu o przyznanie od miasta innego lokalu i w dniu 30 sierpnia 2013 r. złożył wniosek o przydział lokalu socjalnego. W tym miejscu wyjaśnić należy skarżącemu, że w postępowaniu o wymeldowanie z lokalu ani organy ewidencyjne ani sąd administracyjny rozpatrujący skargę na decyzje o wymeldowaniu nie rozpatrują kwestii uprawnień do lokalu, ani – do lokalu socjalnego ani do lokalu, z którego nastąpiło wymeldowanie. W postępowaniu o wymeldowanie, którego istotą jest, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, wyjaśnienie czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan aktualnie istniejący (w dacie orzekania), nie ma znaczenia, czy osoba wymeldowywana ma poczucie pokrzywdzenia złożonym wnioskiem o wymeldowanie, bądź – czy uważa, że przysługują jej uprawnienia do lokalu socjalnego lub wysuwa inne roszczenia, jak na przykład o zwrot nakładów na remonty wcześniej zajmowanego lokalu. Stosownie do wyżej cytowanego art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, należy wydać po ustaleniu, że osoba ta opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Istotnym jest, by opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy odniósł się do treści zebranych dowodów i prawidłowo omówił treść mających znaczenie przepisów prawa i ich zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego. Z opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. W pkt. 2 sentencji rozstrzygnięto o kosztach zgodnie z art. 250 cyt. ustawy.