III SAB/Gd 1/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Starosty Puckiego w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego od skargi wpisu sądowego. W dniu 28 sierpnia 2024 r. A. J. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Pucku z wnioskiem, gdzie wskazał, że opierając się na ustawie o dostępie do informacji publicznej zwraca się o wydanie zaświadczenia zgodnie z art. 217 § 1, 2 i 3, art. 218 § 1 w zw. z art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej jako "k.p.a."), polegającego na wykazaniu pełnej obsady osób zatrudnionych w Wydziale Architektury i Budownictwa z podaniem ich imion i nazwisk oraz pełnionych funkcji. Wnioskodawca podkreślił, że oprócz przysługującego mu prawa z ustawy o dostępie do informacji publicznej ubiega się o także o zaświadczenie, ze względu na swój interes prawny. Pismem z dnia 10 września 2024 r. Naczelnik Wydziału Organizacji i Kontroli Starostwa Powiatowego w Pucku wystosowanym do A. J. wskazał, że w odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej przesyła w załączeniu wykaz pracowników Starostwa Powiatowego w Pucku z podziałem na komórki organizacyjne z wykazaniem stanowisk. A. J. pismem datowanym na dzień dnia 19 września 2024 r. wniósł skargę na bezczynność Starosty Puckiego, wyrażającą się w niewydaniu w zakreślonym terminie na wniosek zaświadczenia. Skarżący wystąpił z żądaniem stwierdzenia bezczynności organu oraz wyznaczenia organowi terminu do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi A. J. wskazał, że w piśmie z dnia 28 sierpnia 2024 r. zawarł wniosek o wydanie zaświadczenia i jasno wskazał w tym wniosku czego oczekuje od organu. Do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał jednak zaświadczenia. Skarżący podkreślił, że zgodnie z k.p.a. organ winien wydać zaświadczenie niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 7 dni, gdzie od złożenia wniosku minęło już 23 dni. W piśmie jako adresata wpisano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku. Jak wynika z widniejącej na piśmie pieczątki, pismo to wpłynęło do Starostwa Powiatowego w Pucku w dniu 24 października 2024 r. Na zapytanie organu z dnia 19 listopada 2024 r., A. J. oświadczył, że opisana wyżej skarga na bezczynność jest przez niego kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Organ poinformował skarżącego w piśmie z dnia 19 listopada 2024 r., że skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależniona do wcześniejszego złożenia środka zaskarżenia, ponieważ przewidziany w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnosi się do skarg na bezczynność organu, ale w zakresie tych spraw, które są rozpoznawane w trybie k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ stanął na stanowisku, że skarga powinna zostać oddalona ponieważ nie pozostaje w bezczynności, skoro udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, a skarga dotyczy bezczynności w udzieleniu informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że organy przekazujące skargi wnoszone za ich pośrednictwem do sądu administracyjnego, nie są uprawnione do samodzielnego badania braków formalnych tych skarg i warunków ich dopuszczalności w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), w tym do informowania stron, że skarga posiada braki lub też przeciwnie, że nie musi spełniać określnych wymogów. Podstawowym obowiązkiem organu, do którego wpłynie skarga adresowana do sądu administracyjnego pozostaje więc tylko jej przekazanie sądowi (w takiej formie w jakiej organ ją otrzymał) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Dopiero wtedy sąd administracyjny, do którego adresowana jest skarga, sam dokonuje oceny tej skargi pod względem formalnym oraz bada jej dopuszczalność. W przedmiotowej sprawie w związku z zarzucaną przez skarżącego bezczynnością w rozpoznaniu wniosku z dnia 28 sierpnia 2024 r. organ błędnie uznał, że skarga A. J. musi dotyczyć bezczynności w udzieleniu informacji publicznej. Dostrzec trzeba, że w piśmie z dnia 28 sierpnia 2024 r. A. J. zawarł także jednoznaczny wniosek o wydanie zaświadczenia. W złożonej skardze natomiast wyraźnie wskazał, że jest to skarga na bezczynność Starosty Puckiego, która to bezczynność wyraża się w niewydaniu zaświadczenia. W oparciu o literalną treść skargi, korespondującej z treścią wniosku strony oraz kierowanych przez nią żądań, Sąd stwierdza, że przedmiotem skargi na bezczynność w niniejszej sprawie było niezałatwienie wniosku A. J. z dnia 28 sierpnia 2024 r. o wydanie zaświadczenia. Wydanie zaświadczenia stanowi jednostronną czynność z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w sprawie indywidualnej, w tym znaczeniu że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Dla dokonania powyższej czynności ustawodawca przewidział szczególny, rygorystyczny termin. Jego niedochowanie może być przez stronę zaskarżone do sądu administracyjnego. Pogląd ten ma umocowanie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 891/19; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2018 r., sygn. akt III SAB/Łd 81/17; w Warszawie z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 453/21; wyrok w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 165/21, wszystkie dostępne: w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie załatwienia indywidualnej sprawy podmiotu rozpoznawanej w trybie k.p.a. konieczne jest więc uprzednie, to jest mające miejsce przed wniesieniem skargi, wniesienie ponaglenia w rozumieniu art. 37 § 1 i 3 k.p.a. Ponieważ procedura wydawania zaświadczeń oraz postanowień o odmowie ich wydania uregulowana jest w dziale VII k.p.a. (w tym określono w art. 217 § 3 k.p.a. szczególny termin rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia), strona która uważa, że jej wniosku o wydanie zaświadczenia nie załatwiono w terminie określonym w k.p.a., ma prawo wniesienia ponaglenia (art. 37 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Skarżący nie poprzedził wniesionej do Sądu skargi wymaganym ponagleniem. Akta sprawy potwierdzają, że skarga na bezczynność zawarta w piśmie datowanym na dzień 19 września 2024 r. była pierwszym pismem A. J. w sprawie, po tym jak w dniu 28 sierpnia 2024 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie zaświadczenia. W piśmie tym zawarto bezpośrednie wskazanie, że stanowi ono skargę na bezczynność Starosty Puckiego. Jednocześnie skarżący jednoznacznie oświadczył, że wskazane pismo jest skargą na bezczynność kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Okoliczność, że w sprawie nie zostało wniesione ponaglenie, potwierdzają także pisma organu, który błędnie założył, że takie ponaglenie nie jest wymagane. Skarga na bezczynność nie musi być poprzedzana ponagleniem, tylko w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Tego rodzaju skargi A. J., co sam podkreśla, w niniejszej sprawie jednak nie wnosił. W złożonej skardze wskazywał bowiem na wolę uzyskania zaświadczenia wydawanego w trybie przepisów k.p.a., zaś informację publiczną otrzymał już odrębnie. Obowiązywał go zatem zapis wynikający z art. 52 p.p.s.a. Skoro w niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Starosty Puckiego w przedmiocie wydania zaświadczenia nie złożył ponaglenia, to jego skarga podległa odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie niedopuszczalne było bowiem wniesienie skargi bez wcześniejszego spełniania wymogów określonych w art. 52 p.p.s.a., to jest bez wyczerpania środków zaskarżenia. Sąd wskazuje końcowo, że odrzucenie skargi na bezczynność nie powoduje powagi rzeczy osądzonej. Zgodnie też z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie, konieczne jest jednak uprzednie wniesienie ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, Sąd skargę odrzucił, o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (punkt 2 sentencji postanowienia).