III SAB/Gd 1/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi W. D. na bezczynność Wójta Gminy Sierakowice w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Wójta Gminy Sierakowice na rzecz skarżącego W. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z dnia 26 listopada 2025 r. W. D. wystąpił do Wójta Gminy Sierakowice o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie dokumentów związanych z realizacją inwestycji pn: "Wykonanie dokumentacji technicznej oraz budowa domu dziennego pobytu dla osób starszych i niepełnosprawnych w miejscowości S. – [...]" tj.: 1. Umowy na wykonanie ww. zadania zawartej z K. Sp. z o.o. Sp. k. ul. [...] G., E. Sp. z o.o. ul. [...] G.; 2. Wszelkich aneksów dot. zmiany ww. umowy wraz z protokołami konieczności wykonania ww. robót oraz notatkami z narad budowy uzasadniających wprowadzenie zmian do umowy; 3. Kosztorysów robót dodatkowych i zamiennych; 4. Faktur VAT wystawionych i przedłożonych Gminie Sierakowice z tytułu realizacji ww. inwestycji wraz z dowodami dokonania zapłaty tych faktur; 5. Umowy na wykonanie Programu Funkcjonalno-Użytkowego dla ww. inwestycji wraz z ewentualnymi aneksami do ww. umowy; 6. Faktur VAT wystawionych i przedłożonych Gminie Sierakowice z tytułu wykonania Programu Funkcjonalno-Użytkowego dla ww. inwestycji wraz z dowodami dokonania zapłaty za ww. FV, 7. Decyzji Starosty Kartuskiego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla budynku domu dziennego pobytu dla osób starszych i niepełnosprawnych w miejscowości S. wraz z ewentualnymi decyzjami zamiennymi. Skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi za pośrednictwem adresu e-mail: [...]. Pismem z dnia 5 grudnia 2025 r. Wójt Gminy Sierakowice poinformował wnioskodawcę, iż złożony przez niego wniosek zostanie rozpoznany w nieprzekraczalnym terminie do dnia 9 lutego 2026 r. Jednocześnie poinformowano stronę, że niemożność realizacji wniosku w terminie wynikającym z przepisów art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej w skrócie "u.d.i.p.", wynika z usprawiedliwionej nieobecności pracownika odpowiedzialnego za udostępnienie danych niezbędnych do przygotowania informacji objętej żądaniem. W. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Sierakowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2. art. 13 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 i art. 10 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepisy te ustanawiają zasadę szybkości postępowania w sprawie o informację publiczną poprzez bezzasadne przedłużenie terminu rozpatrywania sprawy, 3. art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten nakłada na organ obowiązek uzasadnienia niemożności udostępnienia informacji w terminie, którego to obowiązku organ nie dopełnił bowiem nieobecność jednego pracownika w Urzędzie Gminy Sierakowice nie uzasadnia wydłużenia odpowiedzi na wniosek o przekazanie kopii wnioskowanych dokumentów w terminie do 9 lutego 2026 r. Wobec powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do niezwłocznego nie później niż w terminie 3 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie, rozpatrzenia wniosku z dnia 26 listopada 2025 r., wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5000 zł oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 26 listopada 2025 r. wystąpił do organu, za pośrednictwem poczty elektronicznej, z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentów związanych z realizacją inwestycji pn. Wykonanie dokumentacji technicznej oraz budowa domu dziennego pobytu dla osób starszych i niepełnosprawnych w miejscowości S. – [...]. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w dniu 10 grudnia 2025 r. Pomimo upływu terminu, podmiot zobowiązany do którego skierowano wniosek, nie udzielił odpowiedzi. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że powód wskazany w piśmie organu z dnia 9 grudnia 2025 r. stanowiący podstawę przedłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi tj. wskazanie na nieobecność pracownika, w ocenie skarżącego, nie stanowi podstawy do zastosowania art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem skarżącego, to rzeczą organu jest zapewnienie takiej organizacji pracy, by mógł wywiązywać się ze swych ustawowych obowiązków, tym bardziej, że odpowiedź na zadane przez niego pytania sprowadzała się do udostępnienia kopii kilku istniejących w zasobach Urzędu Gminy dokumentów i nie wymagała od organu angażowania znacznej ilości osób i czasu. Ponadto z informacji, które posiada skarżący wynika, że w strukturze organizacyjnej organu nie ma jednoosobowych stanowisk, a Referaty liczą co najmniej po kilka osób każdy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, w postaci prośby o przeniesienie pracownika samorządowego z dnia 5 listopada 2025 r. oraz porozumienia w sprawie przeniesienia pracownika samorządowego z dnia 17 listopada 2025 r., celem wykazania, że po stronie organu zaistniały przyczyny, które należy zakwalifikować jako uzasadniające wydłużenie terminu rozpatrzenia wniosku zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Sierakowice przedstawił stan faktyczny sprawy w tym zakresie wskazując, że skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 26 listopada 2025 r. Następnie pismem z dnia 9 grudnia 2025 r. organ poinformował wnioskodawcę, że na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jego wniosek zostanie rozpatrzony w terminie do dnia 9 lutego 2026 r., z uwagi na usprawiedliwioną nieobecność pracownika odpowiedzialnego za przygotowanie informacji objętej wnioskiem. Organ wyjaśnił, że pracownikiem odpowiedzialnym za udostępnienie powyższych danych jest pracownik referatu ds. Unii Europejskiej przebywający na zwolnieniu lekarskim, przy czym o przewidywanym czasie trwania zwolnienia lekarskiego (tj. że będzie ono długotrwałe) organ powziął informację dopiero w listopadzie 2025 r. W związku z tym podjęto czynności zmierzające do zapewnienia zastępstwa ww. pracownika w następstwie których pismem z dnia 5 listopada 2025 r. organ zwrócił się do Wójta Gminy Kolbudy z prośbą o przeniesienia z dniem 12 listopada 2025 r. pracownika Urzędu Gminy Kolbudy do pracy w Urzędzie Gminy Sierakowice. Wójt Gminy Kolbudy nie wyraził jednak zgody na przeniesienie pracownika z dniem 12 listopada 2025 r., lecz dopiero z dniem 30 grudnia 2025 r. W dniu 17 listopada 2025 r. zostało zawarte porozumienie pomiędzy Urzędem Gminy Kolbudy a Urzędem Gminy Sierakowice w sprawie przeniesienia pracownika na stanowisko starszego inspektora w referacie ds. Unii Europejskiej z dniem 30 grudnia 2025 r. Ponadto organ wyjaśnił, że termin wskazany w piśmie z dnia 9 grudnia 2025 r. jest terminem maksymalnym. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny w wysokości 5000 zł, Wójt Gminy Sierakowice wskazał, że nie uchylał się od reagowania na wniosek skarżącego, a jedynie nie był w stanie odpowiedzieć na wniosek w terminie 14-dniowym, dopełniając jednocześnie obowiązku poinformowania o tym strony zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Ponadto organ podniósł, że skarżący nie uzasadnił konieczności nałożenia na organ grzywny, zaś w realiach niniejszej sprawy nie miała miejsca bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 13 lutego 2026 r. Wójt Gminy Sierakowice udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację publiczną oraz wskazał na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2013 r. nr P 25/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j,: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Skarga jest zasadna. Zasady i tryb udostępnienia informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym między stronami było, że Wójt Gminy Sierakowice jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a żądana we wniosku W. D. z dnia 26 listopada 2025 r. informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skierowany do Wójta Gminy Sierakowice wniosek skarżącego, który wpłynął w dniu 26 listopada 2025 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie. Z akt sprawy wynika, że organ otrzymał wniosek skarżącego w dniu 26 listopada 2025 r. Powinien go zatem rozpoznać do dnia 10 grudnia 2025 r. Organ pismem z dnia 9 grudnia 2025 r. poinformował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej - do dnia 9 lutego 2026 r. Przedłużenie terminu udostępnienia informacji publicznej nie może przekraczać dwumiesięcznego terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 576/20). Termin ten należy liczyć od daty złożenia wniosku, co wyraźnie wynika z normy art. 13 ust. 2 u.d.i.p., stanowiącej, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Termin dwumiesięczny upłynął w niniejszej sprawie w dniu 26 stycznia 2026 r. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek po jego upływie i po wniesieniu skargi, w dniu 4 lutego 2026 r. Wskazać należy, że prawo do informacji publicznej stanowi konsekwencję niesformułowanej wprost w przepisach Konstytucji RP, lecz wywiedzionej z nich zasady jawności (przejrzystości, transparentności) działania organów władzy publicznej (zob. M. Mucha, Obowiązki administracji publicznej w sferze dostępu do informacji, Wrocław 2002, s. 57). Regulacją gwarantującą poszanowanie dostępu do informacji publicznej stanowi art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do otrzymywania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Podmiot udostępniający informację publiczną nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 u.d.i.p. W ocenie Sądu, podnoszona przez organ argumentacja, że długotrwałe zwolnienie lekarskie odpowiedzialnego za udostępnienie informacji publicznej pracownika referatu ds. Unii Europejskiej usprawiedliwia nieudostępnienie informacji publicznej w zakreślonym przez ustawę terminie, nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim z okoliczności sprawy wynika, że organ pozyskał pracownika zastępczego już w dniu 30 grudnia 2025 r. Uwzględniając zatem podaną przez organ przyczynę opóźnienia, stwierdzić należy, że ustała ona w tej dacie. Wskazać należy, że organ w przypadku choroby pracownika, winien zapewnić sprawne funkcjonowanie urzędu, nienaruszające ustawowych uprawnień obywateli. O ile za możliwe uznać należy, co do zasady, wydłużenie terminu udostępnienia informacji w takiej szczególnej sytuacji, nie może ono przekraczać terminów ustawowych. W rozpatrywanej sprawie Wójt Gminy Sierakowice, winien był udostępnić wnioskowaną informację publiczną, przy przedłużeniu terminu do dwóch miesięcy najpóźniej do dnia 26 stycznia 2026 r., przy czym udostępnienie tej informacji było w związku z ustaniem przyczyny opóźnienia w dniu 30 grudnia 2025 r., możliwe znacznie wcześniej - już od tej daty. Ponieważ w toku postępowania wnioskowana informacja została udostępniona, brak było podstaw do zobowiązywania organu do jej udostępnienia. Sąd stwierdził natomiast, że organ dopuścił się bezczynności i zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. dokonał oceny jej charakteru. Biorąc pod uwagę czasową skalę przekroczenia przez organ terminu załatwienia sprawy, Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności następuje w przypadku długotrwałej bezczynności organu, wielokrotnie przekraczającej ustawowe terminy dokonania czynności, w sytuacjach szczególnych, wykazujących oczywisty brak poszanowania prawa dostępu do informacji publicznej i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić (por. m.in. wyroki NSA z 16 września 2015 r. sygn. akt I OSK 722/15, z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14, z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt I OSK 296/15, z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wójt Gminy Sierakowice nie zignorował wniosku skarżącego, poinformował o opóźnieniu i jego przyczynach, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., a następnie udostępnił żądaną informację, choć w przekroczonym terminie. Stosownie do treści art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby wprost sąd do wymierzenia grzywny, a nie jedynie przewidywał taką możliwość. Przewidziane w ustawie jedynie fakultatywne działanie sądu w tym zakresie - bez sprecyzowania przesłanek - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Sąd wziął pod uwagę, że organ rozpoznał złożony przez skarżącego wniosek, a opóźnienie w udostępnieniu informacji, choć miało miejsce, nie było rażące. Zatem wymierzanie grzywny w celu prewencyjnym, dyscyplinującym czy sankcyjnym, nie było w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione. W tym zakresie skarga została na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalona. O kosztach postępowania - uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł - Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).