III SAB/Gd 103/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2013 r. nr [...], Burmistrz Miasta na podstawie art. 16a, art. 20 ust. 2 i 3 oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) odmówił M. J. M. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką A. K. M.. Decyzję tę doręczono wnioskodawcy w dniu 14 sierpnia 2013 r. W dniu 20 sierpnia 2013 r. M. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Pismem z dnia 14 października 2013 r. M. M. wezwał (za pośrednictwem Poczty Polskiej) Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa poprzez załatwienie jego sprawy tj. rozpoznanie odwołania od decyzji z dnia 6 sierpnia 2013r., nr [...]. W dniu 21 października 2013 r. M. M. wniósł - za pośrednictwem organu - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającą na rażącym przekroczeniu terminu załatwienia sprawy i zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. W uzasadnieniu wskazano, iż skarga na bezczynność została wniesiona z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi unormowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." W myśl art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy, sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w punktach 1-5 tego przepisu, co nie dotyczy sprawy niniejszej. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje również sytuację, gdy strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała środków zaskarżenia, jakie przysługiwały jej w administracyjnym toku instancji. Zgodnie bowiem art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuacje, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W sprawie skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego takim środkiem zaskarżenia jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej jako k.p.a.). Powołany przepis stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Do wnoszącego skargę na bezczynność należy wykazanie, że skorzystał z ww. trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Skoro z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść skutecznie dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, to niewątpliwie nie jest dopuszczalne wniesienie jej nie tylko przed złożeniem środka zaskarżenia ale także - siedem dni po jego złożeniu, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Istotą wymogu wyczerpania środków zaskarżenia jest umożliwienie organowi administracji doprowadzenie do załatwienia sprawy bez konieczności wszczynania postępowania sądowoadministracynego. Dopuszczenie możliwości składania skargi kilka dni po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa unicestwiałoby sens przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż M. M. złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 21 października 2013 r. tj. siedem dni po tym, gdy skarżący złożył do tego organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na marginesie tylko dodać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowanym w sprawach, w których środkiem zaskarżenia jest zażalenie na bezczynność przyjmuje się, że środek ten można uznać za skuteczny w postępowaniu sądowym w przedmiocie bezczynności dopiero po upływie miesiąca od jego złożenia (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 28 października 2004 r., II SAB/Bk 16/04, ONSAiWSA 2005/6/114 oraz postanowienia NSA: z dnia 30 października 2001 r., sygn. akt II SAB 140/01, Lex Nr 157971 i z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SAB/Gd 8/97, Lex Nr 33599,). Jak wskazuje się w powołanych orzeczeniach zachowanie tego terminu, znajdującego umocowanie w art. 35 § 3 k.p.a., jest konieczne, by w sposób rzeczywisty umożliwić właściwemu organowi rozpatrzenie wniesionego środka. Sąd nie podziela poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażonego w odpowiedzi na skargę, wedle którego skarga została wniesiona z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Przepis ten dotyczy bowiem jednoznacznie przypadków, o których mowa w art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a. Przypadki te związane są wyłącznie z zaskarżaniem aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. oraz innych aktów, co do których ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. Zatem regulacje powołanych wyżej przepisów nie odnoszą się do skargi na bezczynność organu, która jest odrębnym przedmiotem zaskarżenia, określonym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Wobec powyższych okoliczności należało uznać, że skarga M. M. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, z uwagi na niewyczerpanie trybu określonego art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tego względu Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia