III SAB/Gd 117/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-01-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w postępowaniu o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, ponieważ decyzja została wydana z przekroczeniem ustawowego terminu. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące braków kadrowych i ostateczne załatwienie sprawy. Sąd oddalił również żądania dotyczące grzywny i przyznania sumy pieniężnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Po upływie ustawowego terminu na załatwienie sprawy, skarżący wniósł ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność Wojewody. Skarżący zarzucił organowi m.in. nieuzasadnione wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz niewłaściwy sposób doręczania korespondencji. Wojewoda wyjaśnił, że opóźnienie wynikało m.in. z braków kadrowych i konieczności weryfikacji legalności dochodu. Ostatecznie Wojewoda wydał decyzję o udzieleniu zezwolenia, a Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie za uzasadnione, ale stwierdził brak rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego D. D. 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. D. na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu dotyczącym udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej 1. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego D. D. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 27 października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku wpłynęła skarga D.D. (dalej także jako "strona" albo "skarżący") na bezczynność Wojewody (...) w postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego.
Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynikają następujące okoliczności:
Wnioskiem z dnia 21 maja 2021 r. D.D. wystąpił do Wojewody (...) o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
W dniu 7 czerwca 2021 r. Wojewoda (...) zwrócił się do organów wymienionych w art. 207 ust. 2 w zw. z art. 223 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w G, Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej oraz Naczelnika Wydziału IX Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G.) o przekazanie informacji, czy wjazd D.D. na terytorium RP i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Pismem z dnia 20 września 2021 r. reprezentowany przez pełnomocnika cudzoziemiec wniósł do Wojewody (...) ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Wojewoda (...), pismem z dnia 21 września 2021 r., przekazał wniesione ponaglenie wraz z odpisem akt sprawy organowi wyższego stopnia. Jednocześnie, pismem z tej samej daty, za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika skarżący został wezwany na podstawie art. 211 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie dochodu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 tego artykułu i wykazania spełnienia tego wymogu przez okres 3 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku.
W odpowiedzi na wezwanie organu, wraz z pismem z dnia 28 września 2021 r. wskazującym na nieuzasadniony charakter żądania organu, skarżący przedłożył wymagane przez organ załączniki. Jednocześnie, pismem opatrzonym tą samą datą skarżący wniósł skargę na bezczynność.
W skardze do tut. Sądu reprezentowany przez pełnomocnika D.D. wniósł o:
1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się wyroku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;
2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy;
5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;
6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że dwukrotnie występował do organu
o sprawne prowadzenie sprawy, z uwagi na plan złożenia w imieniu córki wniosku
o zezwolenie na pobyt stały (na podstawie swojego statusu rezydenta długoterminowego UE) uczulając organ, że rodzina skarżącego posiada zezwolenia
na pobyt wprost powiązane z zezwoleniem na jego pobyt i w pewnym momencie może się okazać, że nie wiadomo, z którym rodzajem zezwolenia połączyć wnioski rodziny.
Podkreślając udział profesjonalnego pełnomocnika skarżący wyraził stanowisko o zupełności przedmiotowego wniosku oraz możliwości udzielenia zezwolenia bez zbędnej zwłoki. Organ tymczasem, naruszając art. 36 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), do dnia złożenia ponaglenia nie powiadomił strony o żadnych późniejszych terminach załatwienia sprawy. Reakcja organu na złożone ostatecznie ponaglenie wykazała, że było ono ze wszech miar zasadne.
Niewłaściwy w sprawie był również zastosowany sposób doręczania korespondencji. O ile wniosek został złożony osobiście i w tradycyjnej, papierowej formie, to już wszelka dalsza aktywność pełnomocnika skarżącego odbywała się
z wykorzystaniem platformy ePUAP. Oznacza to, że w myśl normy zawartej w art. 391
§ 1 k.p.a., organ powinien był wysłać swoje wezwanie z dnia 21 września 2021 r.
w postaci elektronicznej, czego nie uczynił zbędnie wydłużając postępowanie.
Pomimo sygnalizowanej potrzeby załatwienia sprawy ustawowym w terminie, ewentualnie w czasie umożliwiającym złożenie podania o udzielenie zezwolenia na pobyt stały dla małoletniej córki, spotkanie w celu złożenia wspomnianego wniosku zostało wyznaczone na dzień 28 grudnia 2021 r. Warunkiem złożenia takiego wniosku jest uprzednie posiadanie przez skarżącego zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Organ zapowiedział, że decyzję podejmie
do dnia 15 grudnia 2021 r., co oznacza, że jeśli się tak stanie, to stanie się z zapewnieniem tak niewielkiego odstępu czasowego zwłaszcza, że w międzyczasie przypadają święta, iż przekłada się na ryzyko niepowodzenia w złożeniu wniosku dla córki. Takie postępowanie organu świadczy o nieliczeniu się z interesem strony i jego rodziny.
Skarżący zwrócił też uwagę na niezasadność wezwania o dodatkowe dokumenty z uwagi na wynikające z art. 211 ust. 1 pkt 1-3, ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach przesłanki przewidziane dla posiadacza Niebieskiej Karty UE (Blue Card).
Jako, że organ działa na podstawie i w granicach prawa, to przepis ten ogranicza uprawnienia organu do żądania dowodów. Odnośnie uzyskiwanego dochodu wystarczające zatem byłoby przedłożenie: zaświadczenia o zatrudnieniu w banku [...] od 2017 r. na podstawie umowy o pracę, dokumentów z ZUS świadczących
o tym, że od wynagrodzenia pracodawca co miesiąc nalicza i odprowadza składki
na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i chorobowe, dowodów rozliczenia z urzędem skarbowym oraz wyciągów bankowych, z których wynika, że na konto bankowe wpływa co miesiąc wynagrodzenie w wysokości przynajmniej około 10.000 zł. Organ natomiast zażądał dodatkowo, aby przedłożyć same umowy o pracę oraz dokumenty,
z których wynika, że praca była wykonywana legalnie.
Kierując się dbałością o swoje sprawy oraz troską o swój interes,
pragnąc otrzymać zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, skarżący zapewnił, że przedłoży dokumenty, o jakie organ wezwie. Jednak jest to wykonanie nieprzewidzianych przez ustawę życzeń organu, nie zaś usankcjonowanie stanu rzekomego niepełnego zebrania materiału dowodowego, co miałoby uzasadnić wydłużenie terminu
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Wojewoda (...) i przedstawił przedsięwzięte w sprawie czynności.
Organ wyjaśnił, że pomimo posiadania "Niebieskiej Karty UE" (Blue Card), wezwanie skarżącego było konieczne albowiem przepis art. 212 ust. 1 pkt 1 ustawy
o cudzoziemcach ma zastosowanie do cudzoziemców przebywających na terytorium Unii Europejskiej przez okres co najmniej 5 lat na podstawie wydanego przez państwo członkowskie Unii Europejskiej dokumentu pobytowego z adnotacją "Niebieska Karta UE", w tym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - co najmniej przez 2 lata bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (a zatem gdy w związku
z uwzględnieniem okresu pobytu w innych państwach członkowskich pobyt w Polsce trwał 2 lata). Tymczasem D.D. we wniosku o udzielenie wnioskowanego zezwolenia podał w części III, że nie przebywał na terytorium innych państw członkowskich Unii Europejskiej na podstawie dokumentu pobytowego z adnotacją "Niebieska Karta UE". W tych okolicznościach wnioskodawca, zgodnie z ust. 2 pkt 2 art. 211 ustawy o cudzoziemcach, źródło stabilnego i regularnego dochodu, o którym w art. 211 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach powinien wykazać przez okres 3 lat.
Podobnie za wadliwy, w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, organ uznał wywód dotyczący braku konieczności badania,
czy źródło dochodu było legalne. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury źródło dochodu musi być przede wszystkim legalne i stabilne. Z kolei przez dochód legalny, należy rozumieć dochód osiągany w zgodzie z prawem, w tym z prawem regulującym kwestie dostępu cudzoziemców do rynku pracy, sposobu prowadzenia przez cudzoziemców działalności gospodarczej, opodatkowaniu takiego dochodu, itd.
Ponadto, w odniesieniu do zarzutu dotyczącego braku reakcji organu na wniesione w dniu 20 września 2021 r. ponaglenie na niezałatwienie sprawy stwierdzono, że jest on bezzasadny, gdyż stosownie do art. 37 § 4 k.p.a.,
pismem z dnia 21 września 2021 r. organ przekazał ponaglenie wraz z odpisem
akt sprawy organowi wyższego stopnia. Mając na uwadze przywołane w odpowiedzi
na skargę przepisy oraz argumenty, organ rozstrzygający sprawę uważa,
wbrew twierdzeniom strony, że działał na podstawie przepisów i w granicach prawa. Jedynym zarzutem może być niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy określonego w art. 210 w zw. z art. 223 ustawy o cudzoziemcach. Jednakże organ wzorem poprzednich swoich odpowiedzi na wnoszone skargi, stoi na stanowisku, że jest to okoliczność niezawiniona przez organ, skoro pomimo jego wystąpień do właściwych organów, komórka do której właściwości należy rozpatrywanie wniosków
o zalegalizowanie pobytu cudzoziemców, nie otrzymuje adekwatnego do liczby wpływających wsparcia kadrowego.
Decyzją z dnia 5 października 2021 r. (...) Wojewoda (...) orzekł o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Postanowieniem z 11 października 2021 r. (...) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił uznać ponaglenie D.D.
za uzasadnione oraz zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Organ stwierdził nadto, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r.,
poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie zaś do art. 37 § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (publikator na dzień wniesienia skargi; tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Ponaglenie - stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się:
1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Co istotne, przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę
na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący niewątpliwie wypełnił wymóg określony
w art. 53 § 2b p.p.s.a. Ponaglenie zostało bowiem w przepisany prawem sposób złożone do właściwego organu pismem datowanym na dzień 20 września 2021 r.
Przechodząc zatem do kwestii merytorycznych wskazać w pierwszej kolejności należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
na podstawie odrębnych przepisów.
Wobec wydania przez Wojewodę (...) w dniu 5 października 2021 r. decyzji kończącej postępowanie w sprawie zdezaktualizował się wniosek skarżącego
o zobowiązanie organu do wydania aktu kończącego postępowanie. Sytuacja taka
w żaden sposób nie oznacza jednak, że skarga powinna podlegać odrzuceniu
na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przedmiotowa regulacja dotyczy niedopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji, kiedy to po wniesieniu skargi organ wyda decyzję w sprawie. Odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej (z powołaniem się na regulację art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) mogłoby mieć miejsce w realiach rozpatrywanej sprawy jedynie wtedy, gdyby skarżący wniósł skargę na bezczynność bez wyczerpania środka prawnego w postaci ponaglenia. Taka sytuacja – jak wskazano powyżej – nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.
W tym stanie rozważenia wymagało zatem, czy organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, a jeżeli tak, to czy takie naruszenie prawa miało charakter rażącego oraz czy zasadne jest żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, a ponadto nałożenie na organ grzywny.
W tym celu przytoczenia wymagają przepisy regulujące terminy załatwienia sprawy w postępowaniach dotyczących udzielania zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego.
Stosownie do art. 223 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.c."), do udzielenia lub cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stosuje się przepisy art. 202 oraz art. 206–210. Zgodnie
z art. 210 u.c., postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Oznacza to, że w realiach sprawy postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE prowadzone przez organ pierwszej instancji powinno zostać zakończone w terminie 3 miesięcy od daty wpływu wniosku.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.c., przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wojewoda zasięga informacji, czy wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobyt na tym terytorium stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W myśl art. 207 ust. 2 ustawy informacji tej organ zasięga na wniosek, który składa się do: 1) komendanta oddziału Straży Granicznej; 2) komendanta wojewódzkiego Policji; 3) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Komendanci, o których mowa w ust. 2, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub organy,
o których mowa w ust. 3, przekazują informację, o której mowa w ust. 1, w terminie
30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 4). W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni (ust. 5). Organ obowiązany
do przekazania informacji zawiadamia wojewodę o przedłużeniu terminu, o którym mowa w ust. 5 (ust. 7). Jeżeli organy, o których mowa w ust. 2 i 3, nie przekażą informacji w terminach, o których mowa w ust. 4 lub 5, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 8).
Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne,
że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy – w ustalonym przepisami terminie – organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.).
Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność,
z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana,
a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem,
że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.
Biorąc po uwagę okres, jaki zajął organowi na wydanie decyzji oraz dynamikę prowadzonego w sprawie postępowania Sąd uznał, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności. Decyzja kończąca postępowanie w sprawie została wprawdzie wydana, jednakże czynność ta miała miejsce dopiero w dniu 5 października 2021 r., a zatem z wyraźnym i niezaprzeczalnym przekroczeniem przewidzianego przepisem art. 210 u.c. terminu, czym naruszył również zasadę szybkiego rozpoznania sprawy określoną w art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi bezsprzecznie,
że zainicjowane wnioskiem skarżącego postępowanie w sprawie toczyło się od dnia
21 maja 2021 r., a więc uwzględniając datę wydania decyzji trwało niespełna
5 miesięcy. Jest to okres niewątpliwie przekraczający standardowy w tego typu sprawach trzymiesięczny okres. W tym czasie organ ograniczył się jedynie
do wystąpienia do organów wymienionych w art. 207 ust. 2 w zw. z art. 223 ustawy
o cudzoziemcach, a w dniu 21 września 2021 r., a zatem po 4 miesiącach od złożenia wniosku, do wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadanie dochodu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i wykazania spełnienia tego wymogu przez 3 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku. Abstrahując od jego zasadności, przedmiotowe wezwanie, będące skutkiem wstępnej analizy wniosku, powinno zostać wystosowane niezwłocznie po wszczęciu postepowania.
Do dnia dokonania tej czynności organ pozostawał w niemalże całkowitej bezczynności, nie dążąc w jakikolwiek sposób do załatwienia sprawy w ustawowym terminie.
Faktem jest, że w odpowiedzi na skargę, poza przedstawieniem stanu sprawy, organ wyjaśnił zaistniałą zwłokę niezawinionymi brakami kadrowymi. Sąd zauważa w tym kontekście, że czynnik ten nie stanowi wystarczającej okoliczności usprawiedliwiającej. Terminy przewidziane dla załatwienia sprawy administracyjnej obowiązują i organy administracji publicznej pozostają nimi związane. Nadmiar spraw nie może zwalniać organów z odpowiedzialności z tytułu niezałatwiania spraw w terminie, gdyż gwarancja załatwienia sprawy w terminie stanowi jedno z elementarnych uprawnień strony postępowania administracyjnego. W opisanych realiach sprawy bezczynność organu jest oczywista.
Mając natomiast na uwadze, że sprawa została ostatecznie załatwiona Sąd uznał, że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podziela stanowisko, że podniesione w odpowiedzi na skargę okoliczności w określonym stopniu wyjaśniają przyczynę wystąpienia bezczynności, która w istocie nie leży w złej woli organu, czy rażąco złej organizacji pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać przy tym pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W realiach rozpatrywanej sprawy takie okoliczności nie miały w ocenie Sądu miejsca, stąd też Sąd orzekł, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do żądań skargi dotyczących przyznania skarżącemu sumy pieniężnej oraz nałożenia na organ grzywny stwierdzić należy, że pierwszy ze wskazanych środków ma charakter kompensacyjny i nie stanowi odszkodowania. Przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie stronie ignorowania jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz rekompensatę negatywnych przeżyć związanych z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei grzywna ma charakter dyscyplinująco - represyjny, dlatego winna być stosowana wówczas, gdy okoliczności sprawy wskazują, że takie dyscyplinujące działanie jest konieczne, co ma miejsce w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2019 r.; sygn. akt II OSK 1360/19; z dnia 8 lutego 2018 r.; sygn. akt I OSK 2177/17; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając przedstawiony całokształt działań organu oraz mając na względzie, jaką funkcję mają spełnić instytucje przewidziane w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy, jak i sam okres pozostawania w bezczynności nie dawały podstawy do uwzględnienia wniosków w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku, oddalając skargę w pozostałej części.
O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie trzecim sentencji wyroku
na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej
od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł składa się również wynagrodzenie reprezentującego skarżącego adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło