III SAB/Gd 202/22
WyrokWSA w Gdańsku2023-02-09
Skład orzekający: Janina Guść, Bartłomiej Adamczak, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony drogą elektroniczną, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wójt Gminy Stężyca dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie 14 dni. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ ostatecznie udzielił odpowiedzi, a opóźnienie nie było nadmierne i wynikało z potrzeby analizy złożonych zagadnień. Sąd uwzględnił skargę w zakresie stwierdzenia bezczynności, ale oddalił ją w zakresie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżąca K. B. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy Stężyca w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zarządzania energią w latach 2015-2022. Wójt Gminy nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie 14 dni. Po wniesieniu skargi, organ udzielił odpowiedzi, ale skarżąca domagała się dalszego procedowania w zakresie niektórych pytań. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wójt Gminy Stężyca dopuścił się bezczynności. 2. Stwierdzono, że bezczynność Wójta Gminy Stężyca nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Wójta Gminy Stężyca na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy Stężyca w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy Stężyca dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Stężyca nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy Stężyca na rzecz skarżącej K. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
K. M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Stężyca w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżąca zarzuciła Wójtowi Gminy Stężyca naruszenie przepisów:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym braku decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.
Skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej;
2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącej;
3) ustalenie charakteru bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącej;
4) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze;
5) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych;
6) przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Uzasadniając wniesione żądanie skarżąca wskazała, że w dniu 27 października 2022 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, złożyła wniosek o udostępnienie
informacji publicznej domagając się udostępnienia następujących informacji dotyczących organizacji w latach 2015-2022 w gminnej jednostce:
- zarządzania optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej;
- zarządzania alternatywnymi rodzajami pozyskania energii z podziałem na źródło;
- zarządzania magazynowaniem wytworzonej energii własnej;
- zarządzania inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią;
- stosowanych sposobach ograniczania zużycia energii elektrycznej;
- sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które służą wytworzeniu energii cieplej;
- sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które są wykorzystywane
w transporcie;
- dokumentów zawierających informacje o bilansie energetycznym punktów użyteczności publicznych;
- dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy energii elektrycznej;
- dokumentów zawierających informacje o rodzajach stosowanych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w puntach użyteczności publicznej;
- dokumentów zawierających informacje o znaczeniu i zakresie, który jest w istocie jednoznaczny z powyższymi punktami.
Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarżąca wniosła o udostępnienie wskazanych informacji poprzez przesłanie ich pocztą elektroniczną na podany we wniosku adres.
Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie
z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo przekroczenia tego terminu organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną.
Skarżąca podkreśliła, że organ nie skorzystał również z możliwości opóźnienia terminu udostępnienia informacji, co zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie
do informacji publicznej jest dopuszczalne pod rygorem powiadomienia wnioskodawcy (w terminie 14 dni od złożenia wniosku) o powodach opóźnienia wraz ze wskazaniem terminu przekazania informacji (nie dłuższego niż 2 miesiące od złożenia wniosku).
Ponadto organ: nie zawiadomił wnioskodawcy o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi; nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej; przez co należy twierdzić, że okoliczności te nie wystąpiły. Pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Stężyca wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak bezczynności.
W uzasadnieniu organ potwierdził, że w dniu 28 października 2022 r. na skrzynkę poczty elektronicznej Urzędu Gminy wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek został rozpoznany przez Wójta Gminy Stężyca
i stosowna informacja publiczna została udzielona pismem z dnia 2 grudnia 2022 r.
Opóźnienie w wydaniu informacji publicznej związane było natomiast
z zaniechaniem poinformowania wnioskującej o konieczności przedłużenia terminu
do wydania informacji, ze względu na potrzebę analizy problemów i zagadnień zawartych we wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej),
nie zaś ze złą wolą organu.
Na potwierdzenie organ załączył treść udzielonej odpowiedzi na wniosek skarżącej (pismo z dnia 2 grudnia 2022 r.), z której m.in wynika, że w Urzędzie Gminy Stężyca zarządzanie optymalizacją zużycia i pozyskiwania energii elektrycznej odbywało się poprzez analizowanie opłat za zużycie i dystrybucję energii pod kątem zamówionej mocy umownej, dostosowanie jej do faktycznych potrzeb jednostki, zainstalowanie układu kompensacji pozwalający na zmniejszenie zużycia energii biernej.
W latach 2015-2021 w Urzędzie Gminy nie były wykorzystywane alternatywne źródła pozyskiwania energii, natomiast od roku 2022 wykorzystywana jest energia pozyskiwania z zainstalowanych paneli fotowoltaicznych, która jest na bieżąco zużywana.
Z pisma wynika ponadto, że ograniczenie zużycia energii elektrycznej odbywa się między innymi poprzez oświetlenie korytarzy z zainstalowanymi czujnikami ruchu, zainstalowane jest oświetlenie energooszczędne.
Budynek Urzędu Gminy został oddany do użytku w październiku 2016 r. Zastosowane metody ocieplenia i inne rozwiązania mające na celu energooszczędność budynku znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej w ogłoszeniu dotyczącym przetargu na budowę budynku administracyjnego budynku Urzędu Gminy Stężyca ogłoszonego w 2014 r. pod wskazanym w treści pisma linkiem internetowym.
Urząd Gminy nie jest w posiadaniu bilansu energetycznego punktów użyteczności publicznej.
Z kolei w latach 2015-2022 przeprowadzano termomodernizację istniejących budynków użyteczności publicznej, informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej pod wskazanym w treści pisma linkiem internetowym, a nowe budynki
są budynkami energooszczędnymi. Informacje o zastosowanych metodach ocieplenia również znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej jako załącznik do ogłoszenia
o przetargu na realizację wskazanego wyżej zadania.
Organ wskazał, że nie stosuje się odrębnych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w budynkach użyteczności publicznej poza tymi zrealizowanymi
na stałe.
W celu ograniczenia emisji ze stosowanych paliw grzewczych,
w modernizowanych obiektach oraz nowych budynkach, zastosowano kotłownie olejowe. W budynku Urzędu Gminy funkcjonuje kotłownia na pellet. W celu zmniejszenia emisyjności w transporcie drogowym planuje się wymianę taboru autobusowego w spółce gminnej i zakup autobusów niskoemisyjnych. Informacje o podejmowanych działaniach mających na celu zwiększenie oszczędności energetycznej znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej pod linkiem, którego adres organ przytoczył.
Ponadto, obowiązuje uchwała Rady Gminy Stężyca w sprawie uchwalenia założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwo gazowe dla gminy Stężyca (podano link do strony).
Urząd Gminy nie posiada dokumentów zawierających informacji o umowach zawieranych na dostawy energii elektrycznej, posiada zaś umowę na dostawę energii, której kopia stanowi załącznik do pisma.
W piśmie procesowym z dnia 19 grudnia 2022 r. skarżąca wniosła o:
1) dalsze procedowanie złożonej skargi w zakresie zobowiązania organu
do udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącej w zakresie pytania: 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10 i 11 wniosku;
2) procedowanie sprawy w zakresie ustalenia, że organ dopuścił się bezczynności
i ustalenia jej charakteru;
3) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze i odpowiedzi na skargę;
4) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu pisma strona skarżąca podniosła, że bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zachodzi, gdy w zakreślonym ustawą terminie adresat wniosku nie udostępnia informacji publicznej, ani nie wydaje decyzji administracyjnej, nie powiadamia, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, bądź nie informuje, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego. Nie sposób uznać, że informacja nie ma charakteru informacji publicznej, gdy dotyczy ona mienia gminnego. Brak jakiegokolwiek działania ze strony organu zmusił zatem stronę
do złożenia skargi na bezczynność, której celem jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony, czyli ogólnie formułując - doprowadzenie do załatwienia podania strony.
Powołując się na orzecznictwo skarżąca zauważyła, że zakończenie postępowania przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc stwierdzenia, iż organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Kompetencja ta pozwala na przesądzenie o istnieniu bezczynności lub przewlekłości nawet, gdy stan bezczynności lub przewlekłości już ustał (wydano akt, interpretację albo dokonano czynności), a także stwierdzenia, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, uzyskanie części żądanej informacji publicznej w inny sposób niż od podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, nie skutkuje bezprzedmiotowością żądania. Z kolei niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej w terminie stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 529, dalej powoływanej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega uwzględnieniu.
W niniejszej sprawie skarżąca zarzuca Wójtowi Gminy Stężyca bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej, żądanej przez nią we wniosku datowanym na dzień 27 października 2022 r. Treść wniosku skarżącej została przywołana na początku niniejszego uzasadnienia.
Tryb udostępniania informacji w całości reguluje ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., zwana dalej - "u.d.i.p.").
W postępowaniu toczącym się na podstawie u.d.i.p. nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z ze zm., dalej - "k.p.a.", z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p.), wobec czego przed wniesieniem skargi nie ma obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., a zatem nie zachodziła konieczność wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2020 r., I OSK 1917/18 i 21 listopada 2019 r., I OSK 4287/18).
Na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek.
Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że Wójt Gminy Stężyca jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Przy czym, organami władzy publicznej, w rozumieniu powołanego przepisu, są też organy samorządu terytorialnego, a więc organy gminy, powiatu i województwa (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 94).
Zgodnie przy tym z treścią art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Natomiast stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek i otwiera ustawowy termin do jego załatwienia. Jednakże, dopiero skuteczne doręczenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest warunkiem powstania po stronie jego adresata obowiązku jego rozpatrzenia. Natomiast w przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną, ustawowy czternastodniowy termin od momentu wpływu wniosku do właściwego podmiotu, liczy się od momentu zarejestrowania go na serwerze odbiorcy (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 maja 2017 r., II SAB/Go 181/16).
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei rodzaje informacji, które ustawa w ramach katalogu otwartego uznaje w szczególności za informację publiczną, określone zostały w art. 6 u.d.i.p. Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a). Podobnie informacją taką są dane o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów. Zdaniem Sądu, wskazane przez skarżącą we przedmiotowym wniosku informacje i dokumenty stanowią informację publiczną, skoro informacje te wiążą się z funkcjonowaniem i działalnością organu w ramach zadań publicznych wynikających z powołanych wyżej przepisów, w tym z wydatkowaniem środków publicznych.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli zaś informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Co do zasady, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonymi we wniosku (art. 14 ust. 1).
Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.). Niemniej, pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza w praktyce niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu informacji (zaniechaniu rozpatrzenia wniosku), względnie na niewydaniu decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1), jak też na niepoinformowaniu wnioskodawcy, że organ nie dysponuje żądaną informacją lub też, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej.
Jednak, co istotne, w stosunku do informacji, która ze względu na swój charakter jest informacją publiczną i może być udostępniona, stan bezczynności ustaje zasadniczo w sytuacji, gdy organ udostępni żądaną informację w zakresie i w formie określonej we wniosku przez podmiot zainteresowany jej uzyskaniem.
W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek skarżącej z dnia 27 października 2022 r. (28 października 2022 r. data wpływu do organu) nie został rozpoznany w ustawowym terminie (art. 13 ust. 1.) Organ nie skorzystał również z możliwości przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej. Dopiero pismem z dnia 2 grudnia 2022 r. Wójt Gminy Stężyca udzielił skarżącej informacji. Przy czym, reakcja organu nastąpiła w związku z wniesieniem przez skarżącą skargi na bezczynność. Nie może więc budzić wątpliwości, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. Stan ten ustał z momentem udzielenia skarżącej odpowiedzi, przy czym fakt ten, nie skutkuje oddaleniem skargi (o co wnosił organ w odpowiedzi na skargę). Rozpatrzenie wniosku po wniesieniu skargi nie może bowiem sanować uprzedniej bezczynności organu, która doprowadziła do opóźnienia w załatwieniu sprawy. Ponadto, prawidłowe rozpoznanie skargi wymaga również wyjaśnienia czy pismem z dnia 2 grudnia 2022 r. została udostępniona żądana przez skarżąca informacja publiczna.
Po analizie udzielonych odpowiedzi przesłanych przez Wójta Gminy Stężyca, zdaniem Sądu, należy stwierdzić, że organ udzielił kompletnej i jednoznacznej odpowiedzi. Treść odpowiedzi z dnia 2 grudnia 2022 r. została przywołana powyżej (ponadto, vide: - k.12 sądowych).
Niewątpliwie, załatwienie tego typu wniosku powinno polegać na wyraźnym odniesieniu się do całości żądania lub wyjaśnieniu przyczyn niemożliwości jego uwzględnienia (co miało też miejsce w niniejszej sprawie), przy czym organ nie musi odpowiadać na każde pytanie odrębnie. Nie może przy tym ujść uwadze, że część pytań została dosyć ogólnie sformułowana, zwłaszcza pytanie 11 zawierające żądanie dokumentów, zawierających informacje o znaczeniu i zakresie jednoznacznym z pozostałymi punktami, czy pytanie 4 dotyczące zarządzania inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią. Organ, udzielając odpowiedzi nie ograniczył się tylko do odpowiedzi na zadane pytania ale wskazał również linki internetowe Biuletynów Informacji Publicznej (BIP), na których skarżąca może uzyskać szczegółowe i dodatkowe informacje (np. odnośnie metod ocieplania budynku Urzędu Gminy). Organ wskazał, w jaki sposób zarządza optymalizacją zużycia i pozyskiwania energii elektrycznej oraz ogranicza jej zużycie. Podniósł, że nie stosuje się odrębnych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w budynkach użyteczności publicznej, zaś w latach 2015-2022 przeprowadzono termomodernizację istniejących już budynków, natomiast od 2022 r. wykorzystywana jest energia z paneli fotowoltaicznych. Określił podejmowane działania w celu ograniczenia emisji ze stosowanych paliw grzewczych oraz plany w celu zmniejszenia emisyjności w transporcie drogowym. Odpowiadając na pytania organ wyjaśnił także, że nie posiada dokumentu w postaci bilansu energetycznego punktów użyteczności publicznej ani dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawę energii elektrycznej, posiada zaś umowę na dostawę energii elektrycznej, którą załączył do odpowiedzi. Organ podkreślił, że przekazuje wnioskowane informacje "w zakresie w jakim je posiada".
W realiach rozpoznawanej sprawy skarżącej wnioskowana odpowiedź została udzielona i doszło tym samym do załatwienia jej żądania. Dlatego bezprzedmiotowe stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do udzielenia informacji, a dalsze procedowanie w tym zakresie nie było zasadne. Sąd nie podziela tym samym stanowiska skarżącej reprezentowanego w replice z dnia 19 grudnia 2022 r. na wniesioną odpowiedź na skargę, w której domagała się dalszego procedowania w odniesieniu do wszystkich pytań (2-11), poza pytaniem 1. Skarżąca konkretnie nie wskazała, jakich jeszcze oczekuje informacji oraz jakich dokumentów. Trudno też wymagać od organu aby domyślał się jakich dokumentów skarżąca się domaga. Skarżąca w ww. replice nie przedstawiła też żadnych argumentów w opozycji do udzielonej jej informacji. Nie wykazała również, że odpowiedź jest nieprawdziwa lub niekompletna.
Ponieważ, na dzień wniesienia skargi Wójt Gminy Stężyca pozostawał w bezczynności (odpowiedź została udzielona skarżącej po złożeniu skargi) na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej. Nadto, podjęcie przez organ stosownego działania po ustawowym terminie, nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności lecz także czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. I tak, w rozpoznawanej sprawie, Sąd stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności, stwierdził jednocześnie że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r.; sygn. akt II SAB/Bk 38/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r.; sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r.; sygn. akt II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r.; sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony.
Tak więc, kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za taką oceną przez wszystkim przemawia nienadmierne przekroczenie terminu, wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Stan bierności organu ustał z dniem 2 grudnia 2022 r., zaś w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił przyczyny swojego opóźnienia (potrzeba analizy problemów i zagadnień zawartych we wniosku) oraz zaprzeczył, aby jego postępowanie wynikało ze złej woli. Nie można też uznać, aby zachowanie się organu stanowiło przejaw uporczywości w braku udzielenia informacji.
Na zakończenie należy dodać, że przepis art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. jednoznacznie określa obligatoryjne elementy orzeczenia sądowego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu. W świetle tej regulacji, Sąd nie jest uprawniony do zawarcia w wydawanym orzeczeniu innych, nieprzewidzianych przez ustawodawcę rozstrzygnięć.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od Wójta Gminy Stężyca na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata, w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło