III SAB/Gd 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Elżbieta Kowalik- Grzanka ( spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zobowiązuje Komendanta Wojewódzkiego Policji do wydania decyzji w przedmiocie wniosku K. S. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za rok: 2006, 2007, 2008 w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi. Pismem z dnia 6 marca 2009 r. K. S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o naliczenie i wypłacenie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008. W uzasadnieniu swego wniosku w/w wskazał, że od dnia 1 stycznia 1988 r. (data przejścia na emeryturę) do 31 grudnia 2005 r. otrzymywał stosowny równoważnik. Pismem z dnia 13 kwietnia 2006 r. został poinformowany, że zostaje pozbawiony prawa do równoważnika. W tej materii otrzymał jednakże pismo informujące a nie decyzję administracyjną, która umożliwiłaby dochodzenie roszczeń na drodze odwoławczej. W odpowiedzi z dnia 18 marca 2009 r. Naczelnik Wydziału Gospodarki Materiałowo – Technicznej Komendy Wojewódzkiej Policji w G. wskazał, że osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego żądany równoważnik nie przysługuje. Ustawa regulująca zaopatrzenie emerytalne funkcjonariuszy Policji nie przewiduje bowiem wypłaty równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego lub równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Z kolei § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego został uchylony, co spowodowało, że osoby uprawnione do zaopatrzenia emerytalnego od dnia 1 stycznia 2006 r. definitywnie utraciły prawo do żądanego równoważnika. Z kolei uchylenie § 9 ust. 2 w/w rozporządzenia spowodowało, że obecnie brak jest organu, który może wydać decyzję w przedmiocie równoważnika w stosunku do osób uprawnionych. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o wypłatę równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego jako niedopuszczalną. W następstwie zażalenia z dnia 14 lipca 2009 r. wniesionego w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) Dyrektor Biura Logistyki Komendy Głównej Policji w piśmie z dnia 26 sierpnia 2009 r. podtrzymał stanowisko organu I instancji. W sprawie nie dopatrzono się również bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Policji. W skardze na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. S. wniósł o podjęcie rozstrzygnięcia mającego formę decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pomimo udzielonych odpowiedzi pisemnych Komendant Wojewódzki Policji nie rozstrzygnął merytorycznie kwestii równoważnika pieniężnego. Tym samym organ nadal pozostaje w bezczynności. Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 r. pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazał, że pismo z dnia 18 marca 2009 r. jest decyzją administracyjną albowiem zawiera wszystkie niezbędne elementy decyzji administracyjnej, tj. oznaczenie organu, oznaczenie adresata, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddane jest działanie Komendanta Wojewódzkiego Policji– do którego wpłynął wniosek skarżącego emeryta policyjnego o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu za lata 2006, 2007 i 2008. Organ w kierowanym do skarżącego piśmie wyraził pogląd, że równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przysługuje. Przy czym podkreślić należy, iż organem kierującym do skarżącego pismo był Naczelnik Wydziału Gospodarki Materiałowo - Technicznej Komendy Wojewódzkiej Policji. Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 roku pełnomocnik organu oświadczył, iż pismo powyższe jest decyzją administracyjną, wydaną na podstawie wydanego przez Komendanta KWP pełnomocnictwa dla Naczelnika Wydziału GMT do wydawania decyzji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu, które złożył do akt. Pełnomocnik wskazał, że pismo powyższe zawiera istotne cechy decyzji administracyjnej i w ocenie organu tak powinno być traktowane. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem kontroli tut. Sądu było wiele spraw m.in. o sygn. III SAB 5/09, III SA/Gd 273/09 w których zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym wówczas przez organ, Sąd nie uznał pism Naczelnika Wydziału GTM za decyzje administracyjne. Przez decyzję administracyjną rozumie się kwalifikowany akt administracyjny stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego o charakterze władczym i zewnętrznym rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej, w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Decyzja jest aktem władczym, wydanym przez organ do tego upoważniony. Dodatkowo co istotne wskazać należy, że pisma /także pismo w kontrolowanej sprawie/ stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącego nie zawierają powołania na upoważnienie, o którym mowa w art. 268a k.p.a., tak jak wymaga tego art. 107 § 1 k.p.a., co przy prezentowanym przez organ przed sądem stanowisku przekonuje, że intencją organu nie było załatwienie spraw w drodze decyzji administracyjnych. Podkreślić dodatkowo należy, że przedmiotem skargi w sprawie o sygn. III SAB/Gd 25/09 (a zatem obecnie kontrolowanej) było już pismo Naczelnika Wydziału Gospodarki Materiałowo-Technicznej KWP w G. z dnia 18 marca 2009 roku, w której to sprawie organ stwierdził, że nie jest ona sprawą administracyjną a nadto, że nie został wyczerpany tok instancyjny na podstawie art. 37 k.p.a. Niezrozumiałe zatem jest aktualne stanowisko organów stojące w całkowitej sprzeczności z dotychczasowym. Odnosząc się do powyższego, Sąd nie dostrzega żadnych przyczyn dla zmiany dotychczasowego stanowiska w pełni zaaprobowanego przez NSA czego wyrazem są rozstrzygnięcia skarg kasacyjnych w identycznych sprawach (por. wyroki NSA z dn. 17.03.2010r. sygn.akt I OSK 1219/09; 18.03.2010r. sygn. I OSK 1342/09 ). W zgodzie z dotychczasowym poglądem, stwierdzić trzeba, że skutkiem przyznania w przeszłości emerytowi policyjnemu prawa do równoważnika pieniężnego w drodze decyzji administracyjnej na podstawie obowiązujących wówczas przepisów jest powstanie stosunku prawnego, którego zmiana lub rozwiązanie wymaga także wydania decyzji administracyjnej, podlegającej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Skoro zatem emeryt policyjny ubiega się o przyznanie mu prawa do równoważnika za remont lokalu, to jego wniosek powinien zostać rozpatrzony przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej. Zważyć także należy, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji jest szczegółowo uregulowany i określony w ustawie o Policji, decyzje dotyczące uprawnień i obowiązków funkcjonariusza podejmowane są w formie aktów administracyjnych przez właściwe organy administracji, zaś funkcjonariusz policji po uzyskaniu uprawnień emerytalnych dalej pozostaje funkcjonariuszem policji (tyle, że zwolnionym ze służby), o czym świadczy zarówno tytuł ustawy z 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu funkcjonariuszy, jak i treść art. 1 tej ustawy. Brak jest argumentu uzasadniającego stanowisko, że wniosek o równoważnik pieniężny za remont nie wszczyna sprawy administracyjnej, skoro prawo do niego jest związane z prawem funkcjonariusza do lokalu, a to z kolei wynika z przepisów ustawy o Policji i jest załatwiane w drodze decyzji administracyjnej. Argumentem takim nie jest zmiana przepisów rozporządzenia z 28 czerwca 2002 roku poprzez uchylenie § 8, gdyż jest to akt niższego rzędu w stosunku do ustawy i nie może w tym wypadku przesądzać o charakterze uprawnień emeryta policyjnego. Odnośnie właściwości organu stwierdzić trzeba, że skoro przepisy ustawy z 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy odsyłają w zakresie uprawnień mieszkaniowych emerytów policyjnych do zasad przewidzianych dla funkcjonariuszy, to uznać należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku emeryta policyjnego, dotyczącego spraw mieszkaniowych, jest organ właściwy do rozpoznania wniosku złożonego przez funkcjonariusza w służbie czynnej. Powyższe konstatacje skutkują zatem uznaniem, że organ pozostaje w bezczynności nie wydając decyzji stanowiącej rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonego wniosku. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę właściwy - zgodnie z powyższymi wywodami - organ administracji zobowiązany będzie rozpatrzyć wniosek skarżącego w formie decyzji administracyjnej.