III SO/Gd 12/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. M. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia: 1. wymierzyć Wojewodzie [...] grzywnę w kwocie 1.000 (tysiąc) złotych; 2. zasądzić od Wojewody [...] na rzecz Z. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W dniu 21 listopada 2021 r. Z. M. (dalej także jako "skarżąca", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), za nieprzekazanie do tut. Sądu skargi na bezczynność Wojewody [...] w sprawie udzielenia cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy na terenie RP. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w dniu 30 lipca 2021 r. skarżąca wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy na terenie RP. Pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przekazał skargę do Wojewody [...] celem nadania sprawie właściwego biegu. Pomimo upływu 30 dni organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarżąca zaznaczyła, że brak reakcji ze strony organu uniemożliwia wyznaczenie posiedzenia i rozpoznanie sprawy dotyczącej bezczynności. Z tych względów skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5.000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. Do wniosku dołączono pełnomocnictwo, w którym strona wskazała jako pełnomocnika do doręczeń P. Y. oraz adres do doręczeń będący adresem spółki A. Sp. z o.o. we W., w której P. Y. pełni funkcję prezesa zarządu. Wojewoda [...], mimo wezwania, nie nadesłał odpowiedzi na wniosek o ukaranie go grzywną za nieprzekazanie w terminie przekazanej mu skargi. Po wystosowanym wezwaniu o nadesłanie odpowiedzi na wniosek Wojewoda [...] przekazał natomiast Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku przedmiotową skargę, która wpłynęła do Sądu w dniu 17 grudnia 2021 r. (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 168/21) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przyznając, że choć wniosek o udzielenia zezwolenia został przez Z. M. złożony w 2017 r. i do tej pory nie został załatwiony, to organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ podejmował czynności w sprawie, gdzie czas załatwienia sprawy wydłużał się z powodu okoliczności wywołanych epidemią COVID-19, jak również z uwagi na dokonywanie przez stronę kolejnych zmian pracodawców, co powodowało konieczność uzupełniania materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zd. 1 p.p.s.a.). Wyjaśnienia wymaga, że okoliczność błędnego wniesienia przez stronę skargi bezpośrednio do Sądu nie wyłącza zastosowania wskazanych wyżej przepisów. W takim wypadku Sąd ma bowiem obowiązek przekazać skargę organowi celem nadania jej prawidłowego biegu. Termin 30 dni, o którym mowa w 54 § 2 p.p.s.a. liczony jest zatem od dnia otrzymania przez organ skargi przekazanej przez Sąd. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w piśmie z dnia 12 sierpnia 2021 r. przekazując skargę, pouczył organ o konieczności wywiązania się przezeń z obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a w zakreślonym terminie oraz o możliwości nałożenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a., w przypadku ich niewypełnienia. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12). Jak wynika z akt sądowych (sprawa o sygn. akt III SAB/Gd 168/21), przesyłka zawierająca skargę na bezczynność została przez skarżącą nadana w urzędzie pocztowym w dniu 5 sierpnia 2021 r. i z uwagi na błędnie wskazanego przez stronę adresata wpłynęła do tut. Sądu w dniu 10 sierpnia 2021 r. Jak wskazano wyżej, za datę otrzymania skargi przez organ trzeba zatem uznać dopiero dzień, w którym skarga faktycznie trafiła do organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Po przekazaniu skargi przez tut. Sąd wpłynęła ona zaś do [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. w dniu 16 sierpnia 2021 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ winien przekazać skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ciągu 30 dni od daty jej wpływu, tj. do dnia 15 września 2021 r. W przedmiotowej sprawie organ uczynił to zaś dopiero w dniu 17 grudnia 2021 r., czyli po 3 miesiącach. Zatem niewątpliwie przekroczył ustawowy trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi. Podkreślenia wymaga, że wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10). Jednocześnie jak zasadnie wskazuje strona skarżąca, która oczekuje na rozpatrzenie jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, zwłoka organu w wykonaniu obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt spowodowała niemożność wyznaczenia przez Sąd posiedzenia w sprawie zarejestrowanej obecnie pod sygn. akt III SAB/Gd 168/21, która ma rozstrzygnąć, czy organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony, czy też nie. Podkreślenia wymaga przy tym, że powyższe zagadnienie pozostaje bowiem poza granicami przedmiotowej sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt III SO/Gd 12/21, dotyczącej jedynie zasadności wniosku o ukaranie organu grzywną, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności, to jest niewątpliwy fakt nieprzekazania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w terminie, Sąd uznał wniosek Z. M. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie jej skargi na bezczynność Wojewody [...] za zasadny. Wymiar grzywny został ustalony przez Sąd stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. W orzecznictwie podkreśla się, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieterminowego nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy, Sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2014 r., I OZ 379/14). Określając wysokość grzywny sąd nie jest związany wnioskiem strony. Mając na uwadze towarzyszące nieprzekazaniu grzywny okoliczności w ocenie Sądu grzywna w wysokości 1.000 zł. wystarczająco powinna zdyscyplinować organ na przyszłość do działania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. Określając wymiar grzywny Sąd miał na uwadze przedmiot wniosku podlegającego rozpoznaniu przez organ, charakter sprawy będący przedmiotem skargi – bezczynność w rozpoznania wniosku cudzoziemca o zezwolenie na pobyt czasowy, trzymiesięczny okres uchybienia terminowi przekazania skargi, brak wskazania przez organ obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy oraz milczenie organu po wpłynięciu wniosku do Sądu. Z drugiej strony uwzględniono, że sama strona w pewnym stopniu również przyczyniła się do wydłużonego obiegu dokumentów w sprawie poprzez nieskierowanie skargi bezpośrednio do organu, któremu zarzuca bezczynność oraz wzięto pod uwagę, że przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny i bezpośrednio po jego złożeniu przez stronę, organ wykonał w dniu 17 grudnia 2021 r. ciążące na nim obowiązki i przekazał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do tut. Sądu Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł (punkt 1. sentencji postanowienia). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Poniesionym przez stronę kosztem postępowania jest bowiem niewątpliwie uiszczony od skargi wpis w wysokości 100 zł. Powołane w treści niniejszego postanowienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).