I SA/Gl 1005/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A Sp. z o.o. w K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] dotyczącą odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2010 r. w wysokości 590.187,00 zł. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 5.902,00 zł Spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym formularzu PPPr podniosła, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku poniosła stratę w kwocie 9.890.506,67 zł, co dokumentują załączone do wniosku bilans oraz rachunek zysków i strat za 2010 r. Zaznaczyła nadto, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów, zapłaciła w ubiegłym roku podatek w kwocie ponad 46.000.000 zł więcej niż gdyby uiszczała go na zasadach obowiązujących przed nowelizacją przepisów. Skarżąca wskazała, iż obecnie podejmuje działania zmierzające do zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych. W tych ramach obniża koszty funkcjonowania m.in. zmniejszając zatrudnienie. Spółka zauważyła, że w zestawieniu z rokiem ubiegłym spada wskaźnik rentowności sprzedaży i kapitału własnego. Z tych względów niniejszy wniosek zmierza do realizacji prawa do obrony interesu Spółki i umożliwienia jej dalszej działalności. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że jej kapitał zakładowy stanowi kwotę 1.928.000,00 zł, natomiast wartość środków trwałych 31.038.967,68 zł. Spółka wskazała, że posiada jeden rachunek bankowy. Saldo tego rachunku na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniosło 13.161,91 zł. Do wniosku został dołączony rachunek zysków i strat oraz bilans ze stanem na dzień 31 grudnia 2010 r. Spółka nadesłała nadto wyciąg ze wskazanego rachunku bankowego, potwierdzający wyżej wymieniony stan środków pieniężnych na dzień 31 października 2011 r. W piśmie z dnia 16 stycznia 2012 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika Spółki do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie odpisów bądź kopii: informacji dodatkowej za ostatni rok obrotowy; deklaracji na potrzebę podatku od towarów i usług oraz podatku od gier za okres od października do grudnia 2011 r.; raportów kasowych za ww. okres; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą z okresu od października do grudnia 2011 r. (w tych ramach należało wyjaśnić, czy Spółka posiada m.in. rachunek bankowy nr: [...]; w przypadku odpowiedzi twierdzącej należało nadesłać wyciągi z tego rachunku za ww. okres); zestawienia sald i obrotów z okresu od października do grudnia 2011 r. Odpowiadając na przywołane wyżej wezwanie Spółka nadesłała: informację dodatkową do sprawozdania finansowego za rok 2010; deklaracje VAT-7 i zestawienie kont syntetycznych za okres październik – grudzień 2011 r.; wyciągi z rachunku bankowego w Banku B S.A. z okresów: 1-31 sierpnia 2011 r., 2-25 listopada 2011 r. i 1-31 grudnia 2011 r. Dokumenty powyższe dołączono do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 1002/11. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2012 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia wskazał on, że na podstawie nadesłanych na wezwanie dokumentów poczynione zostały ustalenia w sytuacji majątkowej Spółki m.in. na dzień 31 października 2011 r. Stwierdzono, że Spółka posiadała wówczas środki pieniężne na rachunku bieżącym w kwocie 1.253.737,04 zł (konto 130); środki pieniężne w kasie krajowej w kwocie 7.317.005,05 zł (konto 101) oraz środki pieniężne w drodze w kwocie 1.157.743,75 zł (konto 139 - środki między kasą a rachunkiem bankowym). Podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług za miesiąc październik 2011 r. wyniosła 10.429.329,00 zł, zaś saldo początkowe na rachunku bankowym Spółki w Banku B na dzień 2 listopada 2011 r. wynosiło 80.791,12 zł. Suma środków pieniężnych ujętych na kontach 101, 130 i 139 - na dzień 31 grudnia 2011 r. – wynosiła blisko 10.000.000,00 zł. Rozpoznający wniosek zwrócił także uwagę na wartość kapitału własnego Spółki (35.261.113,47 zł), w tym kapitału podstawowego (1.928.000,00 zł). W złożonym sprzeciwie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie postanowienia referendarza sądowego oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w większości automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być używane jedynie do czasu wygaśnięcia licencji. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Pełnomocnik dodał, że środki posiadane na rachunku bankowym z trudem wystarczają na regulowanie bieżących należności, szczególnie zaś wysokiego podatku od posiadanych automatów. Pełnomocnik dodał, że biorąc pod uwagę ilość zarejestrowanych obecnie spraw przed sądami administracyjnymi, Spółka nie jest w stanie uiścić wpisu w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych), następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zatem, to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 lutego 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy utraciło moc, zaś wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim, co należy podkreślić, Spółka dysponuje majątkiem trwałym o znacznej wartości, wynoszącej 31.038.967,68 zł, co wynika ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym. Pełnomocnik podaje wprawdzie w sprzeciwie, iż majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w "przeważającej części" automaty do gier o niskich wygranych, niemniej jednak, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wysokość środków trwałych oraz fakt, iż z pewnością nie stanowią ich wyłącznie tylko automaty do gier, majątek ten może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, tak w niniejszej sprawie, jak i w pozostałych sprawach z udziałem skarżącej, zawisłych przed tut. Sądem. Jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, opubl. w bazie LEX pod nr 794951). W dalszej kolejności podnieść należy, że skarżąca, pomimo deklarowanych problemów finansowych funkcjonuje nadal w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą i utrzymując określony poziom płynności finansowej. Z analizy sytuacji finansowej Spółki nie wynika przy tym, jakoby konieczność poniesienia wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi doprowadziła do utraty tej płynności. Akcentowana w sprzeciwie perspektywa hipotetycznego ogłoszenia jej upadłości, związanego z koniecznością zapłaty wysokiego podatku od posiadanych automatów, nie stanowi przy tym argumentu za zwolnieniem od kosztów sądowych, gdyż Sąd bada stan majątkowy wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku. Ze złożonego w toku postępowania zestawienia kont syntetycznych wynika ponadto, iż Spółka obraca bardzo dużymi środkami finansowymi, niewspółmiernie wysokimi w relacji do należnego w sprawie wpisu, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Dokonując analizy złożonych przez skarżącą dokumentów źródłowych, takich jak rachunek zysków i strat za rok 2010 oraz bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2010r., należy dojść do wniosku, że posiadane przez Spółkę aktywa finansowe wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uwzględniając konieczność poniesienia kosztów także w pozostałych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Podkreślić przy tym trzeba, że strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywana przez skarżącą, jest wynikiem jedynie bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a zatem nie decyduje o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych (por. w tej kwestii postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783832). Zaznaczyć wreszcie należy, iż Spółka w urzędowym formularzu PPPr wskazała na jeden tylko rachunek bankowy ze stanem 13.161,91 zł na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Tymczasem z nadesłanego zestawienia kont syntetycznych za okres od października do grudnia 2011 r. wynika, że stan środków na rachunku bieżącym na dzień 31 października 2011 r. wynosił 1.253.737,04 zł (konto nr 130). Co więcej, środki pieniężne w kasie krajowej (konto 101) wynosiły 7.317.005,05 zł a środki pieniężne w drodze (konto o nr 139) 1.157.743,75 zł. Suma tychże środków wynosiła zatem około 10.000.000,00 zł, co stanowi kwotę nieporównywalną do należnego w sprawie wpisu nawet przy założeniu, że Spółka obowiązana jest do zapłaty kosztów sądowych także w innych sprawach z jej udziałem. Reasumując, zebrany w toku niniejszego postępowania materiał źródłowy nie pozwala na stwierdzenie, że przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w odniesieniu do skarżącej zachodzi. Jest tak tym bardziej dlatego, iż strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8; por. również postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 27/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783621). Końcowo należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (tak NSA w postanowieniu z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt I FZ 463/04). Mając na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.