I SA/Gl 1016/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-02-25
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, oparte na twierdzeniu o wyrejestrowaniu odbiorników RTV i braku skutecznego powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, są uzasadnione w świetle przepisów ustawy o opłatach abonamentowych i prawa pocztowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy i ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa. Brak udokumentowania wyrejestrowania odbiorników przez zobowiązanego, w połączeniu z faktem, że Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, pozwala na przyjęcie, że obowiązek istnieje i jest wymagalny. Zarzuty zobowiązanego, w tym dotyczące braku skutecznego powiadomienia, nie znalazły potwierdzenia w świetle przepisów prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., które utrzymało w mocy postanowienie o uznaniu zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione. Zobowiązany kwestionował istnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, twierdząc, że wyrejestrował odbiorniki RTV i nie otrzymał skutecznego powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Organ egzekucyjny uznał, że rejestracja odbiorników nastąpiła zgodnie z prawem, a brak dowodu wyrejestrowania oraz fakt wysłania zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego (bez zwrotu przesyłki) świadczą o istnieniu obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel, organ) postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) działając na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204, dalej ustawa abonamentowa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., K.p.a.) w związku z art. 144 K.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia W.K. (dalej jako zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. (Nr [...]) wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzut zobowiązanego uznano za nieuzasadniony.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor COF stwierdził, że w kwestii zgłoszenia przez Zobowiązanego zarzutów w sprawie nieistnienia obowiązku postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalały w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, iż skarżący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego dokonanie formalności dotyczących wyrejestrowania odbiorników radiowo-telewizyjnych (rtv), tym samym jest zobligowany do uregulowania opłat abonamentowych objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] z dnia [...]r.
Dyrektor COF podkreślał, iż postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo a zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalają w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, że obowiązek co do należności objętych w/w tytułami wykonawczymi istnieje, bowiem Zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników rtv. (Dowód: "Wniosek o rejestrację odbiorników rtv" z dnia 09.02.1993r., uwierzytelniona kopia dokumentu, została załączona do postanowienia z dnia [...] r.). Podkreślono, że rejestracja odbiorników rtv została dokonana zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 29 grudnia 1992r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114), która weszła w życie z dniem 1.03.1993 r. Od dnia 16.06.2005 r. tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1204) powszechnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi abonamentu rtv, są wyłącznie przepisy tej ustawy.
Organ wskazał, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych (aktualnie jest to ustawa z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym.
Dyrektor COF podkreślił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, bowiem zawiadomienie zostało przesłane do Niego w dniu 10.09.2008 roku. (Dowód: Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników rtv z dnia 10.09.2008 r., uwierzytelniona kserokopia dokumentu, została załączona do postanowienia z dnia [...]r.). Dodatkowo podano, że wraz z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników rtv przesłano blankiety wpłat zawierające imię i nazwisko abonenta, jego adres oraz spersonalizowany numer rachunku bankowego dla wpłat rtv.
Dyrektor COF wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (§ 5 ust. 2 zdanie drugie) Poczta Polska S.A. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi o "powiadomieniu" użytkowników i "przesłaniu" zawiadomienia, a zatem przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres użytkownika czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia i było wystarczającym, w tym stanie prawnym, działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała, wobec Zobowiązanego ciążące na niej obowiązki wynikające ze wskazanego wyżej przepisu.
Zdaniem Dyrektora COF potwierdza to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, w uzasadnieniu którego Sąd jednoznacznie stwierdził, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia." Organ podkreślił, że Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwalało wierzycielowi w zaskarżonym postanowieniu zasadnie przyjąć, że zostało ono skutecznie doręczone Zobowiązanemu (odebrane z pocztowej skrzynki lokatorskiej). Tylko w przypadku zwrotu przesyłki do Poczty Polskiej S.A., zobowiązany mógłby dowodzić, że nie doszło do skutecznego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Dyrektor COF wyjaśniał przy tym, że zgodnie z przepisem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 roku Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2008 roku, Nr 189, poz.1159 ze zmianami), obowiązującej w dacie wysłania zobowiązanemu w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru) zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przesyłka, jeżeli nie była nadana na poste restante, mogła być także wydana ze skutkiem doręczenia do oddawczej skrzynki pocztowej adresata, na co nie była wymagana zgoda adresata. Każda przesyłka, której nie można było doręczyć adresatowi podlegała zwrotowi do nadawcy przez operatora pocztowego, co wynikało jednoznacznie z art. 27 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy. Jedynie w przypadku, gdyby nie można było przesyłki doręczyć zarówno adresatowi, jak i nadawcy, ze względu na brak np. adresu nadawcy, taką przesyłkę Prawo pocztowe traktowało jako "przesyłkę niedoręczalną", która podlegała szczególnej procedurze opisanej w powołanym przepisie. Skoro jednak nadawcą przesyłek z zawiadomieniami była Poczta Polska i Poczta Polska była operatorem doręczającym te przesyłki, nie może być mowy o niemożności doręczenia zwracanych przesyłek do nadawcy, a tym samym należy przyjąć, że zostały one doręczone Zobowiązanemu. Dyrektor COF zaznaczał również, iż w przypadku zagubienia, zniszczenia lub nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego (np. z powodu zmiany miejsca zamieszkania abonenta, o którym nie powiadomiono Poczty Polskiej) wraz z imiennymi blankietami wpłat, ustalenia numeru rachunku bankowego, na który należało wnosić opłaty abonamentowe dokonać można za pośrednictwem infolinii Poczty Polskiej, w urzędach pocztowych, których pracownicy są zobowiązani również do przyjęcia opłaty na standardowym blankiecie polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogą również za pomocą strony internetowej www.poczta-polska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny.
W związku z niezaakceptowaniem, stanowiska wierzyciela dotyczącego skutecznego powiadomienia Zobowiązanego o nadanym numerze identyfikacyjnym oraz wskazaniem przez wierzyciela fragmentem wyroku WSA w Gliwicach, który nie ma odniesienia do zarzutów podnoszonych przez Zobowiązanego Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podkreślił, że przytaczając stwierdzenia wyroków Sądów Administracyjnych, nie kieruje się dowolnością ich interpretacji. Wyrok WSA w Gliwicach, został w kwestiach tego wymagających zacytowany, a stwierdzenia przytoczone przez wierzyciela nie stoją w sprzeczności ze stanowiskiem Sądu.
Jednocześnie Dyrektor COF ponownie wskazał, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych, co w ocenie organu oznacza, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia Zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat, nałożonych ustawą abonamentową. Ustawa abonamentowa nie przewiduje żadnego "postępowania jurysdykcyjnego", w którym wydawana byłaby decyzja lub postanowienie konkretyzujące obowiązek zapłaty abonamentu.
Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08, w którego uzasadnieniu, Trybunał stwierdził, iż obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa i nie trzeba w tym celu wydawać decyzji, ani postanowienia.
Dyrektor COF odwołał się przy tym do uzasadnienia postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 16.03.2015 r. sygn. akt I SA/Bd 161/15, w którym Sąd stwierdził, że powołane przepisy zobowiązują jedynie operatora publicznego do przekazania użytkownikom odbiorników rtv Informacji o nadaniu im indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który jest dowodem zarejestrowania odbiornika. Zawiadomienie to potwierdza jedynie obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej w związku z dokonaną wcześniej rejestracją odbiornika. Innymi słowy, nie tworzy obowiązku zapłaty. Opłatę ustawowo połączono z faktem używania odbiornika, a nie jego rejestracji. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o jakim mowa w § 2 i 3 rozporządzenia nie konstytuuje tej daniny.
Wierzyciel wskazał ponadto, że Zobowiązany był Informowany o istniejących zaległościach, zawiadomieniami, które przysyłane były na adres zamieszkania, a przed skierowaniem przedmiotowych tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego zostało wysłane, w dniu 7.10.2013 r. upomnienie wzywające do zapłaty zaległych należności abonamentowych, które zostało odebrane w dniu 9.10.2013 r.
Podkreślono, że Poczta Polska nie odnotowała zwrotu żadnej z przesyłek listowych nierejestrowanych, zawierających zawiadomienia, co pozwala zasadnie przyjąć, iż zostały one odebrane przez Zobowiązanego.
W przedmiotowym upomnieniu Zobowiązany został poinformowany, że wskazane należności należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego upomnienia, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. na wskazany indywidualny numer identyfikacyjny. Natomiast w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej.
Podkreślono, że w wyniku otrzymanej korespondencji, której skuteczne doręczenie nie jest kwestionowane, Zobowiązany nie podnosił, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zaakcentowano, że Poczta Polska S.A. nie miała obowiązku informowania abonentów o zaległościach powstałych na skutek zaprzestania wnoszenia opłat rtv. Kierując się dobrem abonentów wysyłane były zawiadomienia o zaległych opłatach, a ich celem było wezwanie do dobrowolnego uregulowania należności. Wskazano również, iż Poczta Polska S.A. nie musiała wysyłać upomnienia, ponieważ zgodnie z § 13 pkt. 2 w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.), postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania.
Wierzyciel stwierdzał ponadto, że w dokumentacji Poczty Polskiej brak jest potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników rtv przez zobowiązanego. Podkreślono, że zobowiązany nie przedstawił dokumentu, że skutecznie wyrejestrował odbiorniki rtv. Tym samym, Dyrektor COF uznał, że odbiorniki zostały zarejestrowane przez zobowiązanego, a brak udokumentowania dopełnienia formalności ich wyrejestrowania, skutkuje obowiązkiem dokonywania opłat abonamentowych i koniecznością dochodzenia tych należności przez Pocztę Polską. Wierzyciel podkreślał, że kwestia wyrejestrowania przez zobowiązanego odbiorników rtv została dogłębnie zbadana w toku postępowania wywołanego zarzutami, w którym stwierdzono jednoznacznie, iż Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania przez zobowiązanego odbiorników rtv. Wskazano przy tym, że na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Reasumując Dyrektor COF wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy na okoliczność rejestracji odbiorników został zebrany prawidłowo i jest wystarczający dla jednoznacznego stwierdzenia faktu, dokonania przez Zobowiązanego rejestracji odbiorników rtv, a tym samym, że ciąży na Zobowiązanym ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.
Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie oraz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego, wierzyciel wskazał, że z uwagi na wykazaną powyżej wymagalność obowiązku uiszczania przez Zobowiązanego opłat abonamentowych, nie znajduje przesłanek uprawniających wierzyciela do wystąpienia do organu egzekucyjnego o umorzenie, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, a także nie znajduje podstaw do zwrotu Zobowiązanemu przez organ egzekucyjny kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF z dnia [...] r. pełnomocnik zobowiązanego zarzucał, że wskazane w nim tytuły wykonawcze zostały wydane bez podstawy prawnej z naruszeniem rozporządzenia ministra transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ( § 5 ) i art. 2 ust 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Pełnomocnik z uwagi na powyższe wnosił: o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Pełnomocnik wnosił o zobowiązanie organu do przedłożenia: dowodu nadania wraz z dowodem doręczenia skarżącemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego; dowodu nadania wraz z dowodem doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wezwaniu do dobrowolnego uregulowania należności z dni: 25.11.2008 r., 20.05.2009 r., 5.01.2010 r., 2.03.2010 r. oraz protokołu z kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiornika radiowo-telewizyjnego, na dowód posiadania i korzystania przez skarżącego ze sprawnego odbiornika telewizyjnego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślał, że skarżący w poprzednich pismach w całości zakwestionował tytuły wykonawcze za okres od 01.2009 r. do 09.2013 r. wraz z odsetkami. Powoływał się na wyrejestrowanie odbiornika telewizyjnego w czerwcu 2008 r. i na tej podstawie zaprzestania dokonywania opłat abonamentu. Z uwagi na brak jakichkolwiek pism związanych z abonamentem rtv skarżący uznał, iż organ nie posiada względem niego żadnych roszczeń i w związku z tym zaprzestał dalszych opłat. Skarżący zakwestionował także to, iż otrzymał jakiekolwiek powiadomienia z dni: 25.11.2008 r., 20.05.2009 r., 05.01.2010 r., 02.03.2010 r. o których pisze organ. Skarżący wielokrotnie wzywał organ, do przedłożenia dowodu nadania wraz z dowodem doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz wymienionych wezwań. Organ do chwili obecnej nie przedłożył niezbędnych dowodów na poparcie swoich roszczeń.
Autor skargi wyjaśniał, że w spornym okresie warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych określało rozporządzenie ministra transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zgodnie z treścią § 5 tego rozporządzenia: 1. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.
2. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Skarżący nie otrzymał od organu żadnego zawiadomienia, o którym mowa wyżej, co jedynie potwierdza, że nie został on ponownie zarejestrowany jako odbiorca RTV. Skoro poprzednie książeczki były dowodem zarejestrowania odbiorników maksymalnie przez dwanaście miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia a wierzyciel nie zawiadomił zobowiązanego o nadaniu mu nowego numeru identyfikacyjnego ([...]) to formalnie nie ma żadnego dowodu zarejestrowania odbiornika a jedynie taki dowód jest podstawą do naliczania opłaty abonamentowej zgodnie z art. 2 ust 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.
Pełnomocnik podkreślał, że organ stał i stoi na stanowisku, że do skarżącego zostało wysłane pismo z dnia 10 września 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Z załączonego do postanowienia wydruku zawiadomienia nie wynika jednak, iż zostało ono nadane w dniu podanym przez organ ani też, że zostało odebrane przez skarżącego. Natomiast samo wygenerowanie takiego dokumentu jest możliwe w każdym czasie.
Autor skargi przypominał, że organ w postanowieniu powołuje się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14 twierdząc, że Poczta Polska wykonała obowiązek zawiadomienia posiadaczy książeczek rtv poprzez jego "przesłanie" a nie "doręczenie". Zdaniem pełnomocnika wskazane twierdzenie jest nieprawidłowe. W powyższym wyroku, w odpowiedzi na skargę wierzyciel posłużył się wyżej wymienionym pojęciem, natomiast sąd nie odniósł się do wskazanej konstatacji. Dodatkowo sama ustawa o prawie pocztowym z dnia 23 listopada 2012 r. w art. 3 pkt 4 i 8, nie posługuje się terminem przesłania ale terminem doręczenia i nadania.
Zdaniem pełnomocnika wyszczególniony przez organ fragment ww. wyroku, że "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru", nie ma odniesienia do podnoszonych zarzutów w niniejszej sprawie. Pełnomocnik podkreślał, że WSA w Gliwicach uznał, iż operator nie jest obowiązany do legitymowania się wskazanym potwierdzeniem w przypadku, gdy strona skarżąca nie kwestionuje faktu doręczenia jej pisma. Natomiast w przedmiotowej sprawie skarżący od początku ten fakt kwestionował i kwestionuje. Ponadto w przypadku gdy do adresata pismo nie dotarło, mówimy o niewykonaniu lub nienależytym wykonania usługi przez operatora pocztowego. Odpowiada on, zgodnie z art. 87 prawa pocztowego na zasadach kodeksu cywilnego, w tym przypadku za niezachowanie należytej staranności art. 472 k.c. Ze swojego zawinionego działania nie może więc on wywodzić dla siebie pozytywnych skutków prawnych.
Zdaniem pełnomocnika w związku z powyższym, przy braku potwierdzenia nadania i odbioru przez skarżącego zawiadomienia z dnia 10 września 2008 r. nie można uznać za udowodnione, że zdarzenie takie miało miejsce. Wygenerowanie przez operatora jedynie wydruku zawiadomienia z komputera z pewnością nie świadczy o jego przesłaniu. Tym samym, w okolicznościach konsekwentnego kwestionowania tego faktu przez zobowiązanego świadczy to o nieistnieniu zobowiązania i braku podstaw do wydania tytułów wykonawczych.
Pełnomocnik podkreślał ponadto, że zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt VI SA/WA 1722/04, ciężar udowodnienia faktu, czy osoba posiada odbiornik telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu - spoczywa na organie administracji publicznej. Podstawowym dowodem na tę okoliczność jest protokół kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiornika radiowo-telewizyjnego w kontrolowanym lokalu. U skarżącego nigdy nie została przeprowadzona jakakolwiek kontrola, która uprawniałaby organ do egzekwowania na tej podstawie należności z tytułu korzystania z odbiornika.
W związku z tym, dochodzone przez organ roszczenie jest całkowicie niezasadne co winno skutkować uchyleniem tytułów wykonawczych i umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Stan faktyczny sprawy jest po części sporny, ale jako, że został zaprezentowany przy okazji opisywania stanowiska strony oraz organu brak jest w ocenie Sądu konieczności jego powielania. Sąd za prawidłowe uznał ustalenia jakich dokonał organ w tym przedmiocie i przyjął jej jako własne.
Mając na uwadze istotę sporu przyjdzie wskazać, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Mając na uwadze zarzuty strony skarżącej przyjdzie podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.
Skarżący, będąc użytkownikiem odbiorników RTV, o których rejestrację wniosek złożył w dniu 9 lutego 1993 r. (uwierzytelniona kopia wniosku złożona do akt przy postanowieniu COF z dnia [...] r.). Natomiast powiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało przesłane do zobowiązanego w dniu 10 września 2008 r., a Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu.
Sąd aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:
1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4. błąd co do osoby zobowiązanego,
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Żadne inne powody nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Ze względów wyżej wyrażonych Sąd za bezzasadny uznaje zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowych tytułach wykonawczych.
Mając na uwadze zarzuty skargi przyjdzie podkreślić, że skarżący nie wykazał, że doprowadził do skutecznego zgłoszenia w urzędzie pocztowym zaprzestania użytkowania odbiornika rtv. Na podkreślenie zasługuje przy tym to, że zarówno na etapie zgłaszania zarzutów, jak i w zażaleniu zobowiązany nie kwestionował faktu dokonania rejestracji odbiorników rtv. Rejestracja odbiorników rtv w niniejszej sprawie nastąpiła w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114 ze zm.), której postanowienia w przedmiocie rejestracji odbiorników uchyliły przepisy ww. ustawy o opłatach abonamentowych. Jednak ani przepisy tej ostatniej ustawy ani rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 ze zm.) nie dają podstaw do uchylania się przez zobowiązanego od obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za sporny okres. Jak wskazano Poczta Polska dysponuje dowodem nadania numeru identyfikacyjnego, natomiast strona nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiorników rtv.
W zakresie zarzutów i żądań związanych z kwestią upomnień przyjdzie po pierwsze zauważyć, że brak było konieczności ich wysyłania. We wspomnianym wyroku TK z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08 kwestia ta została jednoznacznie wyjaśniona. Trybunał podkreślił m. in., że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika rtv z mocy prawa, a zatem poczta nie musiała wysyłać upomnienia, a postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez jego doręczenia. Ponadto w dniu 7 października 2013 r. strona odebrała upomnienie o brakującej opłacie wraz z wezwanie do jej uiszczenia.
W zakresie zarzutu nie przeprowadzenia kontroli tego czy skarżący posiada odbiornik rtv w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu przyjdzie uznając go za bezzasadny podkreślić, że skarżący dokonał rejestracji odbiornika, natomiast nie dokonał jego wyrejestrowania, ani też nie zgłaszał żadnych problemów co do braku możliwości natychmiastowego odbioru programów. Wobec bezspornego faktu rejestracji podkreślić należy, że to na skarżącym ciążył obowiązek skutecznego zgłoszenia zaprzestania użytkowania odbiorników rtv w placówce pocztowej. Przywoływany przez stronę skarżącą wyrok WSA w Warszawie dotyczył innej niż przedmiotowa sytuacji, a mianowicie takiej w której nie zgłoszono faktu rejestracji odbiorników rtv. Sąd podziela pogląd Dyrektora COF, że to na skarżącym ciążył obowiązek skutecznego zgłoszenia faktu wyrejestrowania odbiornika rtv i przedstawienia na tę okoliczność stosownych dowodów.
Ze względów wyżej wyrażonych brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia kontrolowanego postanowienia Dyrektora COF oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z powodów wyrażonych wyżej brak też było podstaw prawnych do żądania od organu dowodu nadania wraz z dowodem doręczenia skarżącemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego; dowodu nadania wraz z dowodem doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wezwaniu do dobrowolnego uregulowania należności z dni: 25.11.2008 r., 20.05.2009 r., 5.01.2010 r., 2.03.2010 r. oraz protokołu z kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiornika radiowo-telewizyjnego, na dowód posiadania i korzystania przez skarżącego ze sprawnego odbiornika telewizyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło