I SA/Gl 1045/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, akcentując, że dochody zdeklarowane na potrzebę rozpoznania wniosku nie bilansują wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącej. Podkreślono, że konstatacji tej skarżąca nie zaprzeczyła w ramach wniesionego w tej sprawie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Do mankamentów wniosku zaliczono wówczas brak udokumentowania okoliczności zajęcia rachunku bankowego wspólnego dla skarżącej i jej męża. W konsekwencji ww. orzeczenia, uiszczono w tej sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 1500 zł z rachunku bankowego należącego do A. K. zamieszkałej pod adresem skarżącej. W dniu 28 lipca 2015 r. do Sądu pierwszej instancji wpłynęła skarga pełnomocnika skarżącej, będącego adwokatem, od wyroku tegoż Sądu z dnia 19 maja 2015 r., mocą którego oddalono skargę A. K. na decyzję organu podatkowego wskazaną w komparycji niniejszego postanowienia. W tych ramach dołączono do akt sprawy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 lipca 2015 r., w którym skarżąca zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku odnotowała, że w wyniku działań podjętych przez organ podatkowy, został zajęty rachunek bankowy oraz wynagrodzenie za pracę. W wyniku tego ostatniego środka egzekucyjnego jej pobory zamykają się w kwocie 1.818,64 zł netto. W stosunku do jej męża również jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez co ograniczona jest skala prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a w konsekwencji dochód z tego tytułu, który wynosi około 1.800,00 zł. Jak zauważyła skarżąca, miesięczny budżet w jej gospodarstwie wynosi 3.618,64 zł, z czego pokrywa m.in. ratę kredytu zaciągniętego we frankach szwajcarskich (dalej: "CHF"), której wysokość stanowi kwotę około 3.000,00 zł. Stan zadłużenia z tego tytułu wyniósł 191.688,49 CHF (wg skarżącej - stan na dzień 22 lipca 2015 r.). Skarżąca podniosła nadto, że wraz z mężem utrzymują ich córkę A. – uczennicę liceum ogólnokształcącego. W dalszej kolejności skarżąca nadmieniła, że "dochody jakie otrzymują, z ledwością wystarczają na opłaty, ratę kredytu, żywność i utrzymanie." W treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżąca posiada dom mieszkalny w B. przy ul. [...] [...] o pow. 450 m2 oraz działkę objętą przedwstępną umowa sprzedaży. Łączny dochód brutto ww. gospodarstwa domowego oznaczono w kwocie 6.397,13 zł. Do druku PPF dołączono m.in.: zaświadczenie o zarobkach A. K., które potwierdza ww. pobory; zawiadomienie z [...] r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie do kwoty 109.999,74 zł; zawiadomienie o wysokości rat z tytułu kredytu w CHF (miesięczna rata wynosi 800 CHF, zaś stan zadłużenia na dzień 3 czerwca 2015 r. stanowił kwotę 192.488,49 CHF). Na podstawie dokumentów źródłowych, które skarżąca nadesłała do Sądu w następstwie wezwania referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2015 r., ustalono, co następuje. W okresie od stycznia do maja 2015 r. mąż skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 133.868,96 zł, ponosząc przy tym wydatki rzędu 122.620,35 zł. Wynika z tego, że dochód brutto w tym okresie wyniósł 11.248,61 zł, co w skali miesiąca daje około 2.249,72 zł brutto. W konsekwencji można przyjąć, że dochód męża skarżącej z tytułu rzeczonej działalności wynosi około 1.800,00 zł netto. Stałe miesięczne wydatki, które udokumentowano wynoszą około 531 zł i stanowią sumę należności z tytułu dostawy wody i energii elektrycznej. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W punkcie wyjścia rozważań na temat wniosku skarżącej z dnia 22 lipca 2015 r. należy zauważyć, iż jest on drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić przy uwzględnieniu regulacji płynącej z art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z kolei przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (por. postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, LEX nr 471131 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1161/09, LEX nr 601096). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Na gruncie przywołanego wyżej stanowiska judykatury stwierdzono, iż nie doszło w tej sprawie do zmiany okoliczności w przywołanym wyżej rozumieniu. Dostrzeżono wprawdzie ograniczenie możliwości zarobkowania przez skarżącą, nie mniej jednak jej sytuację finansową należało ocenić w globalnym ujęciu możliwości, limitowanych przez dochód całego gospodarstwa domowego, w którym przebywa. Przedstawione w kolejnym wniosku argumenty i dokumenty źródłowe nie wskazują jakoby warunki wnioskującej uległy pogorszeniu, wszak akcentowane wyżej zajęcie wynagrodzenia miało już miejsce w toku poprzednio prowadzonego wpadkowego postępowania. Dokonując analizy podnoszonych okoliczności i przedstawionych obecnie dokumentów źródłowych, rozpoznający wniosek doszedł do przekonania, że nie sposób obecnie odstąpić od konstatacji przyjętych w ramach poprzednio rozpoznanego wniosku. Na niekorzyść A. K. przemawia m.in. to, że jest ona aktualnie zobowiązania do uiszczenia opłaty sądowej, która jest o połowę mniejsza od tej uiszczonej przez nią w dniu 16 grudnia 2014 r. i wynosi teraz 750 zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Co więcej, skarżąca pomimo deklarowanych przez nią kłopotów finansowych zatrudniła kancelarię adwokacką do jej reprezentowania. Przyjęto, że adwokat nie został ustanowiony w ramach prawa pomocy, a zatem jego wynagrodzenie jest finansowane przez skarżącą. Znamienny jednakże w tej sprawie jest przede wszystkim fakt, iż w dalszej kolejności wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym skarżącej nie są bilansowane przez deklarowane przez nią dochody. Zauważono, iż w toku ponownego wniosku skarżąca ujawniła jedynie namiastkę obciążeń jej budżetu domowego, akcentując, że wydatki te sprowadzają się do raty kredytowej oraz należności z tytułu zużycia wody i energii elektrycznej, łącznie około 3.530,00 zł. Tymczasem ujawnione dochody zamykają się w kwocie 3.618,64 zł. Jest oczywiste, że obciążenia budżetu domowego skarżącej są o wiele większe, wszak do akcentowanych tutaj należności trzeba doliczyć pozostałe media, wielokrotnie podnoszony uprzednio przez skarżącą koszt opału na zimę, no i oczywiście wszelkie opłaty związane z lokalem mieszkalnym w K.. Trzeba przy tym odnotować, że skarżąca nie przedstawiła jednocześnie jakiegokolwiek dokumentu, który wskazałby na ewentualne zadłużenie z tytułu utrzymania gospodarstwa domowych w B. przy ul. [...] [...] i w K. przy ul. [...] [...]. Akcentowane wyżej konkluzje pozwoliły przyjąć, że na potrzebę rozpoznania wniosku ujawnione zostały przez skarżącą tylko te okoliczności stanu faktycznego, które miałaby doprowadzić do pozytywnego rozstrzygnięcia wnioskowanego prawa pomocy, pomijając te, które obrazują rzeczywisty stan rzeczy. Konkludując, rozpoznający wniosek podtrzymuje w całości argumentację przyjętą w postanowienia Sądu z dnia 1 grudnia 2014 r. i w żadnej mierze nie znajduje podstaw do odstąpienia przyjętego tam rozstrzygnięcia. Na poparcie tej argumentacji należy zwrócić uwagę jeszcze na jeden aspekt, albowiem okoliczność ta dodatkowo przemawia za tym, że wnioskująca reglamentuje informacje niezbędne dla zobrazowania jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Otóż w toku poprzednio rozpoznanego wniosku skarżąca oświadczyła, że zadłużenie jej i męża z tytułu kredytu hipotecznego wynosiło na dzień 1 października 2014 r. 287.392,39 CHF (patrz rubryka nr 5 i 9 druku PPF z dnia 2 października 2014 r.; k. nr 26 i 27). Obecnie z dokumentów źródłowych (k. nr 169) wynika, że zadłużenie to na dzień 3 czerwca 2015 r. wyniosło 192.488,49 CHF. Oznacza to nie mniej ni więcej, że w okresie od 2 października 2014 r. do 3 czerwca 2015 r. (osiem miesięcy) skarżąca i jej mąż dokonali spłaty zadłużenia w kwocie 94.903,90 CHF. Taki stan rzeczy budzi poważne zastrzeżenia co do deklarowanych przez skarżącą dochodów i stanu posiadania środków pieniężnych. Reasumując, przyjęto, że skarżąca nie wykazała, iż nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., mając nadto na uwadze art. 165 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.