I SA/Gl 105/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędziowie WSA Beata Kozicka, Teresa Randak (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012r. sprawy ze skargi M. W. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt IIISA/Gl 1060/11 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: odrzucić skargę. Skargą z dnia 30 września 2010 r. M. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1060/11. Uzasadniając wniosek, strona skarżąca powołała się na art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) – dalej określaną zamiennie skrótem "p.p.s.a." . Zdaniem autora skargi, został on błędnie pouczony przez Sąd o terminie złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku, a tym samym pozbawiony możliwości działania. Jak wskazał skarżący, pouczenie zawarte w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 8 lipca 2011 r., zawierało jedynie informację, że złożenie wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest możliwe w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku i że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Pouczenie nie zawierało informacji o tym, że wniosek złożony przed ogłoszeniem sentencji wyroku jest przedwczesny i nie wywołuje skutków procesowych. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku wydanego w dniu 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1060/11. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w piśmie procesowym z dnia 10 października 2011 r. uznał brak podstaw do wznowienia postępowania sądowego, uznając podniesione przez skarżącego zarzuty za chybione. W ocenie organu, wniosek skarżącego winien zostać oddalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniesiona skarga o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1060/11 okazała się niezasadna. Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o charakterze wyjątkowym, ponieważ zmierza do wyeliminowania prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie. Dlatego jest oparta na wąsko określonych podstawach, które należy interpretować ściśle. Podstawy skargi o wznowienie postępowania wymienione zostały takstywnie w przepisach art. 271-273 p.p.s.a. Z treści skargi sporządzonej osobiście przez skarżącego wynika, że skarga o wznowienie oparta została na podstawie wymienionej w art. 271 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że: "Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe." Z cytowanego przepisu wynika, że wskazaną przez skarżącego przesłankę wznowienia należy zaliczyć do wymienionej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przyczyny nieważności polegającej na tym, że strona "wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania", skoro skarżący swoje żądanie oparł na stwierdzeniu, że "został (...) błędnie pouczony przez Sąd o terminie złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku, a tym samym pozbawiony możliwości działania". Należy wyjaśnić, że zainicjowane skargą o wznowienie postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter dwufazowy. W pierwszej fazie Sąd bada na posiedzeniu niejawnym (art. 280 § 1 p.p.s.a.), czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z kolei na rozprawie, w myśl art. 281 p.p.s.a Sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 26 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1201/06 "Jeżeli z samej treści skargi o wznowieniu postępowania wynika, że podnoszona podstawa wznowienia nie zachodzi, to taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu" ( LEX nr 401621 ). Badając skargę w w/w zakresie tj. jej dopuszczalności przez pryzmat istnienia ustawowej przesłanki wznowienia Sąd doszedł do wniosku, że przesłanka ta – wbrew temu co twierdzi skarżący – nie występuje. Nie może bowiem takiej przesłanki stanowić prawidłowe pouczenie Sądu, co do trybu i terminu złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. W badanej sprawie o warunkach takiego wniosku skarżący został poinformowany w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 8 lipca 2011 r. Jak wynika z punktu 3 pouczenia "Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. Złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną". Z pouczenia tego wynikało w sposób nie budzący wątpliwości, że wniosek o uzasadnienie wyroku składa się w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku.( podkreślenie Sądu ). Sformułowanie od daty ogłoszenia wyroku, wyklucza możliwość sporządzenia uzasadnia na wniosek zgłoszony przed dniem ogłoszenia wyroku ( podkreślenie Sądu ). Pogląd ten zbieżny jest z poglądem zawartym w postanowieniu NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II GZ 454/11, oddalającym zażalenie skarżącego na postanowienie tut. Sądu z dnia 19 sierpnia 2011 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku. Jak wskazał NSA, "Przepis art. 141 § 2 p.p.s.a. wymaga, aby wniosek został "zgłoszony" w określonym terminie, lecz co istotne "od dnia ogłoszenia wyroku". W ocenie sądu, w świetle twierdzeń zawartych w skardze oraz wobec wniosków nasuwających się po analizie akt sprawy nie zachodzi wskazana w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przyczyna nieważności, na którą powołał się skarżący jako na podstawę skargi o wznowienia. Wymieniona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przyczyna nieważności nie dotyczy każdej sytuacji, z powodu której strona "była pozbawiona możliwości działania", bowiem ustawodawca wyraźnie ograniczył jej zasięg stanowiąc w tym przepisie, że pozbawienie strony możliwości działania musi być skutkiem "naruszenia przepisów prawa". W badanej sprawie, Sąd nie naruszył prawa, gdyż w zawiadomieniu o rozprawie zawarł prawidłowe/zgodne z prawem pouczenie o trybie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Nadania wniosku w dniu 2 sierpnia 2011 r. w placówce pocztowej – wbrew pouczeniu zawartemu w zawiadomieniu o rozprawie – nie można uznać, za przesłankę pozbawienia strony możliwości działania przez naruszenie przepisów prawa. Skarżący miał pełną wiedzę o trybie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, gdyż zawiadomienie o rozprawie odebrał osobiście w dniu 11 lipca 2011 r. – co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki ( karta nr 16 akt sądowych o sygnaturze III SA/Gl 1060/11 ). Potwierdza to również skarżący, podnosząc, że w zawiadomieniu o rozprawie nie został poinformowany o skutkach procesowych złożenia wniosku przed dniem ogłoszenia wyroku. Analiza treści samego wniosku wskazywała, że nie wystąpiła rzeczywista podstawa wznowienia postępowania sądowego określona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. tj. pozbawienie możliwości działania skarżącego przez niezgodne z prawem działanie Sądu, w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1060/11. Twierdzenie to znajduje wzmocnienie w prawomocnym orzeczeniu NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt GZ 454/11, a to z tej przyczyny, że gdyby NSA uznał, że sąd I instancji nieprawidłowo pouczył skarżącego co do trybu i terminu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1060/11, to wyeliminowałby z obrotu prawnego postanowienie tut. Sądu z dnia 19 sierpnia 2011 r. w sprawie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z tych też przyczyn, Sąd na podstawie art. 281 p.p.s.a. skargę odrzucił.