I SA/Gl 1051/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-16
Skład orzekający: Beata Machcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez osobę, która utraciła zdolność do pełnienia funkcji członka zarządu spółki z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo, może zostać uznana za skuteczną i inicjować postępowanie sądowe?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez osobę, która utraciła zdolność do pełnienia funkcji członka zarządu spółki z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo, jest bezskuteczna i nie może inicjować postępowania sądowego. Brak umocowania do działania w imieniu spółki, który nie został uzupełniony pomimo wezwania sądu, skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Skarga została podpisana nieczytelnie. Sąd wezwał spółkę do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie osoby podpisującej skargę. W odpowiedzi pismo w imieniu spółki złożył W.S., który tytułował się Prezesem Zarządu. Sąd ustalił jednak, że W.S. został wykreślony z KRS z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo, co zgodnie z Kodeksem spółek handlowych uniemożliwia mu pełnienie funkcji członka zarządu. Pomimo kolejnych wezwań do uzupełnienia braku w reprezentacji spółki, spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających umocowanie do działania.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, , , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. A sp. z o.o. w G. wniosła skargę na wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
W związku z nieczytelnym podpisaniem skargi Zastępca Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wydał w dniu 28 września 2017 r. zarządzenie o wezwaniu skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie osoby, która podpisała skargę, do jej wniesienia oraz określającego sposób reprezentacji skarżącej (KRS). Równocześnie skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi.
W odpowiedzi na te wezwania W.S., działając w imieniu skarżącej, wniósł o przyznanie prawa pomocy i przedłożył informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców, w którym został ujawniony jako Prezes jednoosobowego Zarządu tej Spółki.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powziął jednak wiedzę o tym, że w KRS skarżącej Spółki dokonano wpisu o wykreśleniu W.S. z jej organu. Sąd rejestrowy dokonał powyższego wpisu z uwagi na fakt skazania W.S. prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.) oraz art. 299 § 1 tego kodeksu. Skazanie nastąpiło na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 26 kwietnia 2017 r. Wykreślenia dokonano z kolei w dniu 3 sierpnia 2017 r. na mocy postanowienia referendarza Sądu Rejonowego w G. X Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego, które wydano w sprawie o sygn. akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił nadto, że przed Sądem rejestrowym było prowadzone postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] o ustanowienie dla skarżącej kuratora. Zostało ono jednak prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r., którym oddalono wspomniany wniosek. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że Zgromadzenie Wspólników spółki A Sp. z o.o. podjęło w dniu 15 stycznia 2018 r. uchwałę o powołaniu do zarządu spółki J.W., a następnie zarząd wybrał prokurenta w osobie W.S. Jednocześnie podano, że podjęte uchwały są prawidłowe, a ich wpisanie do KRS ma charakter deklaratoryjny. Wobec powyższego Sąd Rejonowy w G. uznał, iż brak jest ustawowych przesłanek do ustanowienia kuratora dla Spółki w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r poz. 1025), ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji.
Mając na względzie powyższe, na podstawie zarządzenia z dnia 4 czerwca 2018 r. wezwano w niniejszej sprawie skarżącą Spółkę do usunięcia braku w składzie organów uprawnionych do reprezentacji A Sp. z o.o. w G. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: nadesłanie dokumentu wskazującego na wybór członka (członków) zarządu lub odpisu z KRS-u potwierdzającego ten wybór; zatwierdzenie czynności wniesienia skargi w niniejszej sprawie przez osobę (osoby) uprawnione do reprezentacji Spółki oraz podpisanie skargi przez tę osobę (osoby); nadesłanie dokumentów wskazujących, że osoba zatwierdzająca czynność wniesienia skargi jest uprawniona do reprezentacji Spółki, o ile czynności tej nie dokonuje członek zarządu wynikający z dokumentu wskazanego w poprzedniej części ww. wezwania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, zawarte w piśmie z dnia 11 czerwca 2018 r., W.S. w imieniu Spółki A nadesłał pismo, w którym wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania jego odwołania od czynności wykreślenia go z KRS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), osoby prawne (...) mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.).
Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Dokumentem takim w przypadku Spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca skargę jest umocowana do działania w imieniu takiej Spółki. Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego, ale i sposobu jego reprezentacji. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości podstawową rzeczą jest ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu skargę jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16).
Jak zostało wyżej podane, nie wiadomo, kto podpisał skargę, gdyż podpis ten jest nieczytelny. W odpowiedzi do wyjaśnienia tej kwestii pismo w imieniu Spółki zostało natomiast złożone przez W.S., który konsekwentnie tytułuje się Prezesem Zarządu skarżącej. Tymczasem w KRS skarżącej Spółki, dokonano wpisu o wykreśleniu W.S. z jej organu. Zgodnie z treścią art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r poz. 1577 ze zm., dalej: k.s.h.) nie może być członkiem zarządu (...) osoba, która została prawomocnie skazana wyrokiem za przestępstwo wskazane w tym przepisie. "Utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo" (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III CSK 107/15). Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1, jak i stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...], sygn. akt [...]). "Osoba spełniająca negatywną przesłankę z art. 18 § 1 k.s.h. nie ma uprawnienia do pełnienia wskazanych w art. 18 § 1 k.s.h. funkcji. Stąd też jakakolwiek uchwała w zakresie powołania takiej osoby nie będzie wywoływać skutku" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 419/15). Należy również wskazać, że "Czynność procesowa, dokonana w imieniu spółki przez osobę powołaną na członka zarządu na podstawie uchwały sprzecznej z prawem, powinna być uznana za bezskuteczną" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 831/14).
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że osoba wnosząca w imieniu Spółki skargę nie wykazała swojego umocowania do jej reprezentowania czy działania w jej imieniu. Nie uczynił tego również W.S., składający kolejne pisma w imieniu skarżącej i aspirujący do roli Prezesa jej Zarządu. Stało się tak dlatego, że z mocy prawomocnego wyroku skazującego nie mógł on i nie może pełnić funkcji członka zarządu (prezesa) jakiejkolwiek spółki kapitałowej, w tym Spółki, o której mowa w skardze. Fakt ten został stwierdzony w odpisie KRS Spółki, w którym wykreślono tę osobę jako pełniącą funkcję Prezesa oraz postanowieniu o wykreśleniu ww. osoby. W tym miejscu Sąd zauważa, że w myśl art. 6945 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 155, ze zm.), postanowienia o wpisie (w tym o wykreśleniu wpisu) są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego.
Dalej wskazać należy, że jeżeli braki w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Jeżeli braków tych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (art. 31 § 3 P.p.s.a.), w tym postanowienie o odrzuceniu skargi (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych", Wolters Kluwer Polska, Wydanie 2, Warszawa 2012, s. 149; analogicznie B. Dauter [w:] "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", LexisNexis, Wydanie 4, Warszawa 2012, s. 211).
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę (...) jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, zaś w myśl art. 58 § 2 tej ustawy "Z powodu (...) braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony".
Skarżąca spółka pismem z dnia 11 czerwca 2018 r. wezwana została do uzupełnienia powyższego braku, jednakże bezskutecznie.
Powyższe oznacza, że przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło