I SA/Gl 1073/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2010 r. oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2010 r. w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji określającą dotację pobraną w nadmiernej wysokości w 2010 r. przez A. C. (dalej "skarżąca") w kwocie [...] zł oraz dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w 2010 r. w wysokości [...]zł. W piśmie z dnia 26 lipca 2016 r. skierowanym do organu skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten skierowała na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, wniosła o przekazanie wniosku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, powołując się na art. 61 § 3 wspomnianej ustawy. W obszernym uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej przedstawił stan sprawy, a następnie wskazał na okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Wskazał, że wykonanie decyzji spowoduje, że skarżąca poniesie znaczną szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona wskutek późniejszego zwrotu spełnionego świadczenia, a także uniemożliwi przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Zaznaczył, że wyegzekwowanie przez organ I instancji kwoty [...]zł spowoduje konieczność natychmiastowego zamknięcia prowadzonych przez skarżącą szkół. Podkreślił przy tym, że słuchacze nie uiszczają żadnych opłat, nauka w szkole jest bezpłatna. Szkoły prowadzone są wyłącznie w oparciu o środki uzyskane z tytułu dotacji oraz własne środki finansowe, opłaty związane zaś z ich prowadzeniem przewyższają kwotę uzyskanej miesięcznej dotacji i rodzą konieczność ponoszenia dużych nakładów finansowych ze strony skarżącej. Egzekucja wskazanej wyżej kwoty spowoduje, że skarżąca nie będzie w stanie utrzymać prowadzonych szkół, gdyż nie znajdzie środków na ich bieżące utrzymanie. Pełnomocnik skarżącej podniósł także, iż cała przekazana w 2010 r. wysokość dotacji została przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących szkół i wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, czego organ I instancji wcześniej nie kwestionował. W ocenie pełnomocnika skarżącej zamknięcie szkół uniemożliwi przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdyż konsekwencje finansowe wykonania decyzji na obecnym etapie sprawy skarżąca będzie ponosiła jeszcze przez wiele lat. W dalszej części pisma pełnomocnik skarżącej opisał czynności organu I instancji dotyczące "potrąceń należnej dotacji", wskutek których miesięczna stawka dotacji przypadająca na jednego słuchacza w szkołach wynosi odpowiednio 53 zł i 180 zł. Od kwietnia 2016 r. skarżąca nie otrzymuje jakiejkolwiek dotacji dla jednej ze szkół. W tej sytuacji skarżąca nie jest w stanie uregulować nawet podstawowych wydatków szkół i od kwietnia 2016 r. brak jest środków finansowych na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników i czynsz najmu. W ocenie pełnomocnika potrącanie kwot dotacji należnej organowi prowadzącemu z wierzytelnościami jednostki samorządu terytorialnego jest bezwzględnie niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy dodatkowa egzekucja należności wynikających z zaskarżonej decyzji spowoduje niemożność dalszego prowadzenia szkół niepublicznych, a także wysokie prawdopodobieństwo zamykania pozostałych szkół niepublicznych prowadzonych przez skarżącą w innych miastach. Nadto pełnomocnik skarżącej wskazał, że na trudną sytuację finansową skarżącej wpływa konieczność spłaty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i podatku dochodowego od osób fizycznych powstałych z przyczyn niezawinionych przez skarżącą. Oświadczył przy tym, że wniosek skarżącej o rozłożenie na raty zaległości wynikających z decyzji ZUS został pozytywne rozpatrzony. Następnie pełnomocnik skarżącej podniósł, że wykonanie decyzji spowoduje także trudne do odwrócenia skutki, gdyż uniemożliwi słuchaczom ukończenie kształcenia. Uniemożliwienie kontynuowania nauki około 150 słuchaczom spowoduje trwałe konsekwencje, które nie będą możliwe do odwrócenia, gdyż żaden ze słuchaczy nie będzie mógł w zakładanym przez siebie terminie ukończyć roku szkolnego. Na poparcie swych twierdzeń pełnomocnik skarżącej załączył do wniosku m.in. zestawienie przychodów szkół na dzień 30 czerwca 2016 r. (wynika z niego przychód w kwocie 105.351 zł), zestawienie kosztów na ten sam dzień (koszty stanowi kwota 112.800,54 zł), decyzję o rozłożeniu na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 69.905 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 36.471 zł oraz ustalającą opłatę prolongacyjną w wysokości 2.514 zł. Postanowieniem z dnia [...], nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie organu przedłożone przez stronę dokumenty nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie decyzji spowoduje automatycznie skutki w postaci likwidacji placówek skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "ppsa"), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W myśl zatem art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 ppsa Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ppsa zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia. Natomiast trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I GZ 211/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy także podkreślić, że Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te, które nie zostały podniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy na etapie rozpoznawania wniosku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. II OZ 155/05 i z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, niepubl., a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Po 762/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W omawianej sprawie - w ocenie Sądu - wniosek o wstrzymanie wykonania zasługuje na uwzględnienie, gdyż jego argumentacja, nawet bez szczegółowej analizy sytuacji majątkowej skarżącej, pozwoliła przyjąć, że wykazano, iż wykonanie decyzji może spowodować szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że skarżąca w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt I SA/Gl 399/13 również wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, a jej zażalenie wniesione na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2013 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, oparte na podobnej argumentacji jak wniosek w niniejszej sprawie zostało uwzględnione postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. Sąd obecnie nie znajduje podstaw, aby odstąpić od tamtej oceny, dlatego w dalszej części uzasadnienia powoła się również na wywody przedstawione w tamtym orzeczeniu. Przede wszystkim zatem uzasadnienie aktualnie rozpoznawanego wniosku wskazuje na realne negatywne następstwa wykonania decyzji, w szczególności dotyczące utraty płynności finansowej, a w dalszej kolejności likwidację prowadzonych szkół. Zauważyć przy tym należy, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych wykonanie decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 208/08, z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1243/08, z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 980/09 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt I SA/Rz 46/07, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1353/07, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 727/07, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/BK 634/13, wszystkie publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, biorąc przy tym pod uwagę cel działania skarżącej (tj. prowadzenie szkół), można także wysnuć wniosek, iż w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i to nie tylko jej, ale także w sferze istotnej z punktu widzenia interesów ponadjednostkowych, gdyż może uniemożliwić ukończenie nauki przez słuchaczy tych szkół. Mając zatem na uwadze rodzaj prowadzonej działalności, można przyjąć, że w przyszłości nie będzie możliwości usunięcia następstw wywołanych wykonaniem decyzji. Z wyżej wymienionych względów, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.