I SA/Gl 1076/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-08-13
Skład orzekający: Eugeniusz Christ
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu administracyjnego, podpisane przez osobę, która została prawomocnie skazana za przestępstwo i wykreślona z rejestru jako członek zarządu spółki, może być skuteczne?Ratio decidendi
Zażalenie podpisane przez osobę, która utraciła zdolność do pełnienia funkcji członka zarządu spółki z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo, nie może być skuteczne. Taka osoba nie posiada umocowania do reprezentowania spółki w postępowaniu sądowym. Pomimo wezwania do uzupełnienia braków, spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających prawidłowe umocowanie do reprezentacji, co skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących braków formalnych skargi.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach odrzucające inne zażalenie. Zażalenie zostało podpisane przez W.S., który tytułował się Prezesem Zarządu. Sąd ustalił, że W.S. został prawomocnie skazany za przestępstwo i wykreślony z KRS jako członek zarządu spółki. Pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych w zakresie reprezentacji spółki, spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów, a jedynie wniosła o zawieszenie postępowania. W związku z tym, sąd odrzucił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, , , po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii zażalenia z dnia 14 listopada 2017 r. złożonego w imieniu skarżącej na postanowienie wydane w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 23 października 2017 r. postanawia: odrzucić zażalenie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Pismem z dnia 14 listopada 2017 r. A sp. z o.o. w G. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2017 r., którym odrzucono inne zażalenie wcześniej przez nią złożone w niniejszej sprawie.
Zażalenie z dnia 14 listopada 2017 r. podpisał W.S. jako Prezes Zarządu skarżącej Spółki.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powziął jednak wiedzę o tym, że w KRS skarżącej Spółki dokonano wpisu o wykreśleniu W.S. z jej organu. Sąd rejestrowy dokonał powyższego wpisu z uwagi na fakt skazania W.S. prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.) oraz art. 299 § 1 tego kodeksu. Skazanie nastąpiło na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu [...]. Wykreślenia dokonano z kolei w dniu [...] na mocy postanowienia referendarza Sądu Rejonowego w G. X Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego, które wydano w sprawie o sygn. akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił nadto, że przed Sądem rejestrowym było prowadzone postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] o ustanowienie dla skarżącej kuratora. Zostało ono jednak prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia [...], którym oddalono wspomniany wniosek. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że Zgromadzenie Wspólników spółki A Sp. z o.o. podjęło w dniu [...] uchwałę o powołaniu do zarządu spółki J.W., a następnie zarząd wybrał prokurenta w osobie W.S. Jednocześnie podano, że podjęte uchwały są prawidłowe, a ich wpisanie do KRS ma charakter deklaratoryjny. Wobec powyższego Sąd Rejonowy w G. uznał, iż brak jest ustawowych przesłanek do ustanowienia kuratora dla Spółki w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r poz. 1025), ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji.
Mając na względzie powyższe, na podstawie zarządzenia z dnia 18 czerwca 2018 r. wezwano w niniejszej sprawie skarżącą Spółkę do usunięcia braku w składzie organów uprawnionych do reprezentacji A Sp. z o.o. w G. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia z dnia 14 listopada 2017 r. poprzez: nadesłanie dokumentu wskazującego na wybór członka (członków) zarządu lub odpisu z KRS-u potwierdzającego ten wybór; zatwierdzenie czynności wniesienia wskazanego zażalenia w niniejszej sprawie przez osobę (osoby) uprawnione do reprezentacji Spółki oraz podpisanie zażalenia przez tę osobę (osoby); nadesłanie dokumentów wskazujących, że osoba zatwierdzająca czynność wniesienia zażalenia jest uprawniona do reprezentacji Spółki, o ile czynności tej nie dokonuje członek zarządu wynikający z dokumentu wskazanego w poprzedniej części ww. wezwania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, zawarte w piśmie z dnia 19 czerwca 2018 r., W.S. w imieniu Spółki A nadesłał pismo, w którym wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania jego odwołania od czynności wykreślenia go z KRS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), osoby prawne (...) mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.).
Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Dokumentem takim w przypadku Spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca pismo jest umocowana do działania w imieniu takiej Spółki. Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego, ale i sposobu jego reprezentacji. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości podstawową rzeczą jest ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu pismo jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16).
Jak zostało wyżej podane, rozpatrywane zażalenie zostało podpisane przez W.S., który konsekwentnie tytułuje się Prezesem Zarządu skarżącej. Tymczasem w KRS skarżącej Spółki, dokonano wpisu o wykreśleniu W.S. z jej organu. Zgodnie z treścią art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r poz. 1577 ze zm., dalej: k.s.h.) nie może być członkiem zarządu (...) osoba, która została prawomocnie skazana wyrokiem za przestępstwo wskazane w tym przepisie. "Utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo" (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III CSK 107/15). Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1, jak i stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa 600/12). "Osoba spełniająca negatywną przesłankę z art. 18 § 1 k.s.h. nie ma uprawnienia do pełnienia wskazanych w art. 18 § 1 k.s.h. funkcji. Stąd też jakakolwiek uchwała w zakresie powołania takiej osoby nie będzie wywoływać skutku" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 419/15). Należy również wskazać, że "Czynność procesowa, dokonana w imieniu spółki przez osobę powołaną na członka zarządu na podstawie uchwały sprzecznej z prawem, powinna być uznana za bezskuteczną" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 831/14).
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że W.S. wnoszący w imieniu Spółki zażalenie i aspirujący do roli Prezesa jej Zarządu nie wykazał swojego umocowania do reprezentowania Spółki czy działania w jej imieniu. Stało się tak dlatego, że z mocy prawomocnego wyroku skazującego nie mógł on i nie może pełnić funkcji członka zarządu (prezesa) jakiejkolwiek spółki kapitałowej, w tym Spółki, o której mowa w zażaleniu. Fakt ten został stwierdzony w odpisie KRS Spółki, w którym wykreślono tę osobę jako pełniącą funkcję Prezesa oraz postanowieniu o wykreśleniu ww. osoby. W tym miejscu Sąd zauważa, że w myśl art. 6945 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 155, ze zm.), postanowienia o wpisie (w tym o wykreśleniu wpisu) są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego.
Dalej wskazać należy, że jeżeli braki w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Jeżeli braków tych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (art. 31 § 3 P.p.s.a.).
Sytuacja taka zaistniała w rozpatrywanym przypadku, albowiem skarżąca Spółka pismem z dnia 19 czerwca 2018 r. wezwana została do uzupełnienia powyższego braku, jednakże bezskutecznie.
W związku z tym niezbędne stało się zastosowanie art. 178 P.p.s.a., który do zażaleń stosuje się odpowiednio na mocy art. 197 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Powyższe oznacza, że przedmiotowa zażalenie podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło