I SA/Gl 1076/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-08-13

Skład orzekający: Eugeniusz Christ

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu administracyjnego, podpisane przez osobę, która została prawomocnie skazana za przestępstwo i wykreślona z rejestru jako członek zarządu spółki, może być skuteczne?
Ratio decidendi
Zażalenie podpisane przez osobę, która utraciła zdolność do pełnienia funkcji członka zarządu spółki z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo, nie może być skuteczne. Taka osoba nie posiada umocowania do reprezentowania spółki w postępowaniu sądowym. Pomimo wezwania do uzupełnienia braków, spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających prawidłowe umocowanie do reprezentacji, co skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących braków formalnych skargi.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach odrzucające inne zażalenie. Zażalenie zostało podpisane przez W.S., który tytułował się Prezesem Zarządu. Sąd ustalił, że W.S. został prawomocnie skazany za przestępstwo i wykreślony z KRS jako członek zarządu spółki. Pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych w zakresie reprezentacji spółki, spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów, a jedynie wniosła o zawieszenie postępowania. W związku z tym, sąd odrzucił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, , , po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii zażalenia z dnia 14 listopada 2017 r. złożonego w imieniu skarżącej na postanowienie wydane w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 23 października 2017 r. postanawia: odrzucić zażalenie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 14 listopada 2017 r. A sp. z o.o. w G. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2017 r., którym odrzucono inne zażalenie wcześniej przez nią złożone w niniejszej sprawie. Zażalenie z dnia 14 listopada 2017 r. podpisał W.S. jako Prezes Zarządu skarżącej Spółki. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powziął jednak wiedzę o tym, że w KRS skarżącej Spółki dokonano wpisu o wykreśleniu W.S. z jej organu. Sąd rejestrowy dokonał powyższego wpisu z uwagi na fakt skazania W.S. prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 271 § 1 Kodeksu karnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.) oraz art. 299 § 1 tego kodeksu. Skazanie nastąpiło na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu [...]. Wykreślenia dokonano z kolei w dniu [...] na mocy postanowienia referendarza Sądu Rejonowego w G. X Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego, które wydano w sprawie o sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustalił nadto, że przed Sądem rejestrowym było prowadzone postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] o ustanowienie dla skarżącej kuratora. Zostało ono jednak prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia [...], którym oddalono wspomniany wniosek. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że Zgromadzenie Wspólników spółki A Sp. z o.o. podjęło w dniu [...] uchwałę o powołaniu do zarządu spółki J.W., a następnie zarząd wybrał prokurenta w osobie W.S. Jednocześnie podano, że podjęte uchwały są prawidłowe, a ich wpisanie do KRS ma charakter deklaratoryjny. Wobec powyższego Sąd Rejonowy w G. uznał, iż brak jest ustawowych przesłanek do ustanowienia kuratora dla Spółki w trybie art. 42 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r poz. 1025), ponieważ Spółka posiada organ reprezentacji. Mając na względzie powyższe, na podstawie zarządzenia z dnia 18 czerwca 2018 r. wezwano w niniejszej sprawie skarżącą Spółkę do usunięcia braku w składzie organów uprawnionych do reprezentacji A Sp. z o.o. w G. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia z dnia 14 listopada 2017 r. poprzez: nadesłanie dokumentu wskazującego na wybór członka (członków) zarządu lub odpisu z KRS-u potwierdzającego ten wybór; zatwierdzenie czynności wniesienia wskazanego zażalenia w niniejszej sprawie przez osobę (osoby) uprawnione do reprezentacji Spółki oraz podpisanie zażalenia przez tę osobę (osoby); nadesłanie dokumentów wskazujących, że osoba zatwierdzająca czynność wniesienia zażalenia jest uprawniona do reprezentacji Spółki, o ile czynności tej nie dokonuje członek zarządu wynikający z dokumentu wskazanego w poprzedniej części ww. wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, zawarte w piśmie z dnia 19 czerwca 2018 r., W.S. w imieniu Spółki A nadesłał pismo, w którym wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania jego odwołania od czynności wykreślenia go z KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), osoby prawne (...) mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ osoby prawnej ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Dokumentem takim w przypadku Spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca pismo jest umocowana do działania w imieniu takiej Spółki. Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego, ale i sposobu jego reprezentacji. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości podstawową rzeczą jest ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu pismo jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16). Jak zostało wyżej podane, rozpatrywane zażalenie zostało podpisane przez W.S., który konsekwentnie tytułuje się Prezesem Zarządu skarżącej. Tymczasem w KRS skarżącej Spółki, dokonano wpisu o wykreśleniu W.S. z jej organu. Zgodnie z treścią art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r poz. 1577 ze zm., dalej: k.s.h.) nie może być członkiem zarządu (...) osoba, która została prawomocnie skazana wyrokiem za przestępstwo wskazane w tym przepisie. "Utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo" (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt III CSK 107/15). Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1, jak i stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa 600/12). "Osoba spełniająca negatywną przesłankę z art. 18 § 1 k.s.h. nie ma uprawnienia do pełnienia wskazanych w art. 18 § 1 k.s.h. funkcji. Stąd też jakakolwiek uchwała w zakresie powołania takiej osoby nie będzie wywoływać skutku" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 419/15). Należy również wskazać, że "Czynność procesowa, dokonana w imieniu spółki przez osobę powołaną na członka zarządu na podstawie uchwały sprzecznej z prawem, powinna być uznana za bezskuteczną" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 831/14). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że W.S. wnoszący w imieniu Spółki zażalenie i aspirujący do roli Prezesa jej Zarządu nie wykazał swojego umocowania do reprezentowania Spółki czy działania w jej imieniu. Stało się tak dlatego, że z mocy prawomocnego wyroku skazującego nie mógł on i nie może pełnić funkcji członka zarządu (prezesa) jakiejkolwiek spółki kapitałowej, w tym Spółki, o której mowa w zażaleniu. Fakt ten został stwierdzony w odpisie KRS Spółki, w którym wykreślono tę osobę jako pełniącą funkcję Prezesa oraz postanowieniu o wykreśleniu ww. osoby. W tym miejscu Sąd zauważa, że w myśl art. 6945 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 155, ze zm.), postanowienia o wpisie (w tym o wykreśleniu wpisu) są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Dalej wskazać należy, że jeżeli braki w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Jeżeli braków tych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (art. 31 § 3 P.p.s.a.). Sytuacja taka zaistniała w rozpatrywanym przypadku, albowiem skarżąca Spółka pismem z dnia 19 czerwca 2018 r. wezwana została do uzupełnienia powyższego braku, jednakże bezskutecznie. W związku z tym niezbędne stało się zastosowanie art. 178 P.p.s.a., który do zażaleń stosuje się odpowiednio na mocy art. 197 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Powyższe oznacza, że przedmiotowa zażalenie podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło