I SA/Gl 1084/14

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie odmowy sprostowania pouczenia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący na urzędowym formularzu z dnia 28 września 2016 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Nie ujawnił w nim wielu faktów dotyczących swojej sytuacji: wspomniał jedynie, że otrzymuje rentę, nie sprecyzował jednak jej wysokości. We wniosku nie wskazano ani majątku, ani osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Pismem doręczonym dnia 18 listopada 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania dokumentów źródłowych, ten ograniczył się wszelako do udzielenia odpowiedzi w formie wulgarnego pisma pełnego inwektyw i niedorzecznych twierdzeń, niepozostających w logicznym i merytorycznym związku z poszczególnymi punktami wezwania. Skarżący kilkukrotnie wnosił już o przyznanie prawa pomocy, także w postępowaniu w niniejszej sprawie, w której wnioski te oddalano ze względu na fakt, iż uchylił się on od wykonania wezwań do przedstawienia dokumentów źródłowych, skądinąd takich samych, jak te wymienione w ostatnim wezwaniu – ostatni wniosek w sprawie został oddalony postanowieniem Sądu z dnia 11 lipca 2016 r.; oddalono również zażalenie na to postanowienie – postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FZ 542/16. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem tę przesłankę udowodnić, przedstawiając dokumentację źródłową. Minimum staranności, jaką powinna ona przejawić, polega na dokładnym wykonaniu wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem skarżący po raz kolejny takiego wezwania nie wykonał, nie nadsyłając żadnego z wymienionych w nim dokumentów i nie składając oświadczeń mogących wyjaśnić wskazane w nim okoliczności. Musiał mieć więc świadomość, jakie następstwa prawne pociągnie za sobą jego postawa procesowa, gdyż doprowadziła ona już do oddalenia wniosków, które składał on wcześniej w tym postępowaniu, właśnie ze względu na fakt, iż nie wykonał on tego rodzaju wezwań, zresztą zbliżonych do tego wystosowano do niego obecnie. Skarżącemu kilkukrotnie wyjaśniano potrzebę właściwego udokumentowania jego wniosku, uczynił to m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia sierpnia 2016 r., sygn. akt II FZ 542/16. Powtarzanie tych wszystkich wywodów jest niecelowe, niemniej przypomnieć trzeba, że podstawę wezwania stanowił art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Bezsprzecznie przepis ten należało zastosować, skoro wnioskodawca w najmniejszym stopniu nie udokumentował wspomnianej sytuacji i nigdy nie wyjaśnił wątpliwości, jakie w tym zakresie podnoszono w dotychczasowym postępowaniu. W tym kontekście można poprzestać na odnotowaniu, że jego oświadczenia różnią się od ustaleń poczynionych w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1581/04 i I SA/Gl 1582/04, zgodnie z którymi był on właścicielem dwóch budynków, mieszkalnego i gospodarczego oraz pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dysponującą swoim dochodem. Brak jakichkolwiek dokumentów źródłowych uniemożliwia ustalenia położenia skarżącego w jakimkolwiek aspekcie. Nie można bowiem stwierdzić, z kim tworzy on gospodarstwo domowe, jakie są dochody i wydatki tego gospodarstwa, w tym na leczenie, a także jaki jest stan jego majątku nieruchomego. Niewykonanie wezwania referendarza sądowego nie pozwala więc uwzględnić wniosku, pozostawiając bez odpowiedzi te wszystkie pytania, które w nim postawiono; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.