I SA/Gl 1084/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-01-30

Skład orzekający: Paweł Kornacki, Piotr Pyszny, Anna Rotter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone z powodu braku skutecznego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne oraz czy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego uzasadnia umorzenie egzekucji?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne nie podlega umorzeniu z powodu zarzutu braku skutecznego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne, jeśli tytuły wykonawcze zostały prawidłowo wystawione i pozostają w obrocie prawnym. Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego nie uzasadnia umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczy wyłącznie przeszkód formalnych i procesowych, a nie materialnoprawnych.
Stan faktyczny
S. S.A. w B. prowadziła postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 20 i 21 kwietnia 2022 r. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące braku skutecznego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne oraz przedawnienia zobowiązań podatkowych. Organ I instancji odmówił umorzenia, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję. Spółka zaskarżyła postanowienie do WSA w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi S. S.A. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 czerwca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.254.2024.4.DJ UNP: 2401-24-158890 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 21 czerwca 2024 r., znak 2401-IEE.7192.254.224.4.DJ, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej jako organ I instancji, NUS) z 8 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec S S.A. z siedzibą w B. (dalej jako strona, skarżąca, Spółka) na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 20 kwietnia 2022 r., nr 2420-723.333647.2022, 2420-723.324843.2022, 2420-723.324964.2022 i z 19 maja 2022 r., nr 2420-723.419666.2022. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, - dalej: k.p.a.), art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., - dalej: u.p.e.a.). Stan faktyczny przedstawia się następująco: Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 20 kwietnia 2022 r. nr 2420-723.333647.2022, 2420-723.324843.2022, 2420-723.324964.2020. Tytuły wykonawcze doręczono Spółce 26 kwietnia 2022 r. przy zajęciu rachunku bankowego w A S.A. z 20 kwietnia 2022 r. Z kolei 6 maja 2022 r. wpłynęły do organu egzekucyjnego zarzuty Spółki w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dnia 5 maja 2022 r. organ I instancji przy piśmie z 27 kwietnia 2022 r. - aktualizacja zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w A S.A. doręczył też Spółce tytuły wykonawcze z 21 kwietnia 2022 r. nr 2420-723.343705.2022. i 2420-723.343690.2022. Wszystkie w/w tytuły wykonawcze obejmują zobowiązania Spółki, wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 17 lutego 2022 r. Wystawienie tytułów wykonawczych zostało poprzedzone nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności postanowieniem z 23 marca 2022 r., doręczonym Spółce 6 kwietnia 2022 r. W piśmie z 25 maja 2022 r. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 21 lipca 2022 r. organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Rozpoznając zażalenie na to postanowienie DIAS postanowieniem z 12 września 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. To postanowienie zostało uchylone wyrokiem tutejszego Sądu z 10 maja 2023 r., sygn. akt I SA/GI 1514/22. DIAS po ponownym rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z 29 lutego 2024 r. organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części i orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 21 kwietnia 2022 r. nr 2420-723.343705.2022 i 2420-723.343690.2022, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. Wnioskiem z 5 marca 2024 r. Spółka ponownie wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Uzasadniając wniosek podniosła, że DIAS w sprawie wniesionych przez Spółkę zrzutów na egzekucję, stwierdził brak w aktach sprawy właściwie wystawionych tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzona jest egzekucja. W związku z tym 12 sierpnia 2022 r. uchylił postanowienie organu I instancji o oddaleniu zarzutów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka to postanowienie zaskarżyła do sądu administracyjnego, ponieważ organ stwierdzając brak tytułów wykonawczych winien również umorzyć postępowanie egzekucyjne. Bezprawność dalszych działań egzekucyjnych potwierdził również DIAS w postanowieniu z 29 lutego 2024 r. umarzając postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z 21 kwietnia 2022 r. Na dowód tego Spółka przedstawiła kopię tego postanowienia. Nadto, zdaniem skarżącej, z uwagi na przedawnienie zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2017 r. do lutego 2018 r., koniecznym jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. Rozpatrując wniosek organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, a rozpoznając zażalenie na to postanowienie DIAS utrzymał je w mocy postanowieniem zaskarżonym do tutejszego Sądu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podniósł, że w przedmiocie zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2017 r. do lutego 2018 r., Prokuratura Okręgowa w K. postanowieniem z 29 czerwca 2020 r. wszczęła śledztwo rozszerzające wobec Spółki. Skutkiem wszczęcia śledztwa było zawieszenie biegu terminu przedawnienia tej zaległości, o czym zawiadomiono pełnomocnika Spółki pismem z 22 grudnia 2022 r. oraz Spółkę pismem z 6 marca 2023 r. Postępowanie karne nie zostało zakończone. Organ wskazał, że mając na uwadze termin przedawnienia upływający z końcem 2023 r., wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało charakteru instrumentalnego. Organ podniósł również, że w sprawie doszło do skutecznego przekształcenia zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne. Przede wszystkim tytuły wykonawcze z 20 kwietnia 2022 r. zostały prawidłowo wystawione. Podkreślono, że każdy z tytułów wykonawczych wystawionych wobec Spółki dotyczy odrębnego zobowiązania, z których wszystkie zostały orzeczone w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 17 lutego 2022 r. Nic nie stało również na przeszkodzie, że jednym tytułem wykonawczym objęte zostały zaległości za wszystkie trzy okresy, które wcześniej były objęte trzema zarządzeniami zabezpieczenia. W konsekwencji organ przyjął, że skutki przekształcenia postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne wystąpiły 20 kwietnia 2022 r. Każde z zobowiązań Spółki objęte jest tytułem wykonawczym tylko raz. Organ wskazał, że w sytuacji gdy doręczono Spółce 6 kwietnia 2022 r. postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności wierzyciel miał możliwość do 6 czerwca 2022 r. sporządzić tytuły wykonawcze ze skutkiem przekształcenia zajęć zabezpieczających w egzekucyjne. Ten termin został dochowany. W skardze wywiedzionej do tutejszego Sądu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 59 § 1 pkt 1) w zw. z art. 59 § 4 i w zw. z art. 154 § 4 pkt 1 i § 7 u.p.e.a., w wyniku niewłaściwego niezastosowania tych przepisów w postępowaniu, w którym w ustawowym terminie nie wystawiono tytułu wykonawczego, który doprowadziłby do skutecznego przekształcenia zajęć zabezpieczających w zajęcia egzekucyjne, a w jego skutku doszło do wszczęcia niedopuszczalnej egzekucji i stosowania niedopuszczalnych środków egzekucyjnych; - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. , art. 11 k.p.a. w zw. z art. 154 § 4 pkt 1 i § 7 u.p.e.a, art. 26 ust. 6 u.p.e.a i w zw. z art. 18 u.p.e.a przez rażące naruszenie prawa przy rozstrzygnięciu sprawy, które nastąpiło w całkowitym oderwaniu orzeczenia od treści przepisów regulujących egzekucję administracyjną, co wyraża się w bezpodstawnym stwierdzeniu skutku przekształcenia postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne, w sytuacji gdy z obiektywnego materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że na żadnym etapie postępowania egzekucja nie była prowadzona jako kontynuacja wcześniejszego postępowania zabezpieczającego; a została wszczęta w niedopuszczalny sposób jako postępowanie konkurencyjne do równolegle prowadzonego postępowania zabezpieczającego, w którym organ egzekucyjny stosował środki egzekucyjne na majątku zajmowanym już w celu zabezpieczenia wykonania obowiązku. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, umorzenie egzekucji w całości i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając skargę podniosła, że wszystkie tytuły wykonawcze zostały ze skutkiem proceduralnym bądź to unieważnione - przez organ egzekucyjny wyższego rzędu, w toku administracyjnej kontroli postępowania egzekucyjnego - bądź to zostały wycofane przez samego wierzyciela, który w ich miejsce wprowadził w egzekucję czynności bez podstawy prawnej, a na ich podstawie organ egzekucyjny dokonał wadliwych czynności egzekucyjnych, bądź zaktualizował dotychczas dokonane czynności, doprowadzając do wadliwości ich wszystkich. Podniosła, że przedmiotem egzekucji są obowiązki, których wykonanie było zabezpieczane, w tym poprzez zajęcie rachunków bankowych Spółki. Oznacza to, że w celu utrzymania zajęcia w związku z doręczeniem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej należało wystawić tytuł wykonawczy w sposób, który doprowadziłby do skutecznego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Materialną podstawę takiego działania stanowi art. 154 § 4 pkt 1 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 154 § 7 i § 8 ustawy egzekucyjnej. Z tego ostatniego przepisu wynika bowiem, że co do zasady zabezpieczenie wygasa po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba że wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy na zabezpieczoną należność pieniężną. Taki tytuł wykonawczy nie został wystawiony w ustawowym terminie do wystąpienia skutku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. Dalej podkreśliła skarżąca, że na przestrzeni dwóch kolejno wydawanych postanowień w sprawie organ stwierdza wystąpienie tego skutku w dwóch różnych datach. W postanowieniu z 29 lutego 2024 r. organ wskazał datę 26 kwietnia 2022 r. Zarzuciła, że DIAS nieprawidłowo powołuje się na zajęcie rachunków bankowych dokonanych przez organ egzekucyjny w 20 kwietnia 2022 r. i zawiadomienie Spółki o zastosowaniu tych środków egzekucyjnych wraz z doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych. Zawiadomienie to nie dotyczyło powiadomienia zobowiązanego o przekształceniu zajęcia zabezpieczenia w zajęcie egzekucyjne, a było zawiadomieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Dalej skarżąca przedstawiła szereg orzeczeń sądów administracyjnych, potwierdzających prezentowane przez nią stanowisko w sprawie. Wywiodła na tej podstawie, że tytuł wykonawczy z 20 kwietnia 2022 r. nie stanowił skutecznej podstawy wszczęcia egzekucji administracyjnej dla wcześniej zabezpieczanych obowiązków. Potwierdza taki stan rzeczy również działanie samych organów występujących w sprawie, gdzie wadliwe wystawienie tytułu wykonawczego z 20 kwietnia 2022 r. i skierowanie wadliwego tytułu wykonawczego do egzekucji nie zostało rozpoznane przez organ egzekucyjny jako skutkujące przekształceniem zajęcia, a wszczęta została niezależna egzekucja. Aktualna sytuacja przedmiotowej egzekucji uzasadnia umorzenie egzekucji, której wszczęcie było niedopuszczalne na postawie tytułu wykonawczego skierowanego do egzekucji w 20 kwietnia 2022 r. nie tylko z powodów materialnych, ale umorzenie egzekucji jest zasadne również na płaszczyźnie formalnej. Dalej wywiodła skarżąca, że na gruncie sprawy nie występuje żadnej obowiązujący tytuł wykonawczy, który stanowiłby podstawę do wszczęcia egzekucji, a obecnie uprawniałby do jej kontynuowania, gdyż egzekucja na podstawie tytułów wykonawczych z 21 kwietnia 2022 r. została umorzona, zmiana tytułu wykonawczego z 20 kwietnia 2022 r. nie miała podstawy prawnej, tytuł wykonawczy z 20 kwietnia 2022 r. w pierwotnym kształcie został wycofany przez wierzyciela, w miejsce którego wprowadzony w egzekucję został dokument bez podstawy prawnej, na podstawie którego organ egzekucyjny dokonywał czynności egzekucyjnych, w tym z uwzględnieniem bezprawnego działania wierzyciela dokonał zmiany już przeprowadzonych czynności egzekucyjnych, powodując tym samym wadliwość ich wszystkich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem rozpoznania stało się postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, podlegające kontroli sądowej jako wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – zwany dalej: "p.p.s.a."). Podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w art. 59 § 1 powołane przepisy stanowią, że postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości lub w części dojść może również, w trybie związanym z rozpoznaniem odrębnego środka prawnego, a mianowicie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a.). Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej stanowi osobny środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Okoliczności stanowiące podstawę zarzutu określone w art. 33 § 2 u.p.e.a. nie pokrywają się z okolicznościami stanowiącymi podstawę umorzenia postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a. Wymienioną w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. niedopuszczalność egzekucji rozumieć należy jako wszelką wynikającą z przepisów prawa procesową przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przeszkody te mogą mieć charakter podmiotowy (np. immunitet dyplomatyczny) albo przedmiotowy, czego przykładem jest podleganie obowiązku egzekucji sądowej (por. A. Cudak Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Warszawa 2022, s. 183-185, s. 190-192). Zauważyć przy tym należy, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w omawianym przepisie, zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Jeśli zatem chodzi o obronę merytoryczną, realizowana jest ona w trybie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Natomiast w zakresie obrony formalnej, realizowana jest ona, w zależności od podnoszonych podstaw, albo w ramach skargi na czynność egzekucyjną, albo w trybie żądania zobowiązanego umorzenia postępowania egzekucyjnego (A. Cudak, op. cit., str. 147). Przez pojęcie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w znaczeniu użytym w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., należy rozumieć wyłącznie przeszkody procesowe, formalne, uniemożliwiające w sposób trwały prowadzenie egzekucji administracyjnej. W praktyce mogą zdarzać się przypadki wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek został już wykonany albo wygasł po wystawieniu tytułu wykonawczego, a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany, podnosząc taką okoliczność, wnosi zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., nie występuje natomiast o umorzenie postępowania w trybie art. 59 (zob. P. M. Przybysz w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, komentarz do art. 59). Przeciwko tezie, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w znaczeniu przyjętym w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., obejmuje także przeszkody materialnoprawne, przemawia wiele argumentów. Po pierwsze, w wyniku zmian, które nastąpiły z dniem 30 lipca 2020 r., doszło do rozdzielenia środków obrony. W trybie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej można obecnie podnosić zarzuty oparte na przeszkodach o charakterze materialnoprawnym. Natomiast przyczynami umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą być obecnie wyłącznie przeszkody procesowe. Po drugie, w poprzednim stanie prawnym przepis art. 59 § 1 u.p.e.a., obok niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, określał szereg innych przesłanek umorzenia, zarówno materialnoprawnych, jak i procesowych. Dotychczasowe przesłanki merytoryczne, zostały w wyniku nowelizacji ustawy umieszczone w podstawach ustawowych zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. ich nie wymienia. Nie sposób uznać, że aktualnie zostały one "wchłonięte" przez przesłankę niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W ten sposób ta podstawa stałaby się swoistą przesłanką generalną, która zawierałaby w sobie wszystkie niewymienione w przepisie przeszkody w prowadzeniu egzekucji administracyjnej. W konsekwencji nie może odnieść zamierzonego skutku ta część skargi, a wcześniej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, która opiera się na zarzucie przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kres od grudnia 2017 r. do lutego 2018 r. Decyzja ta wydana została 17 lutego 2022 r., zatem przed upływem pięcioletniego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 2017 r., upływającego z dniem 31 grudnia 2023 r. Co więcej, bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania został zawieszony wskutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego 29 czerwca 2020 r. O skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia została zawiadomiona nie tylko Spółka, ale również jej pełnomocnik. Postępowanie karnoskarbowe do chwili wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało umorzone. W ocenie Sądu zatem zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego jest niezasadny. Dalej skarżąca wywiodła, że wszystkie tytuły wykonawcze zostały uchylone bądź wycofane przez wierzyciela. Jest to nieprawda. Ocenę tej argumentacji należy poprzedzić ogólnym stwierdzeniem, że kontrolą Sądu objęte zostało w niniejszej sprawie konkretne postanowienie DIAS z 21 czerwca 2024 r. utrzymujące postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z tego względu nie na poprawność tego orzeczenia nie wpływa podniesiona w skardze argumentacja dotycząca omyłek w innych postanowieniach organu, o ile w ogóle do nich doszło. Stosownie do art. 3 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 3 a § 1 pkt 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną prowadzi się w zakresie obowiązków stanowiących podatki, gdy wynikają one z decyzji albo z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika. W konsekwencji tak długo jak w obrocie pozostaje wykonalna decyzja podatkowa, będąca źródłem obowiązku stanowiącego przedmiotem egzekucji tak długo możliwe jest prowadzenie egzekucji administracyjnej obowiązków z niej wynikających. Podkreślić należy, że DIAS w postanowieniu z 29 lutego 2024 r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 21 lipca 2022 r., o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec Spółki na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 20 kwietnia 2022 r. wyłącznie w części dotyczącej tytułów wykonawczych z 21 kwietnia 2022 r. nr 2420-723.343705.2022 i nr 2420-723.343690.2022 i w tym zakresie orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Należności były już w dacie przyjęcia do egzekucji objęte tytułem wykonawczym z 20 kwietnia 2022 r. nr 2420-723.333647.2022, któremu nadano klauzulę wykonalności w dniu wystawienia (zob. akta administracyjne k. 41 i nast.). We wspomnianych tytułach wykonawczych (część D. rubryki 4 i 5), jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazywana jest ta sama decyzja z 17 lutego 2022 r. nr [...]. W ramach postępowań egzekucyjnych prowadzonych w oparciu o m.in. pozostające w obrocie tytuły wykonawcze, zastosowano wobec Spółki czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego. W aktach administracyjnych nie ma orzeczenia, ani jakiegokolwiek działania organu, którego skutkiem byłoby unicestwienie tytułów wykonawczych w jakiejkolwiek formie. Na takie orzeczenie nie wskazuje również sama skarżąca. Nie ma zatem racji skarżąca stwierdzając, że tytuł wykonawczy nie istniał, że został wycofany, albo, że został wyeliminowany w trybie nadzoru sprawowanego przez DIAS. We wspomnianym postanowieniu DIAS odniósł się do zgłaszanych przez spółkę naruszeń art. 28b u.p.e.a. polegających na aktualizacji tytułów wykonawczych z 21 kwietnia 2021 r. Uwzględnił on bowiem argumentację strony skarżącej zawartą w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego z 21 lipca 2022 r., co do tego, że art. 28b u.p.e.a. nie może stanowić podstawy do aktualizacji tytułów wykonawczych, a nadto brak było jakiejkolwiek podstawy prawnej do przeprowadzenia aktualizacji. Okoliczność ta stanowiła podstawę do umorzenia przez organ nadzoru postępowania egzekucyjnego prowadzonego o wystawione w ramach "aktualizacji" tytuły wykonawcze z 21 kwietnia 2022 r. DIAS wskazał jednak, które tytuły wykonawcze i z jakich względów uznał za pozostające w mocy, wyjaśnił jaki wpływ na dopuszczalność i tok czynności egzekucyjnych miało wniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez Spółkę, a także przedstawił wyjaśnienia, co do przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Wziąwszy powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że dla przymusowego wykonania należności pieniężnych z tytułu podatku od towarów i usług dopuszczalna jest droga egzekucji administracyjnej (art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a). Dochodzony obowiązek wynikał z decyzji podatkowej (art. 3 § 1 u.p.e.a). Spółka, jako zobowiązany, nie była chroniona przed egzekucją administracyjną z uwagi na immunitet albo inne podobne wyłączenia. Poddane kontroli postanowienie pozostawało w zgodzie z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd wskazuje w tym miejscu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy, nie stoi w sprzeczności z prowadzeniem egzekucji administracyjnej tego samego obowiązku wobec tego samego zobowiązanego, na podstawie innego wcześniej wprowadzonego do obrotu tytułu wykonawczego, którego poprawność nie budzi zastrzeżeń. Umorzenie postępowania prowadzonego w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy, powoduje definitywną eliminację tytułu wykonawczego wraz zakończeniem postępowania egzekucyjnego, w przedmiotowych i podmiotowych granicach wyznaczonych tym konkretnym dokumentem. Nie jest to równoznaczne z tym, że odpadły przesłanki do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o niewadliwy tytuł wykonawczy, dotyczący tego samego obowiązku/obowiązków. Sąd raz jeszcze zaznacza potrzebę odróżniania postępowania egzekucyjnego od egzekucji administracyjnej rozumianej jako działania faktyczne i prawne związane z podejmowaniem czynności egzekucyjnych (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Nieuprawnione w tej sytuacji są forsowane przez stronę skarżącą tezy, jakoby usunięte zostały z obrotu wszystkie tytuły wykonawcze stanowiące podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki. W ślad za wyrokiem tutejszego Sądu z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 541/24 stwierdzić należy, że skoro na mocy postanowienia DIAS z 29 lutego 2024 r., tytuły wykonawcze z 21 kwietnia 2022 r. zostały wyeliminowane, to upadły tym samym zdziałane za ich pomocą "aktualizacja" i wycofanie tytułów z 20 kwietnia 2022 r. Nadal jednak nie ma podstaw do twierdzenia o konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuły z 20 kwietnia 2022 r. Te bowiem zostały prawidłowo wystawione. Niezasadny jest również zarzut sformułowany w oparciu o art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu w sprawie, w której dokonano zabezpieczenia, bądź doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana 17 lutego 2022 r. Z kolei 6 kwietnia 2022 r. doręczono postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji. Nadto, 20 kwietnia 2022 r. wystawione zostały tytuły wykonawcze obejmujące należności wynikające z powołanej wyżej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dalej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniami z 20 kwietnia 2022 r. zajął rachunek bankowy Spółki w P S.A. i A S.A., a Spółka została zawiadomiona o tym fakcie 26 kwietnia 2022 r., poprzez odebranie zawiadomień o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych z 20 kwietnia 2022 r. Z kolei na podstawie tytułu wykonawczego z 19 maja 2022 r. organ egzekucyjny zawiadomieniem z 26 maja 2022 r. zajął udziały Spółki w Z Sp. z o.o. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 stycznia 2020 r., sygn. I FSK 2045/19, zajęcie zabezpieczające ulega przekształceniu w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułów wykonawczych i spełnienia przesłanek określonych w art. 154 § 4 pkt 1 u.p.e.a. W art. 154 § 7 u.p.e.a. ustawodawca określił, że w dniu przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne powstają skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło